CHP’de uzun süredir tartışma konusu olan kurultay süreciyle ilgili yargıdan çıkan karar siyasi gündemin merkezine bomba gibi düştü. Cumhuriyet Halk Partisi’nin 38’inci Olağan Kurultayı ile 21’inci Olağanüstü Kurultayı’nın iptaline ilişkin açılan davada Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi, her iki kurultay hakkında da “mutlak butlan” kararı verdi. Kararın ardından parti yönetiminde olağanüstü hareketlilik yaşanırken, CHP Merkez Yönetim Kurulu acil toplantı kararı aldı.
Mahkemenin yalnızca kurultayların hukuki geçerliliğine ilişkin değerlendirme yapmakla kalmadığı, aynı zamanda süreç tamamlanıncaya kadar uygulanacak “ihtiyati tedbir” kararını da devreye aldığı belirtildi.
İHTİYATİ TEDBİR DETAYI DİKKAT ÇEKTİ
Mahkemenin verdiği ihtiyati tedbir kararıyla birlikte mevcut yönetimin görev süresinin tedbiren sona erdiği değerlendirildi. Kararda, kurultayın hukuken geçersiz sayılması nedeniyle parti yönetiminin kurultay öncesindeki yapıya dönmesi gerektiği ifade edildi.
Bu kapsamda eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile o dönemde görev yapan parti organlarının yeniden görev başına dönmesinin önü açılmış oldu. Yargı süreci tamamlanıncaya kadar Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlık görevini sürdürebileceği belirtilirken, davanın ilerleyen aşamalarda Yargıtay’a kadar taşınabileceği ifade ediliyor. Kararın ardından gözler hem mevcut CHP yönetiminin atacağı hukuki adımlara hem de parti içinde oluşacak yeni siyasi dengeye çevrildi.
MAHKEMEDEN “DELEGE İRADESİNE MÜDAHALE” TESPİTİ
Kararın gerekçesinde en dikkat çeken bölüm ise kurultay sürecine ilişkin yapılan değerlendirmeler oldu. Mahkeme, dosyada yer alan ceza soruşturmaları, tanık ifadeleri, MASAK raporları, fezlekeler ve çeşitli kurum yazışmalarını birlikte inceleyerek bazı delegelerin iradelerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiği kanaatine vardı.
Gerekçeli kararda, bazı delegelere para verildiği, belediyelerde iş sözü verildiği, adaylık ve siyasi görev vaatlerinde bulunulduğu iddialarının dikkate alındığı belirtildi. Ayrıca alışveriş kartı gibi çeşitli menfaatlerin de süreçte etkili olduğuna yönelik değerlendirmeler karara yansıdı. Mahkeme, bu durumun yalnızca basit bir seçim usulsüzlüğü olarak değerlendirilemeyeceğini, siyasi partiler hukukunu ilgilendiren ciddi bir kamu düzeni sorunu oluşturduğunu vurguladı.
“GİZLİ OY İLKESİ İHLAL EDİLDİ” DEĞERLENDİRMESİ
Kararda öne çıkan bir başka başlık ise gizli oy ilkesine ilişkin oldu. Bazı delegelerden oy pusulalarının fotoğrafını çekerek göndermelerinin istendiği yönündeki iddiaların değerlendirildiği belirtildi. Mahkemeye göre bu durum, delegelerin özgür iradeleriyle oy kullanmasını engelleyen ve seçim güvenliğini zedeleyen önemli bir unsur olarak kabul edildi. Böylece kurultay sürecinde demokratik teamüllerin ve parti içi eşitlik ilkesinin zarar gördüğü sonucuna ulaşıldı.
Anayasa’nın 69’uncu maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıfta bulunan mahkeme, siyasi partilerde organ seçimlerinin demokratik esaslara uygun yapılmasının zorunlu olduğunun altını çizdi.
“OLAĞANÜSTÜ KURULTAY SAKATLIĞI GİDERMEDİ”
CHP yönetiminin savunmalarında öne çıkan “daha sonra yapılan olağanüstü kurultaylarla eksikliklerin giderildiği” yönündeki değerlendirme de mahkeme tarafından kabul edilmedi.
Mahkeme, 4-5 Kasım 2023 tarihinde yapılan kurultayın mutlak butlanla sakatlandığı kanaatine varıldığı için, sonrasında gerçekleştirilen olağanüstü kurultayların da hukuki dayanağının ortadan kalktığını belirtti. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin “dava konusuz kaldı” yönündeki yaklaşımı yerinde bulunmadı. İstinaf incelemesinde, hukuki yararın devam ettiği ve davanın esasının değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldı.
CHP’DE YENİ SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Kararın ardından CHP’de nasıl bir yol haritası izleneceği merak konusu oldu. Hukukçular, sürecin henüz kesinleşmediğini ve itiraz mekanizmalarının işletileceğini vurguluyor. Dosyanın Yargıtay aşamasına taşınabileceği ifade edilirken, nihai karar verilinceye kadar geçici yönetim düzeninin uygulanabileceği belirtiliyor.
