Mezun sayısı ile istihdam dengesi arasında uyumsuzluk görülen bölümlerde kontenjanlar azaltılırken, teknoloji odaklı alanlarda ise artışa gidildi. Özellikle hukuk fakülteleri ciddi bir düşüşle karşı karşıya kalırken, yapay zeka alanındaki programlarda kapasite genişletildi. Yükseköğretimde “nitelik odaklı planlama” anlayışının öne çıktığı bu süreçte adayları daha dar ama daha seçici bir tercih dönemi bekliyor.
ÜÇ YILDA 246 BİN KONTENJAN SİSTEMDEN ÇIKTI
Veriler, üniversite sisteminde dikkat çekici bir dönüşüme işaret ediyor. 2023 yılında 1 milyon 90 binin üzerinde olan toplam kontenjan sayısı, 2025 itibarıyla 843 bin seviyelerine kadar geriledi. Böylece yaklaşık 246 bin kontenjan sistem dışına alınmış oldu. Yaşanan gerileme yalnızca toplam rakamları değil, bölüm bazında rekabet koşullarını da doğrudan etkiledi. Daha az kontenjan, daha yüksek taban sıralamaları ve daha yoğun bir tercih yarışı anlamına geliyor.
HUKUK FAKÜLTELERİNDE SERT DARALMA
Kontenjan azaltımının en belirgin hissedildiği alanların başında hukuk fakülteleri geldi. 2025 itibarıyla devlet üniversitelerinde hukuk kontenjanlarında yüzde 45’e varan düşüş yaşandı. Yeni fakülte açılmaması ve mevcut kapasitenin aşağı çekilmesi, hukuk programlarını önceki yıllara kıyasla çok daha rekabetçi hale getirdi. Benzer bir daraltma vakıf üniversitelerinde de uygulandı. Bu da özellikle yüksek puanlı adaylar için bile tercih sürecini daha riskli ve stratejik hale getirecek bir tablo oluşturuyor.
EĞİTİM FAKÜLTELERİNDE ALAN BAZLI PLANLAMA
Öğretmen yetiştiren programlarda ise genel bir kesintiden ziyade alan bazlı planlama dikkat çekiyor. Fen bilgisi öğretmenliği, ilköğretim matematik öğretmenliği, İngilizce öğretmenliği ve sınıf öğretmenliği gibi branşlarda kontenjanlar düşürüldü. Öğretmen ihtiyacının bölge ve branş temelinde hesaplanması sonucu bazı programlarda yüzlerce kontenjan sistemden çıkarıldı. Yapılan düzenleme, eğitim fakültelerinde taban sıralamaların yükselmesine yol açabilecek bir zemin hazırlıyor.
AÇIKÖĞRETİM PROGRAMLARINDA BÜYÜK KAYIP
Daraltmanın en sert hissedildiği alan ise açıköğretim oldu. Lisans ve önlisans düzeyindeki pek çok açıköğretim programında kontenjanlar yüzde 30 ila yüzde 40 oranında azaltıldı.
Önlisans programlarına bakıldığında, 312 programın 131’inde kontenjan düşüşü yaşandığı görülüyor. Bu kalemde yaklaşık 125 bin kontenjan sistemden çıkarıldı. Açıköğretimdeki bu daralma, esnek eğitim modeliyle üniversite okumayı planlayan adayları doğrudan etkileyecek.
İKTİSADİ VE SOSYAL BİLİMLERDE DE AZALMA
Kontenjan kesintilerinden iktisat, işletme, uluslararası ilişkiler gibi iktisadi ve idari bilimler programları da payını aldı. Özellikle ikinci öğretim programlarının kaldırılmasıyla birlikte bu alanlarda binlerce kontenjan azaldı. Bunun yanı sıra mimarlık, gazetecilik ve bazı sosyal bilim programlarında da mezun yoğunluğu gerekçesiyle yeniden düzenlemeye gidildi. Buradaki amaç ise mezun sayısını istihdam kapasitesiyle daha dengeli bir noktaya çekmek.
Sağlık alanında ise daha dengeli bir politika izlendi. Tıp fakülteleri için büyük çaplı bir daralma uygulanmadı. Ancak eczacılık, diş hekimliği, hemşirelik ve fizyoterapi gibi bölümlerde üniversite bazlı sınırlı kontenjan düzenlemeleri yapıldı.
YAPAY ZEKA VE TEKNOLOJİ ALANLARINDA ARTIŞ
Daraltma politikasının aksine, teknoloji temelli alanlarda kapasite artırımı dikkat çekiyor. Özellikle yapay zeka programlarında kontenjanların yükseltilmesi, yükseköğretimin gelecek odaklı alanlara yatırım yaptığını gösteriyor. Dijital dönüşüm, veri bilimi ve ileri teknoloji alanlarında nitelikli insan kaynağı ihtiyacının artması, bu bölümlerin stratejik olarak desteklenmesine yol açtı.
Ortaya çıkan tablo, 2026 YKS adayları için daha dar ama daha planlı bir tercih sürecine işaret ediyor. Kontenjan azalması birçok bölümde taban başarı sıralamalarını yukarı çekebilir. Özellikle hukuk ve bazı öğretmenlik branşlarında rekabetin sertleşmesi bekleniyor. Öte yandan yapay zeka ve teknoloji odaklı bölümler, yükselen alanlar olarak öne çıkıyor.
