EYT’NİN ARDINDAN YENİ BEKLENTİ OLUŞTU
Türkiye’de emeklilik sistemiyle ilgili en yoğun tartışmalardan biri, EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından başladı. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanların yaş şartı bakımından emeklilik hakkına kavuşmasının ardından, sigorta başlangıcı birkaç gün veya birkaç yıl daha geç olan çalışanlar için ortaya çıkan fark kamuoyunda uzun süredir tartışılıyor.
EYT kapsamına giremeyen çalışanlar, özellikle 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunanların emeklilik şartlarının kademeli olarak düzenlenmesini talep ediyor. Bu nedenle “kademeli emeklilik” başlığı, milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği konular arasında bulunuyor.
MECLİS’TEKİ TEKLİFLER BEKLENTİYİ CANLI TUTUYOR
Kademeli emeklilik konusunda TBMM’ye farklı dönemlerde çeşitli kanun teklifleri sunulması, düzenleme beklentisinin siyasi gündemde kalmasını sağlıyor. Ancak Meclis’e bir teklif sunulmuş olması, düzenlemenin kesin olarak yasalaşacağı anlamına gelmiyor.
Bugün itibarıyla kademeli emekliliği yürürlüğe sokan yeni bir yasa bulunmuyor. Dolayısıyla sosyal medyada yayılan ve belirli tarihler için kesin emeklilik yaşları gösteren tabloların resmi düzenleme gibi değerlendirilmemesi gerekiyor. Güncel mevzuat değişmediği sürece çalışanların emeklilik şartları mevcut sistem üzerinden hesaplanmaya devam ediyor.
2000-2008 ARASI SİGORTALILAR DİKKATLE TAKİP EDİYOR
Kademeli emeklilik tartışmasının merkezinde özellikle 2000 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar yer alıyor. Bu gruptaki vatandaşlar, mevcut emeklilik şartları ile EYT kapsamında emekli olanlar arasındaki yaş farkının azaltılmasını istiyor.
Halen yeni bir yasal düzenleme yapılmadığı için 2000-2008 arasında sigorta girişi bulunanların emeklilik koşulları mevcut mevzuata göre uygulanıyor. Haber7’nin konuya ilişkin son haberinde de yeni bir yasa çıkana kadar özellikle 2000-2008 arasında sigorta girişi bulunanların mevcut prim ve yaş şartlarına tabi olmaya devam edeceği vurgulanıyor.
KADEMELİ SİSTEM NASIL BİR DEĞİŞİKLİK GETİREBİLİR?
Kademeli emeklilik taleplerinin temelinde, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim gününün basamaklı biçimde belirlenmesi düşüncesi bulunuyor.
Bu modelin hayata geçirilmesi halinde sigorta başlangıç tarihi daha erken olanların daha düşük yaş ve prim şartlarıyla, daha sonraki tarihlerde sisteme dahil olanların ise aşamalı şekilde daha yüksek şartlarla emekli olması gündeme gelebilir.
Ancak hangi yaşta ve kaç prim günüyle emeklilik hakkı kazanılacağı konusunda bugün için kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan tabloların kanunlaşmış emeklilik şartları olarak kabul edilmemesi gerekiyor.
MEVCUT SİSTEMDE 7000 PRİM GÜNÜ VE YAŞ ŞARTI DEVAM EDİYOR
Kademeli emeklilik yasalaşmadığı sürece mevcut mevzuattaki şartlar geçerli olacak. Özellikle 2000-2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan SSK'lılar açısından prim günü ve yaş şartı, kişinin sigorta başlangıç tarihine ve tabi olduğu statüye göre değişiyor.
Bu nedenle aynı yıl içerisinde işe başlayan iki kişinin dahi hizmet türü, prim gün sayısı veya sigortalılık durumuna bağlı olarak farklı emeklilik hesaplamalarıyla karşılaşması mümkün.
“KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKTI” İDDİALARINA DİKKAT
Konuya ilişkin sosyal medya paylaşımlarında zaman zaman yeni emeklilik yaşlarını gösteren tablolar veya “yasa çıktı” şeklinde başlıklar gündeme geliyor. Ancak bu paylaşımların resmi mevzuat değişikliğiyle karıştırılmaması gerekiyor.
Kademeli emeklilik konusunda siyasi açıklamalar ve TBMM’ye sunulmuş teklifler bulunmasına rağmen, henüz yürürlüğe girmiş bir kanun bulunmuyor. Dolayısıyla vatandaşların emeklilik planlarını yalnızca sosyal medyada paylaşılan tablolara göre yapmaması önem taşıyor.
GÖZLER ÇALIŞMA BAKANLIĞI VE TBMM’DE
Milyonlarca çalışan açısından bundan sonraki süreçte en önemli gelişme, hükümetin ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın konuya ilişkin atacağı adım olacak.
Şu an için kademeli emekliliğin hayata geçirileceğine yönelik kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor. TBMM’ye sunulan tekliflerin komisyon ve Genel Kurul süreçleri ile hükümetin olası yeni düzenleme hazırlıkları yakından takip ediliyor.
Çalışanların beklentisi ise sigorta başlangıç tarihleri arasındaki farkın emeklilik yaşına daha dengeli şekilde yansıtılması. Özellikle EYT kapsamında emekli olanlarla birkaç yıl sonrasında sigortalı olanlar arasındaki yüksek yaş farkının giderilmesi, kademeli emeklilik talebinin temel gerekçelerinden biri olarak öne çıkıyor.
YENİ DÜZENLEME OLURSA ŞARTLAR YENİDEN BELİRLENECEK
Kademeli emeklilik konusunda bir yasal düzenleme yapılması halinde, hangi sigorta başlangıç tarihlerinin kapsama alınacağı, kadın ve erkekler için uygulanacak yaş sınırları, gerekli prim günleri ve geçiş hükümleri kanun metniyle netleşecek.
Bu nedenle bugün için herhangi bir yaş veya prim tablosunu kesin emeklilik şartı olarak göstermek mümkün değil. Mevcut sistemde emeklilik hakkı bulunmayan çalışanlar açısından yeni bir yasa yürürlüğe girene kadar mevcut şartlar uygulanmaya devam edecek.
