İsrail, Suriye’deki hava üssü saldırısını üstlendi: Türkiye detayı dikkat çekti!
İsrail, Suriye’nin İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği hava saldırısını üstlendi. İsrail Başbakanlık Ofisi, saldırının gerekçesini Suriye’nin Türkiye’nin üsse askeri birlik konuşlandırmasına izin vermesi olarak açıkladı. Türkiye saldırıyı sert şekilde kınarken, Suriye saldırıyı egemenlik ihlali ve tehlikeli bir tırmanma olarak değerlendirdi. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ise Türkiye’nin saldırı öncesinde İsrail tarafından uyarılmadığını ve Ankara’nın İsrail uçaklarının kuzeye yöneldiğini gözlemlediğini söyledi.
İsrail, 18 Ağustos 2026'da Suriye'nin İdlib kırsalında bulunan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne yönelik hava saldırısını üstlendi. Suriye devlet medyasına göre saldırıda üsse 8 hava saldırısı düzenlendi; pist ve bazı depolama alanları hedef alındı. İlk belirlemelere göre saldırılarda can kaybı yaşanmadı. Reuters, saldırının İsrail ile Suriye arasındaki güvenlik geriliminin yanı sıra Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığına ilişkin yeni bir tartışmayı da gündeme getirdiğini bildirdi.
İsrail: Suriye anlaşmayı ihlal etme eşiğine geldi
İsrail Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, İsrail ile Suriye'nin güvenlik konularında mevcut durumun korunması konusunda anlaşmaya vardığı savunuldu. Açıklamada, Suriye'nin Türkiye'nin Halep yakınlarındaki bir hava üssüne konuşlanmasına izin vererek bu mutabakatı ihlal etme noktasına geldiği ileri sürüldü. İsrail yönetimi, Türkiye'nin böyle bir konuşlanmasının İsrail açısından güvenlik tehdidi oluşturacağını Suriye'ye daha önce defalarca bildirdiğini, ancak Şam yönetiminin uyarıları dikkate almadığını öne sürdü.
İsrail'in açıklamasında kullanılan bu gerekçenin İsrail'in resmi iddiası olduğu özellikle belirtilidi. Türkiye'nin birliklerinin saldırı sırasında Ebu Zuhur Üssü'ne tamamen konuşlandığına ilişkin bağımsız ve kesin bir doğrulama bulunmuyor ancak Reuters ve Associated Press saldırıyı, İsrail'in Türkiye'nin üsse asker konuşlandırma ihtimaline ilişkin kaygısıyla ilişkilendirdi.
Hedef Ebu Zuhur Hava Üssü
Saldırının hedefi, Suriye'nin İdlib vilayetinin doğu kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü oldu. İsrail açıklamasında tesisin Halep yakınlarında bulunduğuna işaret edilse de uluslararası haber kaynakları üssü İdlib bölgesindeki Ebu Zuhur olarak tanımlıyor. Reuters'a göre hava üssü Suriye iç savaşı nedeniyle uzun süredir aktif değildi. Suriye'deki savaşın ardından tesisin yeniden kullanılmasına yönelik çalışmalar gündeme gelirken, Türkiye'nin Suriye yönetimiyle askeri iş birliğinin de son dönemde güçlendiği belirtiliyor.
Türkiye saldırıyı sert şekilde kınadı
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne yönelik saldırısını 18 Ağustos'ta yaptığı açıklamayla kınadı. Bakanlık, saldırının Suriye'nin altyapısını ve kapasitesini hedef alan, ülkenin toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal eden İsrail saldırılarının devamı olduğunu belirtti. Ankara ayrıca uluslararası topluma İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının sona erdirilmesi ve saldırılardan sorumlu olanların hesap vermesinin sağlanması çağrısında bulundu. Türkiye'nin resmi açıklamasında, saldırının Suriye'nin İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne düzenlendiği açıkça belirtildi. Böylece saldırının yeri konusunda İsrail'in açıklamasındaki ifadelerden bağımsız olarak Ankara'nın resmi tanımı da ortaya konmuş oldu.
Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi,
"Suriye’nin İdlip şehri kırsalında yer alan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne bugün (18 Ağustos) sabaha karşı İsrail tarafından düzenlenen hava saldırılarını güçlü şekilde kınıyoruz. İsrail, Suriye’nin altyapısı ve yeteneklerini hedef alan, toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal eden saldırılarını pervasızca sürdürmektedir. İsrail’in Suriye’ye yönelik her geçen gün yeni bir boyut kazanan saldırganlığına son verilmesini teminen daha kararlı bir tutum sergilenmesi ve uluslararası hukuku hiçe sayan bu eylemler karşısında hesap verebilirliğin sağlanması için uluslararası topluma çağrıda bulunuyoruz."
