Arapça الطغيان (tuğyân) kelimesi, sözlükte “azmak, sapmak, taşmak, ölçüyü aşmak” anlamlarına gelir. İslami literatürde ise tuğyan, insanın Allah’ın koyduğu sınırları bilerek aşması, zulüm ve haksızlığa yönelmesi anlamında kullanılan önemli bir Kur’an terimidir.

TUĞYAN NE DEMEK?

Tuğyan;

  • Azgınlık göstermek,

  • Meşru sınırları aşmak,

  • İlahi buyruklara başkaldırmak,

  • Zulüm, haksızlık ve saldırganlığa yönelmek

anlamlarını kapsar. Kur’an-ı Kerim’de türevleriyle birlikte 39 ayette geçmektedir.

KUR’AN’DA TUĞYAN NE ANLAMA GELİR?

Kur’an’da tuğyan kavramı farklı bağlamlarda kullanılır. Bazı ayetlerde:

  • Suyun taşması,

  • Terazinin eksik tartması,

  • Gözün hedefinden sapması,

  • Şiddetli yer sarsıntısı ve helak edici afetler

anlamlarında yer alırken, çoğunlukla bilinçli şekilde sınır aşmayı, yani ahlaki ve dini sapkınlığı ifade eder.

FİRAVUN VE TUĞYAN

Kur’an’da tuğyan kavramı en çok Firavun ve onun çevresi ile ilişkilendirilir. Firavun’un Allah’ın davetine karşı çıkması, kendini ilahlaştırması ve halka zulmetmesi “tuğyanın sembolü” olarak sunulur.
Bu bağlamda tuğyan, inkâr zihniyetinin ve zorbalığın ortak adı hâline gelmiştir
(bk. Tâhâ 20/24, 43, 45; en-Nâziât 79/17).

TUĞYAN VE KÜFÜR İLİŞKİSİ

Bazı ayetlerde tuğyan ve küfür kelimeleri birlikte kullanılır. Bu kullanım, tuğyanın iman açısından küfre ve şirke götüren bir süreç olduğunu gösterir
(el-Mâide 5/64, 68; el-İsrâ 17/60; el-Kehf 18/80).

Kur’an’da tuğyan halinde olan insanların, bilinçsizce bocalayan ve gerçeği göremeyen kimseler olduğu, “ya‘mehûn” (şaşkınlık içinde körce dolaşmak) ifadesiyle anlatılır.

TUĞUT VE TUĞYAN BAĞLANTISI

Tuğyan kavramı, Kur’an’da tâğût kavramıyla da ilişkilidir. Tâğût;

“İnsanı Allah’a kulluktan uzaklaştıran, azgınlığı yaşayan ve yaşatan kişi, güç veya sistem”

olarak tanımlanır. Bu yönüyle tuğyan, yalnızca bireysel değil, toplumsal ve siyasal bir sapma hâli olarak da değerlendirilir.

TUĞYAN KAPSAMINDA SAYILAN DAVRANIŞLAR

Kur’an’da şu davranışlar da tuğyan kapsamında değerlendirilir:

  • Zulüm ve adaletsizlik

  • Hak ve hukuk tanımamak

  • Ölçü ve tartıda hile

  • Bozgunculuk

  • Aşırı tüketim ve israf

  • Güç ve servetle kibirlenmek

HADİSLERDE TUĞYAN

Hadislerde tuğyan;

  • Azgınlık,

  • İsyan,

  • Küfür ve sınır tanımazlık

anlamlarında kullanılır. Bazı hadislerde aşırı dünya sevgisinin, mal hırsının, öfke ve kinin insanı tuğyana sürüklediği ifade edilir.

TUĞYANIN KAYNAĞI NEDİR?

İslam düşüncesine göre tuğyanın temel kaynağı:

İnsan, vahiyden uzaklaşıp yalnızca kendi aklını ölçü aldığında ve ilahi sınırları yok saydığında, tuğyan sürecine girer. Bu süreç hem bireysel ahlakı hem de toplumsal düzeni bozar.

TUĞYANIN KARŞITI NEDİR?

Tuğyanın karşıtı kavram “hilim”dir. Hilim;

  • Ölçülülük,

  • Sabır,

  • Akıl ve hikmetle hareket etmek

anlamlarını taşır. Bu yönüyle tuğyan, aşırılığın; hilim ise denge ve hikmetin temsilidir.

Kaynak: Haber Merkezi