Numan Kurtulmuş, İstanbul’da düzenlenen Parlamentolar Arası Birlik 152. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada uluslararası sisteme yönelik dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Küresel düzenin ciddi bir kırılma yaşadığını belirten Kurtulmuş, özellikle Birleşmiş Milletler’in işleyişine yönelik sert eleştiriler yöneltti.
“Dünya zor bir eşikten geçiyor”
Konuşmasına insanlığın tarihsel bir dönemeçten geçtiğini vurgulayarak başlayan Numan Kurtulmuş, mevcut sürecin yalnızca geçici krizlerden ibaret olmadığını ifade etti. Yaşanan gelişmelerin hem etkisi hem de derinliği itibarıyla küresel ölçekte büyük bir dönüşüme işaret ettiğini belirten Kurtulmuş, yeni dönemin nasıl şekilleneceğinin insanlığın ortak iradesine bağlı olduğunu söyledi.
“Uluslararası sistemde ‘orman kanunları’ dönemi”
Kurtulmuş, uluslararası ilişkilerde mevcut kuralların giderek etkisini yitirdiğini belirterek, “orman kanunlarının” geçerli olduğu bir döneme girildiğini dile getirdi. Eski tek kutuplu ya da iki kutuplu dünya düzeninin çöktüğünü vurgulayan Kurtulmuş, yeni sistemin henüz şekillenmediğini ve bu boşluğun ciddi riskler barındırdığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler’e sert eleştiri
Birleşmiş Milletler’in mevcut yapısını eleştiren Kurtulmuş, kurumun artık küresel sorunlara çözüm üretmekte yetersiz kaldığını söyledi. BM’nin, gücü elinde bulunduran ülkelerin yönlendirdiği bir yapıya dönüştüğünü savunan Kurtulmuş, son dönemde yaşanan savaş ve çatışmalarda etkin bir rol oynayamadığını dile getirdi.
“Küresel sistem çürüme halinde”
Kurtulmuş, uluslararası kurumların işlevsiz hale geldiğini ve kuralların yalnızca kağıt üzerinde kaldığını belirterek, küresel sistemin ciddi bir “çürüme” içinde olduğunu ifade etti. Gazze başta olmak üzere birçok bölgede yaşanan çatışmalara dikkat çeken Kurtulmuş, uluslararası toplumun bu krizleri durdurmakta yetersiz kaldığını vurguladı.
İsrail için “üyelik askıya alınmalı” çağrısı
Konuşmasının en dikkat çeken bölümünde Numan Kurtulmuş, İsrail’in BM üyeliğinin askıya alınması gerektiğini söyledi. Bu çağrıyı, geçmişte Güney Afrika’ya uygulanan apartheid yaptırımlarıyla örneklendiren Kurtulmuş, benzer bir uygulamanın bugün de hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Filistinlilere yönelik uygulamaların “apartheid rejimi” niteliği taşıdığını savundu.
Geçmiş örneklerle mesaj verdi
Kurtulmuş, uluslararası sistemin gerekli olduğunda müdahale edebildiğine dair iki örnek verdi. Bunlardan biri Güney Afrika’nın apartheid politikaları nedeniyle BM üyeliğinin askıya alınması, diğeri ise 2000 yılında Avusturya’da aşırı sağın iktidara gelmesinin Avrupa tarafından engellenmesi oldu. Bu örneklerle, uluslararası toplumun irade göstermesi halinde benzer adımların bugün de atılabileceğini vurguladı.
“Egemenlikte eşitlik ihlal ediliyor”
Kurtulmuş, dünya genelinde bazı ülkelerin egemenlik haklarının göz ardı edildiğini ifade ederek, uluslararası hukukun temel ilkelerinin ihlal edildiğini söyledi. Orta Doğu’da birçok ülkenin egemenlik haklarına yönelik saldırılar yaşandığını belirten Kurtulmuş, tüm ülkelerin eşit haklara sahip olması gerektiğini vurguladı.
Parlamenter diplomasi vurgusu
Konuşmasında parlamentoların rolüne de değinen Numan Kurtulmuş, parlamenter demokrasinin küresel sorunların çözümünde önemli bir araç olduğunu ifade etti. Farklı ülkelerden gelen temsilcilerin ortak akıl geliştirmesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, daha adil bir dünya için diyalog ve iş birliğinin önemine dikkat çekti.
“Barış, umut ve adalet için ortak sorumluluk”
Toplantının ana temasına atıfta bulunan Kurtulmuş, barışı güçlendirmek, umudu yeşertmek ve adaleti tesis etmenin insanlığın ortak sorumluluğu olduğunu söyledi. Önümüzdeki sürecin daha da zorlaşabileceğini belirten Kurtulmuş, küresel ölçekte dayanışma ve ortak değerler etrafında buluşmanın kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