Suriye: Açık egemenlik ihlali
SANA'nın “Syria condemns Israeli strikes on Abu al-Duhur airbase” başlıklı haberinde, Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığının İsrail'in İdlib'deki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne yönelik hava saldırılarını, ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlali olarak nitelendirdiği aktarıldı. Bakanlık saldırıları “haksız bir saldırı” (an unjustified act of aggression) ve “bölgesel güvenlik ve istikrarı tehdit eden tehlikeli bir tırmanma” (a dangerous escalation threatening regional security and stability) olarak tanımladı. Suriye Dışişleri Bakanlığı ayrıca, 8 Aralık 2024'ten bu yana İsrail'in saldırılarının devam ettiğini, Suriye'nin ise itidal göstererek istikrarı güçlendirmeye ve gerilimi önlemeye çalıştığını savundu. Açıklamada, İsrail'in saldırılarının bu çabaları baltalamaya ve bölgeyi daha fazla gerilim ve istikrarsızlığa sürüklemeye yönelik olduğu ileri sürüldü.
Barrack: Türkiye saldırı konusunda önceden uyarılmadı
Saldırı sonrasında ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'tan da dikkat çeken bir açıklama geldi. Reuters'ın aktardığı Barrack değerlendirmesine göre Türkiye, İsrail'in saldırıları konusunda önceden uyarılmadı. Barrack, Türkiye'nin İsrail'e ait bir uçağın kendi topraklarına doğru kuzeye yöneldiğini gözlemlediğini ve bu nedenle Ankara'nın olası bir karşılık için hazırlık yapabilecek durumda olduğunu söyledi. Barrack'ın değerlendirmesinde, yaşanan gelişmenin daha büyük bir çatışmaya dönüşme ihtimaline dikkat çekildi. ABD'li yetkili, taraflar arasında gerilimin daha fazla yükselmesinin sağduyu sayesinde önlendiğini belirtti.
ABD, Türkiye-İsrail-Suriye arasında mekanizma istiyor
Washington, saldırının ardından bölgede yeni bir çatışma ihtimalinin önüne geçmek amacıyla Türkiye, İsrail ve Suriye arasında bir çatışmasızlık ve iletişim mekanizması kurulması için çalışma yürütüyor. Barrack, İsrail'in saldırısını “gereksiz bir tırmanma” olarak değerlendirirken, bölgede askeri hareketlilik nedeniyle oluşabilecek yanlış anlaşılmaların doğrudan iletişim kanallarıyla önlenmesi gerektiğine işaret etti. Reuters'a göre ABD'nin hedefi, tarafların askeri faaliyetlerini birbirleriyle koordine edebilecekleri daha kapsamlı bir mekanizma oluşturmak.
Barrack'ın Reuters'a verdiği mesaj şu şekilde aktarılıyor:
“This underscores the need for a deconfliction mechanism involving Israel, Syria and Türkiye. That is something we are actively working on to establish in order to prevent future miscommunication.”
Yani Türkçesiyle:
“Bu durum, İsrail, Suriye ve Türkiye'yi kapsayan bir çatışmasızlık mekanizmasına duyulan ihtiyacın altını çiziyor. Gelecekte yaşanabilecek yanlış iletişimi önlemek amacıyla böyle bir mekanizma oluşturmak için aktif olarak çalışıyoruz.”
Türkiye saldırıdan haberdar mıydı?
Barrack'ın açıklamasındaki “Türkiye önceden uyarılmadı” detayı, saldırının en dikkat çekici noktalarından biri oldu. Reuters'ın haberine göre Ankara, İsrail'in hava hareketliliğini gözlemledi. Barrack, Türkiye'nin İsrail uçağının kuzeye doğru hareket ettiğini gördüğünü, dolayısıyla olası bir tepkiye hazırlanabilecek durumda olduğunu belirtti. Ancak ABD'li temsilcinin değerlendirmesinde, Türkiye'nin doğrudan İsrail'e karşı askeri bir karşılık vermediği ve gerilimin daha fazla büyümesinin önüne geçildiği vurgulandı.
Türkiye-Suriye askeri iş birliği yeniden gündemde
İsrail'in saldırıya ilişkin gerekçesinde Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını öne çıkarması, Ankara ile Şam arasındaki savunma iş birliğini de yeniden gündeme taşıdı. Türkiye, Suriye'deki yeni yönetimle savunma ve güvenlik alanındaki ilişkilerini sürdürüyor. İsrail ise Suriye'deki askeri altyapının yeniden oluşturulması ve Türkiye'nin bu süreçte daha fazla rol üstlenmesi ihtimalini kendi güvenliği açısından yakından takip ediyor. Reuters, Türkiye'nin Suriye'nin yeni yönetimiyle yakın ilişkiler geliştirdiğini ve savunma alanındaki iş birliğini artırdığını bildirirken, İsrail'in özellikle Türkiye'nin Suriye'deki askeri faaliyetlerinin genişlemesinden endişe duyduğunu aktardı.
Bölgesel gerilim yeni bir aşamaya taşındı
Ebu Zuhur Hava Üssü'ne yönelik saldırı, İsrail ile Suriye arasındaki gerilimin yanı sıra Türkiye-İsrail ilişkilerindeki Suriye kaynaklı anlaşmazlığı da daha görünür hale getirdi. İsrail saldırıyı, Türkiye'nin Suriye'deki olası askeri konuşlanmasını kendi güvenliği açısından tehdit olarak gördüğü gerekçesiyle savunurken, Türkiye saldırıyı Suriye'nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik bir ihlal olarak nitelendirdi. Suriye ise saldırıyı açık bir egemenlik ihlali ve bölgesel istikrar açısından tehlikeli bir gelişme olarak değerlendirdi.
