Yeni modelin temel mantığı, klasik sosyal yardım anlayışından farklı olarak “gelir tamamlama” üzerine kuruluyor. Buna göre, belirlenen bir eşik gelirin altında kalan hanelerin gelirleri devlet tarafından tamamlanacak. Böylece hiçbir ailenin asgari yaşam standardının altına düşmemesi hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından detayları paylaşılan sistem, sosyal devlet anlayışında yeni bir aşama olarak değerlendiriliyor.
2026’DA PİLOT UYGULAMA BAŞLIYOR
GETAD sisteminin ilk adımı 2026 yılında atılacak. Planlamaya göre uygulama önce belirlenen pilot illerde devreye alınacak. Bu süreçte sistemin işleyişi, başvuru mekanizmaları ve ödeme modeli test edilecek.
2027 yılı itibarıyla ise sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Böylece ülke çapında milyonlarca haneyi kapsayan yeni bir sosyal destek modeli devreye girmiş olacak.
E-DEVLET ÜZERİNDEN BAŞVURU KOLAYLIĞI
Yeni sistemin en önemli ayaklarından biri de dijital başvuru süreci olacak. Vatandaşlar, GETAD kapsamında destek almak için e-Devlet sistemi üzerinden başvuru yapabilecek.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın, hanelerin sosyoekonomik durumlarını detaylı şekilde analiz ederek hak sahiplerini belirleyeceği ifade ediliyor. Bu sayede daha hızlı, şeffaf ve hedef odaklı bir yardım dağıtım mekanizması kurulması amaçlanıyor.
KİMLER BU SİSTEME DAHİL OLACAK?
Yeni ödeme modeli, yalnızca gelir düzeyi değil, hanenin genel yaşam koşullarını da dikkate alacak. Sisteme dahil edilmesi beklenen gruplar arasında düşük gelirli haneler, kalabalık aileler, işsiz bireylerin bulunduğu haneler ve özel bakım ihtiyacı olan aileler öne çıkıyor.
Engelli, yaşlı veya bakıma muhtaç bireylerin bulunduğu aileler de bu kapsamda öncelikli destek grupları arasında değerlendirilecek. Böylece sosyal yardımların daha hedefli ve etkili bir şekilde dağıtılması planlanıyor.
“EŞİK GELİR” MODELİ NASIL ÇALIŞACAK?
GETAD sisteminin en dikkat çekici yönü “eşik gelir” uygulaması olacak. Her il için yaşam maliyetleri dikkate alınarak ayrı bir gelir sınırı belirlenecek. Bu sınırın altında kalan hanelere, aradaki fark kadar ödeme yapılacak.
Örneğin bir ilde eşik gelir 25.000 TL olarak belirlendiğinde, geliri 20.000 TL olan bir haneye devlet tarafından 5.000 TL destek sağlanacak. Böylece gelir düzeyi otomatik olarak belirlenen standarda tamamlanmış olacak.
SOSYAL YARDIMDA YAPISAL REFORM
Hükümet yetkilileri tarafından “tarihi reform” olarak değerlendirilen bu sistem, mevcut sosyal yardım mekanizmalarından farklı olarak sürekli ve düzenli bir gelir desteği sunmayı amaçlıyor. Yardımların dönemsel değil, gelir bazlı ve sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Uzmanlar, bu modelin sosyal yardımlarda yeni bir dönem başlatabileceğini ve özellikle gelir adaletsizliğinin azaltılmasında önemli bir rol oynayabileceğini ifade ediyor.
GÖZLER UYGULAMA TAKVİMİNDE
2026 yılında pilot illerde başlayacak olan sistemin başarısı, 2027 sonrası ülke geneline yayılım sürecini belirleyecek. Önümüzdeki dönemde yapılacak resmi düzenlemeler ve pilot uygulama sonuçları, yeni sosyal yardım modelinin kapsamını netleştirecek.
GETAD sistemiyle birlikte Türkiye’de sosyal yardım anlayışının “destek”ten “gelir tamamlama” modeline evrilmesi bekleniyor.
