Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki University of Leeds ile yürüttükleri uydu radar çalışmaları sonucunda Van’ın doğusunda dikkat çekici bir sismik tabloya ulaştıklarını duyurdu.
Radar interferometri tekniği kullanılarak Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerini anlık izlediklerini belirten Kutoğlu, elde edilen verilerle sismik gerginlik haritaları oluşturduklarını söyledi.
Kutoğlu, “Türkiye sınırları içerisinde yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın hemen doğusunda kalan hatta yaşandığını görüyoruz” ifadelerini kullandı.
“250 KİLOMETRELİK ALANDA BÜYÜK BİR DEPREM KAYDI YOK”
İncelenen bölgede çok sayıda aktif fay hattı bulunduğunu hatırlatan Kutoğlu, özellikle Çaldıran Fayı’na dikkat çekti. Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler ürettiğini belirtti.
Van’ın güneyinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler meydana geldiğini anımsatan Kutoğlu, buna karşın 250 kilometrelik geniş bir alanda büyük bir deprem kaydı bulunmadığını vurguladı.
Haritalarda kırmızı renkle görülen alanların homojen ve yüksek gerilim bölgesini işaret ettiğini belirten Kutoğlu, yıllar geçtikçe bu stresin katlanarak arttığını ifade etti.
"6 ŞUBAT DEPREMİ GİBİ AYNI ANDA ÇALIŞABİLİR"
Haritadaki 250 kilometrelik alanın baştan aşağı homojen bir kırmızı renge sahip olmasının, tüm fay sisteminin birbiriyle bağlantılı çalıştığını kanıtladığını aktaran Prof. Dr. Kutoğlu, uyarılarını şöyle sürdürdü: "
Burada baktığımız zaman şu kırmızı bölge homojen bir şekilde yüksek gerilim bölgesini elde ediyor, gerginlik bölgesini. Her yıl bu gerginlik üst üste koyuluyor ve devam ediyor. Çaldıran fayı burada kırılmış ama burada hiçbir büyük deprem kaydı olmayan kocaman bir alan söz konusu. Bu alanın uzunluğu yukarıdan aşağıya kadar 250 km ve bunların homojen bir şekilde kırmızı renkte görünmesi bu sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor. Birlikte çalışması da şu anlama geliyor. Biraz korkutucu olacak ama bu 6 Şubat 2023'te Hatay'da görmüş olduğumuz gibi 250 kilometrenin aynı anda çalışması da ihtimal dahilinde bir durum. Buradaki harita bölgenin eşit oranda gerildiğini gösteriyor. Homojen bir gerginlik söz konusu. Biz sürekli tabii nüfusun büyük bir bölümü batıda yaşadığı için sürekli batıdaki faaliyetler üzerinde konuşuluyor ama bizim Türkiye geneli üzerinde yaptığımız çalışmalar bu bölgenin en fazla gelinen bölgelerden bir tanesi olduğunu gösteriyor. Bu bölgeye de dikkat etmek ve gereken tedbirleri almak gerekiyor." 2011 yılında Van'da yaşanan depremin her şeyin bittiği anlamına gelmediğini de sözlerine ekleyen Kutoğlu, o dönemki sarsıntının sadece çok küçük bir alanı kapsadığını, arka planda çok daha büyük bir mekanizmanın çalışmaya ve enerji biriktirmeye devam ettiğini vurgulayarak şöyle dedi: "2011'de burada bir deprem oldu. Her şey bittiği anlamına gelmiyor. 2011'de deprem olan yer sadece bu küçük bölgeydi. Ama gördüğünüz gibi burada çok daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor."
