Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğini kurumsallaştırmak amacıyla oluşturulan Mekke Savunma İttifakının Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, Riyad’da olağanüstü toplantı gerçekleştirdi. Toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, Pakistanlı emekli Korgeneral Nauman Mahmoodun üç yıllığına ittifakın Genel Sekreteri olarak atanmasına karar verildiği duyuruldu.
Toplantıda ayrıca Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar, üç ülkenin kolektif savunma mekanizmasının güçlendirilmesi ve ittifak kapsamında kararlaştırılan askeri kapasitenin sahada uygulanmasına yönelik adımlar ele alındı.
MEKKE ANLAŞMASI AĞUSTOS AYINDA İMZALANMIŞTI
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 7 Ağustos 2026’da Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalandı.
Anlaşmanın temelini, üç ülkenin kolektif güvenliğini güçlendirme ve taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının diğer taraflara da yapılmış kabul edilmesi oluşturuyor. Düzenleme aynı zamanda savunma sanayisi, askeri kapasite ve kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğinin geliştirilmesini hedefliyor.
Anlaşmanın uygulanmasına yön vermek amacıyla oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi ise ilk toplantısını 31 Ağustos 2026’da İstanbul’da gerçekleştirdi. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer aldığı toplantıda, anlaşmanın kurumsal yapısının güçlendirilmesi ve Suudi Arabistan’da bir sekretarya kurulması kararlaştırıldı.
ÜÇ YILLIĞINA GENEL SEKRETER ATANDI
Riyad’daki olağanüstü toplantının ardından Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından yayımlanan ortak açıklamada, ittifakın kurumsal gelişimi kapsamında Nauman Mahmood’un üç yıllık dönem için Genel Sekreter olarak görevlendirildiği belirtildi. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
"Mekke Savunma İttifakı’nın kurumsal gelişiminin bir parçası olarak Komite, Pakistan İslam Cumhuriyeti’nden emekli Korgeneral Nauman Mahmood’u üç yıllığına genel sekreter olarak atamaya karar vermiştir"
NAUMAN MAHMOOD KİMDİR?
Emekli Korgeneral Nauman Mahmood, Pakistan Ordusunda uzun yıllara yayılan kariyerinde saha komutanlığı, istihbarat, stratejik analiz ve askeri eğitim alanlarında görev yaptı. 1987’de Pakistan Ordusuna katılan Mahmood, Command and Staff College ile National Defence University gibi kurumlarda eğitim gördü ve Savaş Çalışmaları alanında yüksek lisans yaptı.
Mahmood, kariyerinin önemli dönemlerinden birinde Kuzey Veziristan’daki bir piyade tümenine komuta etti. Daha sonra Pakistan’ın istihbarat teşkilatı ISI bünyesinde Analiz Direktörlüğü görevini yürüttü. 2019’da korgeneral rütbesine yükselen Mahmood, aynı yıl Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanlığı karargâhında İletişim ve Bilgi Teknolojileri Genel Müfettişliği görevine getirildi ve ardından Peşaver Kolordusu’nun komutanlığını üstlendi.
Mahmood, 2021’de Peşaver Kolordusu görevinden ayrılmasının ardından İslamabad’daki National Defence University’nin başkanlığına getirildi. Üniversitenin 35. başkanı olarak görev yapan Mahmood, Nisan 2023’te Pakistan Ordusundan emekli oldu.
SUUDİ ARABİSTAN’A YÖNELİK SALDIRILAR KINANDI
Riyad’daki toplantının önemli gündem başlıklarından biri de Suudi Arabistan’ın maruz kaldığı saldırılar oldu. Ortak açıklamada, Mekke ve Medine’nin hedef alınmasına yönelik girişimler ile Suudi Arabistan’daki kentler, sivil alanlar ve ekonomik tesislere yönelik saldırılar sert biçimde kınandı. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
"Taraflar, Mekke ve Medine’nin hedef alınması teşebbüsünü ve Suudi Arabistan’daki şehirler ile sivil ve ekonomik tesislere yönelik devam eden saldırıları en sert şekilde kınamış, Suudi Arabistan’ın güvenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik her türlü saldırı veya tehdidi kesinlikle reddettiklerini teyit etmişlerdir"
Toplantının, Yemen’deki gelişmeler ve Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları nedeniyle olağanüstü gerçekleştirildiği belirtildi. Türkiye’yi toplantıda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil etti.
KOLEKTİF SAVUNMA İÇİN HIZLI UYGULAMA KARARI
Komite, toplantı öncesinde gerçekleştirilen siyasi ve askeri istişarelerin sonuçlarını da değerlendirdi. Ortak açıklamada, Mekke Savunma İttifakı’nın kolektif savunma ve tehditlere karşı ortak hareket etme iradesinin bir kez daha teyit edildiği bildirildi. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
"Komite, kollektif savunma taahhütlerinin uygulanmasına ivedilikle geçmeyi, bu çerçevede tarafların ulusal mevzuatlarına uygun olmak kaydıyla üzerinde mutabık kalınan askeri kuvvetler ile yeteneklerin uzlaşılan düzenlemeler çerçevesinde Suudi Arabistan’a sağlanmasına ve bunların hızla konuşlandırılmasına yönelik tedbirleri almayı, bu suretle tehditlerle mücadeleye yönelik hazırlık durumunu, askeri entegrasyonu ve kollektif kapasiteyi güçlendirmeyi kararlaştırmıştır"
ÜÇ ÜLKENİN GÜVENLİĞİ ORTAK ÇERÇEVEDE ELE ALINACAK
Komite toplantısında üç ülkenin güvenliklerinin birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceği vurgulandı. Ortak açıklamada, Mekke Anlaşması kapsamında verilen savunma taahhütlerinin somut uygulamalara dönüştürülmesinin caydırıcılığın güçlendirilmesine katkı sağlayacağı ifade edildi. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
"Taraflar, her bir tarafın güvenliğinin üç ülkenin kollektif güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu yinelemişlerdir. Bu çerçevede ortak savunma için Mekke Anlaşması kapsamındaki taahhütlerin pratik tedbirlere dönüştürülmesinin, kollektif savunmaya olan bağlılığın güvenilirliğini yansıttığı, caydırıcılığın etkinliğini güçlendirdiği ve üç ülkenin güvenlik, egemenlik ve toprak bütünlüklerinin anlaşma hükümlerine uygun şekilde savunulmasına yönelik birlik ve kararlılığı ortaya koyduğu teyit edilmiştir"
