Ortadoğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş 25. gününe girerken, sahadaki gelişmeler hem askeri hem de diplomatik açıdan kritik bir eşiğe işaret ediyor. Taraflardan gelen açıklamalar ve yeni hamleler, çatışmanın seyrinin değişebileceği yönünde yorumlara neden oluyor.
ABD’DEN ORTADOĞU’YA KRİTİK ASKERİ HAMLE
Amerikan basınında yer alan haberlere göre, ABD ordusunun seçkin birliklerinden 82. Hava İndirme Tümeni’nin komuta kademesine Orta Doğu’ya intikal emri verildi. Fox News’un aktardığına göre Tümgeneral Brandon Tegtmeier ve üst düzey karargâh personelinin bölgeye gönderilmesi, olası daha geniş çaplı bir operasyonun hazırlık aşaması olarak değerlendiriliyor.
Daha önce The New York Times tarafından gündeme getirilen birlik sevkiyatı iddiaları, Pentagon’un sahadaki planlamasını ileri bir aşamaya taşıdığı şeklinde yorumlandı. The Wall Street Journal ise yaklaşık 3 bin askerin bölgeye gönderilmesinin gündemde olduğunu yazdı. Washington kulislerinde, ABD’nin İran topraklarında sınırlı kara operasyonu ya da stratejik noktaları ele geçirme planları üzerinde çalıştığı öne sürülüyor.
“BOMBALARLA MÜZAKERE” AÇIKLAMASI
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, dikkat çeken açıklamasında askeri operasyonların diplomasiyle birlikte yürütüldüğünü belirterek, “Müzakerelerde ABD ordusu da var, bombalarla müzakere yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile temasların sürdüğünü öne sürerek, “İran’da doğru kişilerle konuşuyoruz. Anlaşma yapmak istiyorlar” dedi. Trump ayrıca, İran’ın enerji altyapısına yönelik planlanan bazı saldırıların müzakere süreci nedeniyle ertelendiğini açıkladı. Ancak İran tarafı, ABD ile doğrudan müzakere yapıldığı iddialarını yalanladı.
FÜZE SALDIRILARI SÜRÜYOR
Sahada ise çatışmalar tüm şiddetiyle devam ediyor. İran’ın İsrail’e yönelik son füze saldırılarında Tel Aviv ve çevresinde çok sayıda bina ve araç hasar gördü. İsrail makamları, saldırılarda yaralananların bulunduğunu açıkladı. İsrail’in hava savunma sistemlerinin devreye girdiği belirtilirken, bazı füzelerin hedeflerine ulaştığı ve patlamaların ciddi hasara yol açtığı bildirildi.
İran basını ise İsrail ve ABD’nin İran içindeki bazı enerji tesislerini hedef aldığını, İsfahan ve Hürremşehr’de altyapının zarar gördüğünü öne sürdü.
BUŞEHR NÜKLEER TESİSİ HEDEF OLDU
İran Atom Enerjisi Kurumu, Buşehr Nükleer Santrali sahasına füze isabet ettiğini duyurdu. Açıklamada, saldırı sonucu teknik hasar ya da can kaybı yaşanmadığı belirtildi. Ancak bu gelişme, nükleer tesislerin hedef alınması nedeniyle uluslararası kamuoyunda endişe doğurdu.
İRAN’DA YENİ ATAMA
Savaşta üst düzey kayıplar da yaşanmaya devam ederken, İran yönetimi önemli bir atama gerçekleştirdi. Saldırılarda hayatını kaybeden Ali Laricani’nin yerine, eski Devrim Muhafızları komutanlarından Muhammed Bakır Zülkadir getirildi. Zülkadir’in ataması, İran’ın güvenlik yönetiminde askeri kökenli isimlerin etkisini artırdığı şeklinde yorumlandı.
CAN KAYIPLARI VE HASAR ARTIYOR
İran yetkilileri, saldırılarda şimdiye kadar 230 öğrenci ve öğretmenin hayatını kaybettiğini, yüzlerce kişinin yaralandığını açıkladı. Ayrıca yüzlerce kültür ve sanat kurumunun da zarar gördüğü bildirildi. İsrail tarafında ise savaşın başlangıcından bu yana binlerce kişinin yaralandığı, bazı yaralıların durumunun ağır olduğu ifade edildi.
LÜBNAN CEPHESİ VE BÖLGESEL GERİLİM
İsrail ordusu, Lübnan’da Hizbullah’a ait olduğu iddia edilen hedefleri vurmayı sürdürdüğünü açıkladı. Hizbullah ise olası bir kara harekâtına karşılık vereceklerini ve bunun “varoluşsal bir tehdit” anlamına geldiğini duyurdu. İsrail Savunma Bakanlığı, Litani Nehri’nin güneyinde bir güvenlik bölgesi oluşturulması için hazırlık yapıldığını açıkladı.
SAVAŞIN ETKİSİ ASYA’YA ULAŞTI
Çatışmanın etkileri bölge dışına da taşmaya başladı. Ferdinand Marcos, enerji arzına yönelik riskler nedeniyle ülkede ulusal enerji acil durumu ilan etti. Bu da savaşın küresel ekonomik etkilerinin büyüyebileceğine işaret etti.
Taraflar arasında hem sahada hem de diplomatik düzeyde sert söylemler sürüyor. İran Devrim Muhafızları, ABD’nin bölgede “bataklığa saplandığını” savunurken, ABD yönetimi ise İran’ın askeri kapasitesinin ciddi şekilde zayıfladığını iddia ediyor.
