Washington ve Tel Aviv yönetimlerinin İran’a yönelik askeri stratejilerinde yeni bir dönemece girildiğine ilişkin iddialar, küresel güvenlik çevrelerinin dikkatini çekti. Wall Street Journal başta olmak üzere Amerikan medyasında yer alan haberlere göre, ABD ile İsrail, İran Meclis Başkanı Muhammed‑Bağer Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi hedef suikast listelerinden geçici olarak çıkardı.
Söz konusu adımın, savaşın başladığı günden bu yana sert askeri seçenekleri tercih eden iki ülke tarafından atılması uluslararası arenada şaşkınlıkla karşılandı. İddialara göre, her iki isme yönelik hedeflerin dört ila beş günlük süreyle durdurulması, diplomasiyi önceliklendirme adına “güvenlik penceresi” oluşturuyor.
DİPLOMATİK KANALLARI AÇIK TUTMAK AMAÇLANIYOR
Bölgede uzmanlaşmış analistler, geçici listeden çıkarma kararının, İran ile doğrudan veya dolaylı temas kanallarını açık tutmayı amaçladığını belirtiyor. Savaşın ilk aylarından itibaren yürütülen yoğun bombardıman ve suikast politikası, İran yönetiminin üst düzey liderlerinin ciddi kayıplarına yol açmıştı.
Buna rağmen Galibaf ve Arakçi’nin isimlerinin geçici olarak korunması, olası bir diplomatik görüşme sürecine alan açma amacı taşıyor. Bazı kaynaklar, Türkiye, Pakistan ve Mısır gibi arabulucu ülkelerin devreye girdiğini ve tarafları masaya getirme çabalarının sürdüğünü aktarıyor.
BÖLGESEL DENGELERDE GERİLİM
Söz konusu gelişmenin, Ortadoğu’daki yoğun diplomasi trafiğinin ortasında yaşanması da dikkat çekti. İran cephesi, resmi olarak herhangi bir ABD ile görüşme yürütüldüğünü reddetse de, dış politika kulislerinde Washington ile dolaylı temaslar olduğuna dair spekülasyonlar arttı.
İsrail cephesi ise sert tutumunu korurken, bnsi geçen hamlenin bölgesel tansiyonu düşürme çabalarının bir parçası olabileceği yorumları yapılıyor. ABD istihbarat kaynakları ise bu tür geçici duraklamaların hem askeri hem diplomatik kanalları dengelemek için kullanıldığını belirtti.
UZMAN YORUMLARI NE YÖNDE?
Uluslararası ilişkiler uzmanları, alınan kararın hem kısa vadeli hem de uzun vadeli diplomatik stratejilerin bir parçası olduğu görüşünde. Bazı analistler, bu tür geçici listeden çıkarma kararlarının gerilimi azaltabileceğini savunurken, diğerleri bunun yalnızca taktiksel bir manevra olduğunu öne sürüyor. Aynı zamanda, İran içerisindeki siyasi dengeler ve savaş karşıtı sesler de bu sürecin nasıl şekilleneceğini etkileyecek dinamikler arasında yer alıyor.
ABD - İSRAİL - İRAN GERİLİMİ
2000’li yıllardan bu yana İran’a yönelik suikast ve hedefli saldırı stratejileri, bölgesel çatışmaların ayrılmaz bir unsuru haline geldi. 2010’lu yıllarda İranlı bilim insanlarına yönelik suikastlar da dahil olmak üzere istihbarat kaynaklı operasyonlar, İran’ın nükleer programı ve askeri kapasitesine karşı yürütülen baskıların bir parçası oldu.
2026 yılında patlak veren geniş çaplı çatışmada ise İran’ın üst düzey lider kadrosuna dönük hedefli saldırılar, özellikle Ali Laricani gibi önemli isimlerin ölümüne yol açtı.
