ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, küresel ticaret dengelerini etkileyebilecek yeni bir tarife programı üzerinde çalışıyor. ABD Yüksek Mahkemesi’nin başkanlık yetkileri kapsamında uygulanan bazı gümrük vergilerini geçersiz kılmasının ardından Washington yönetimi farklı yasal mekanizmalara yönelirken, Türkiye ve Avrupa Birliği dahil 60’tan fazla ülkeye yönelik yeni gümrük vergileri masaya yatırıldı. Yönetimin hazırlıkları, dünya ticaretinde yeni bir korumacılık döneminin başlayabileceği yönündeki değerlendirmeleri de beraberinde getirdi.
TÜRKİYE VE AB İÇİN YENİ VERGİ SEÇENEĞİ
ABD’li ticaret yetkililerinin üzerinde çalıştığı plan kapsamında, zorla çalıştırma yasaları ve ticaret uygulamalarına ilişkin gerekçelerle Türkiye ve Avrupa Birliği’nin de bulunduğu geniş bir ülke grubuna yüzde 10 ila yüzde 12,5 arasında değişen oranlarda yeni gümrük vergileri uygulanması değerlendiriliyor. Söz konusu düzenleme hayata geçirilirse, ABD pazarına ihracat yapan birçok ülke için yeni maliyetler ortaya çıkabilecek.
BREZİLYA VE VİETNAM DA HEDEFTE
Washington yönetiminin gündemindeki tek konu Türkiye ve Avrupa ülkeleri değil. ABD’li yetkililer, Brezilya’dan yapılan ithalata yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanmasını önerirken, Vietnam ile yürütülen ticari faaliyetler için de yeni bir soruşturma süreci başlattı.
YENİ SORUŞTURMALAR KÜRESEL TİCARETİ ETKİLEYEBİLİR
Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre ABD yönetimi, birçok sektörde kapasite fazlası, devlet destekleri ve sübvansiyon uygulamalarına ilişkin geniş kapsamlı incelemeler yürütüyor. Bu soruşturmaların tamamlanmasının ardından bazı ülkelere yönelik ilave ticaret önlemleri ve yeni vergi uygulamalarının gündeme gelebileceği belirtiliyor. Ayrıca Washington yönetimi, Amerikan şirketlerinden Çin ile ticaretin geleceğine yönelik stratejileri hakkında görüş talep etti.
YÜKSEK MAHKEME KARARI SONRASI STRATEJİ DEĞİŞTİ
ABD Yüksek Mahkemesi’nin şubat ayında aldığı karar, Trump yönetiminin ticaret politikalarında önemli bir dönüm noktası oldu. Mahkemenin kararı sonrasında Beyaz Saray’ın başkanlık yetkilerine dayanarak doğrudan yeni tarife ilan etme imkânı önemli ölçüde sınırlandı. Bunun üzerine yönetim, geçmiş dönemlerde kullanılan ticaret yasalarına yöneldi. Yeni süreçte kamuoyu görüşlerinin alınması, kapsamlı incelemelerin yapılması ve resmi raporların hazırlanması gerekiyor.
TEMMUZ SONU KRİTİK EŞİK OLARAK GÖRÜLÜYOR
Trump yönetimi, halen yürürlükte bulunan geçici tarifelerin süresinin dolacağı temmuz ayının sonuna kadar yeni düzenlemeleri tamamlamayı hedefliyor. Mevcut uygulamalar, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122’nci maddesi kapsamında yürürlüğe alınmıştı. Ancak bu düzenlemeler yalnızca 150 gün süreyle uygulanabiliyor. Bu nedenle Beyaz Saray, yeni vergi adımlarını kalıcı hale getirebilmek için farklı yasal dayanaklar oluşturma arayışını sürdürüyor.
TİCARET ORTAKLARINDA ENDİŞE ARTIYOR
Birçok ülke, ABD’nin mevcut gümrük vergisi seviyelerini koruyacağını öngörse de yeni soruşturmalar ve hazırlanan düzenlemeler nedeniyle daha yüksek oranlı tarifelerin gündeme gelmesinden endişe duyuyor. Özellikle ABD pazarına yüksek hacimde ihracat gerçekleştiren ülkeler, Washington’dan gelecek yeni kararların ticaret hacimleri üzerinde doğrudan etkili olabileceğini değerlendiriyor.
BAZI ÜRÜNLERDE VERGİ İNDİRİMİNE GİDİLDİ
Trump yönetimi bir yandan yeni tarifeler üzerinde çalışırken diğer yandan iç piyasadaki enflasyon baskısını azaltmaya yönelik adımlar da atıyor. Yaklaşan ara seçimler öncesinde bazı tarım ve sanayi ekipmanlarında uygulanan gümrük vergileri düşürüldü. Tarım makineleri, buldozerler ve forkliftler gibi ürünlerde uygulanan vergi oranı yüzde 25’ten yüzde 15’e indirildi.
ÇİN İLE TİCARETTE YENİ DÖNEMİN SİNYALLERİ
ABD yönetimi, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin ile ticaret ilişkilerini yeniden yapılandırma çalışmalarını da sürdürüyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Washington’un bazı Çin menşeli ürünlerde uygulanan tarifelerin düşürülmesine açık olduğunu açıkladı. Ancak uzmanlar, devam eden soruşturmalar ve planlanan yeni düzenlemeler nedeniyle ABD-Çin ticaret hattında belirsizliğin süreceğini ifade ediyor.
