Türkiye, kısa aralıklarla yaşanan iki ayrı okulda silahlı saldırı olayıyla sarsıldı. Şanlıurfa’da bir liseye giren saldırganın rastgele ateş açması sonucu 16 kişi yaralandı. Olayın ardından saldırganın yaşamına son verdiği bildirildi. Benzer bir saldırı ise Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda meydana geldi. 8’inci sınıf öğrencisi olduğu belirtilen saldırgan, av tüfeğiyle okula girerek rastgele ateş açtı. Saldırıda 3’ü öğrenci, 1’i öğretmen olmak üzere 4 kişi hayatını kaybederken, 20 kişi yaralandı. Yaşanan olayların ardından Psikolog Büşra Kiriş Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul saldırılarını çocuk psikolojisi açısından değerlendirdi.
“Şiddet olayları artık daha küçük yaş gruplarında görülüyor”
Kiriş, çocuklarda artan şiddet eğilimine ilişkin değerlendirmesinde, “Böyle şeyler hep oluyordu ama ortaokul seviyesine kadar inmemişti. Şiddetin artması, bu tarz saldırıların artması konusu uzun yıllardır varlığını sürdürüyor çok büyük ölçüde artmaya devam ediyor. O kadar artmış seviyede ki biz bunları küçük yaş grubundaki çocuklarda da görmeye başladık. Bu aslında sadece çocuklar için değil genel olarak kötüye gittiğimizin bir göstergesi bence. Çocukların artık çocuk gibi değil, büyüklerle aynı şekilde etkilenip, benzer şekilde şiddet davranışlarını serdilediklerini görmüş oluyoruz.” şeklinde konuştu.
“Bu olaylar istisna değil, toplumsal bir göstergedir”
Söz konusu saldırıların münferit olarak değerlendirilemeyeceğini ifade eden Kiriş, “Bu tür olayların sık ve bu kadar fazla olması bir tesadüf olamaz. Zaten okullarda bir şeyler yaşanıyor, akran zorbalığı olduğunu biliyoruz. Ancak bu derece uç seviyenin üst üste, peş peşe farklı yerlerde gözleniyor olması aslında ülkede şiddetin arttığını gösteriyor. Bu yüzden yaşanan olaylar istisnai bir durum değil. Tamamen genelde kötüleşmenin göstergesi.” ifadelerini kullandı.
"Aile bazen çok yetersiz kalıyor"
Aile yapısı ve sosyal çevrenin belirleyici rolüne dikkat çeken Kiriş, “Ailenin yapabileceği şeyler bir yere kadar. Ailenin bir seviyede eğitimli olması, en azından iyi ahlak noktasında çocuğa bir şeyler öğretebiliyor olması çok önemli. Bu bazen çok yetersiz kalıyor. Eğer böyle bir durum varsa zaten büyük bir destek olmadığı sürece zaten çocukların kötüleşmesi çok daha muhtemel. Dışarıdan gelen o kadar fazla şiddete özendirme ögeleri var ki medyada olsun, sosyal hayatta olsun. Ailenin sadece çocuklarını korumak için bile çok çaba sarf etmesi gerekiyor. O yüzden her ne kadar iyi niyetli de olsalar, bir şeylerin çoğunlukla yetersiz kaldığını düşünüyorum.” dedi.
“Şiddet, maruz kalındıkça normalleşiyor”
Çocukların şiddet davranışlarını öğrenme süreçlerine ilişkin konuşan Kiriş, Çocuğun durduk yere bir okulu taraması bir anda aklına gelen bir şey değil tabii ki. Bu saldırıyı illa ki kafasında normalleştirmiş olmalı. Bu da nasıl oluyor? Sürekli maruz kalarak oluyor. Çocuklar bir şeye ne kadar fazla maruz kalınıyorsa o kadar fazla normal geliyor. Onlar için bir seçenek olmaya başlıyor. Sürekli intihar haberi duysak intihar daha fazla artar ve biz şu anda sürekli şiddet haberi duyuyoruz. Sürekli suç haberi duyuyoruz. Aynı şekilde oyunların, sosyal medya hesaplarında da şiddet içerikler fazla oluyor. Böyle olunca da aslında şiddet eğimli insanlar birbirleriyle tanışabilmiş de oluyor. Bu noktada tehlike daha da normalleşiyor.” şeklinde konuştu.
“Bastırılmış öfke önemli bir işaret”
Çocuklarda şiddet eğiliminin erken belirtilerine değinen Kiriş, “Genel manada çocukta bastırılmış bir öfke fark ediyorsak dikkat etmemiz gerekiyor. Bastırılmış öfke şiddet ihtimalini artırıyor. “Sürekli öfkesini gösteren bir çocuktu”grubu sayılı fakat bunun haricinde bastırılmış öfke aslında bizim için daha kilit bir nokta. Çünkü bastırdığı zaman ufak tepkilerle duygularını belli etmediğinde bunu biriktirip biriktirip işte izlediğiniz gibi çok daha büyük davranışlarla gösterebiliyorlar.” dedi.
“Şiddetin çözüm gibi sunulması çocukları etkiliyor”
Kiriş, son olarak toplumsal düzeyde şiddetin sunuluş biçimine dikkat çekerek, “Gerek devlet politikası olarak gerekse çevresel faktörler aracılığıyla genel şiddetin sanki bir çözüm olarak yansıtılmasının çocuklar üzerindeki olumsuz etkisi oldukça fazla. Çocuklarda aynı yetişkinler gibi aslında. Gösterileni alıp uyguluyorlar. Bunu çok daha hızlı bir şekilde yapıyorlar hatta. Yaşanan şeyler aslında çocukların sorunları değil. Bizim ülkede şiddete çözüm üretememizin bir neticesi diyebilirim.” ifadelerini kullandı.
