Dünya’nın yörüngesinde görev yapan Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) meydana gelen hava kaçağı, uzay ajanslarını alarma geçirdi. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), istasyonun Rusya’ya ait bölümünde tespit edilen hava sızıntısının son dönemde artış göstermesi üzerine istasyonda bulunan mürettebata acil durum prosedürlerini uygulama talimatı verdi.
Yaşanan gelişme üzerine dört astronot ve bir Rus kozmonot, istasyona kenetli bulunan uzay aracına geçerek olası bir tahliye durumuna karşı hazır bekletildi.
Hava Kaçağının Arttığı Bildirildi
NASA kaynaklarından edinilen bilgilere göre, uzun süredir takip edilen hava kaçağı son aylarda düşük seviyelerde devam ediyordu. Ancak yapılan son ölçümlerde sızıntının önceki dönemlere göre arttığı tespit edildi.
Bunun üzerine Houston’daki görev kontrol merkezi, mürettebatın güvenliğini sağlamak amacıyla acil durum protokollerini devreye soktu. Astronotlardan uzay giysilerini hazırlamaları ve gerekli görülmesi halinde kısa sürede tahliye edilebilecek şekilde konumlanmaları istendi.
Sorunun Kaynağı Rus Bölümünde Aranıyor
Uzay istasyonundaki sızıntının, Rusya’nın kullanımındaki Zvezda servis modülünde meydana geldiği değerlendiriliyor. NASA ve Rusya Federal Uzay Ajansı Roscosmos, uzun süredir bu bölümde tespit edilen küçük hava kaçaklarının kaynağını belirlemek için çalışmalar yürütüyordu.
Yetkililer, istasyonun yapısal bütünlüğünü tehdit edecek seviyede bir risk oluşmaması için teknik incelemelerin sürdüğünü belirtiyor.
İki Kozmonot Tahliye Prosedürüne Katılmadı
NASA’dan ismi açıklanmayan üst düzey bir yetkili, Rus kozmonotlar Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev’in diğer mürettebatla birlikte tahliye hazırlıklarına katılmadığını açıkladı.
Yetkilinin verdiği bilgiye göre iki kozmonot, hava sızıntısına neden olduğu düşünülen bölgeye ulaşabilmek amacıyla modül içerisindeki belirli bir kısmı açmaya çalıştı. NASA’nın bu yönteme temkinli yaklaştığı ve güvenlik gerekçesiyle alternatif prosedürleri devreye aldığı belirtildi.
Roscosmos ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
“Güvenli Bölge” Prosedürü Uygulandı
Yaşanan gelişmeler üzerine ISS’de nadiren kullanılan “güvenli bölge” uygulaması devreye alındı. Bu uygulama kapsamında mürettebat, acil durumda hızlı tahliye imkânı sağlayacak alanlarda bekletiliyor.
Söz konusu prosedür daha önce uzay çöplerinin istasyona yaklaşması veya teknik risklerin artması gibi olağanüstü durumlarda uygulanmıştı.
ISS Tarihinde Bir İlk Yaşanabilir mi?
Yaklaşık 27 yıldır kesintisiz şekilde görev yapan Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bugüne kadar tam kapsamlı bir tahliye gerçekleştirilmedi. Bu nedenle yaşanan son gelişme, istasyon tarihindeki en dikkat çekici güvenlik olaylarından biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, mevcut durumun kontrol altında olduğunu ancak hava kaçağının kaynağının net olarak belirlenmesinin kritik önem taşıdığını ifade ediyor.
Uluslararası Uzay İstasyonu’nda şu anda iki farklı görev kapsamında toplam yedi kişi bulunuyor.
Şubat ayında istasyona ulaşan Crew-12 ekibinde NASA astronotları Jessica Meir ve Jack Hathaway, Avrupa Uzay Ajansı astronotu Sophie Adenot ile Rus kozmonot Andrey Fedyaev görev yapıyor.
Kasım ayında istasyona gelen diğer ekip ise Amerikalı astronot Christopher Williams ile Rus kozmonotlar Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev’den oluşuyor.
Uzay ajanslarının teknik ekipleri, hava sızıntısının kaynağını belirlemek ve risk seviyesini netleştirmek amacıyla çalışmalarını sürdürürken, ISS’deki mürettebatın güvenliğinin öncelikli konu olmaya devam ettiği belirtiliyor.
