İran’da 28 Aralık’ta başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar, ABD yönetiminin de yakın takibinde. Donald Trump, yaptığı son açıklamada, “İran özgürlüğe hiç olmadığı kadar yakın. İran’a müdahaleye hazırız” ifadelerini kullanarak, Washington’un süreci yakından izlediğini vurguladı.
Trump’ın bu açıklaması, ABD’nin İran’daki gelişmelere yönelik tutumunda daha sert bir çizgiye geçildiği şeklinde yorumlandı. Beyaz Saray’dan yapılan değerlendirmelerde, İran’daki olayların ulusal ve bölgesel güvenlik açısından önem taşıdığına dikkat çekildi.
“İRAN’DA İNSANLAR ÖLDÜRÜLÜRSE MÜDAHALE EDERİZ” MESAJI
ABD Başkanı, önceki gün Beyaz Saray’da düzenlenen basın toplantısında da benzer bir çıkış yaptı. Trump, “Eğer İran’da insanlar öldürülürse müdahale ederiz, vururuz” sözleriyle askeri seçeneğin masada olduğunu açıkça dile getirdi. Bu ifadeler, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
İRAN’DAKİ PROTESTOLAR NASIL BAŞLADI?
İran’da protestolar, yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve artan hayat pahalılığı nedeniyle başladı. İlk olarak Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler, kısa sürede farklı kentlere yayıldı. Güvenlik güçlerinin protestolara sert müdahalesiyle birlikte ülkede tansiyon yükseldi.
Can kayıpları ve gözaltılarla ilgili İranlı yetkililer tarafından resmi bir açıklama yapılmazken, insan hakları kuruluşları dikkat çekici rakamlar paylaştı.
CAN KAYBI VE GÖZALTILARA DAİR RAKAMLAR
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı tarafından 9 Ocak’ta yayımlanan rapora göre, protestoların 13’üncü gününde 15’i emniyet görevlisi olmak üzere toplam 65 kişi hayatını kaybetti. Aynı raporda, onlarca kişinin yaralandığı ve 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığı bilgisi yer aldı.
HAMANEY’DEN TRUMP’A SERT YANIT
İran lideri Ali Hamaney ise Trump’ın açıklamalarına sert tepki gösterdi. Hamaney, ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösteriler sırasında bazı grupların kamu mallarına zarar verdiğini belirterek, bunun ABD Başkanı’nı memnun etmeye yönelik olduğunu savundu. Trump’a hitaben konuşan Hamaney, “Yapabiliyorsa kendi ülkesini yönetsin” ifadelerini kullandı.
İRAN-ABD GERİLİMİ YENİ BİR AŞAMAYA MI GEÇİYOR?
Trump’ın art arda yaptığı açıklamalar, İran ile ABD arasındaki gerilimin yeni bir aşamaya geçebileceği yönündeki endişeleri artırdı. Washington’un askeri müdahale vurgusu, bölgedeki gelişmelerin yalnızca İran iç siyasetiyle sınırlı kalmayabileceği değerlendirmelerini de beraberinde getirdi.
