Anayasa Mahkemesi’nin 2 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararı, internet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketici hakları açısından önemli bir dönüm noktası olacak. Kararla birlikte, bugüne kadar e-ticaret platformlarının sorumluluğunu sınırlayan bazı yasal düzenlemeler Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Karar, özellikle internet alışverişlerinde ayıplı ürün, eksik teslimat, yanıltıcı satış ve dolandırıcılık gibi durumlarda tüketicilerin hak arama süreçlerini doğrudan etkileyebilecek nitelikte.
AYM’DEN TÜKETİCİ LEHİNE İPTAL KARARI
Anayasa Mahkemesi, tüketicilerin internet üzerinden satın aldıkları ürünlerde ortaya çıkan sorunlar karşısında haklarını kullanmasını zorlaştıran ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluğunu daraltan bazı hükümlerin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
İptal edilen düzenlemeler arasında, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinde yer alan ve aracı hizmet sağlayıcıların bazı tüketici haklarından doğan sorumluluklarını sınırlandıran istisna hükümleri bulunuyor. Kararla birlikte, internet alışverişlerinde tüketicilerin karşılaştığı mağduriyetlerde platformların sorumluluğuna ilişkin yaklaşım önemli ölçüde değişecek.
ARTIK SADECE SATICI DEĞİL, PLATFORM DA MUHATAP OLACAK
Mevcut uygulamada tüketici, internet üzerinden satın aldığı ürünün ayıplı çıkması ya da sözleşmeye aykırı bir durumla karşılaşması halinde çoğunlukla yalnızca satıcıya yönelmek zorunda kalıyordu. E-ticaret platformları ise birçok durumda kendilerini “aracı” olarak tanımlayarak sorumluluk dışında tutabiliyordu. Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla bu yaklaşım önemli ölçüde değişmiş oldu. Yeni dönemde tüketiciler, yaşadıkları mağduriyetlerde yalnızca satıcıyla değil, ilgili e-ticaret platformuyla da doğrudan muhatap olabilecek.
“BİZ SADECE ARACIYIZ” SAVUNMASI ZAYIFLIYOR
Mahkeme ayrıca Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesinde yer alan ve aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcı tarafından sunulan içerik ile mal veya hizmetlere ilişkin hukuka aykırı hususlardan sorumlu tutulamayacağını öngören hükmü de tüketici sözleşmeleri bakımından iptal etti.
Kararla birlikte e-ticaret platformlarının sorumluluğunu tamamen ortadan kaldıran yaklaşımın Anayasa’ya uygun olmadığı yönünde önemli bir içtihat ortaya konmuş oldu. Kararın, özellikle büyük e-ticaret platformlarının uzun yıllardır öne sürdüğü “biz yalnızca aracıyız” savunmasının etkisini ciddi ölçüde azaltacağı belirtildi.
PLATFORMLAR İÇİN DENETİM DÖNEMİ BAŞLIYOR
Kararın uygulamaya geçmesiyle birlikte e-ticaret platformlarının bünyelerinde faaliyet gösteren satıcıları daha yakından takip etmeleri bekleniyor. Tüketicilerin ayıplı ürünle karşılaşması, yanıltıcı ilanlar, eksik bilgilendirme veya dolandırıcılık girişimleri gibi durumlarda platformların da sorumluluk alanına girecek olması, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesini zorunlu hale getirebilir.
Bu nedenle Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11 ve benzeri platformların satıcı doğrulama süreçlerini sıkılaştırmaları, ürün denetimlerini artırmaları ve tüketici şikayetlerine daha hızlı yanıt vermeleri bekleniyor.
TÜKETİCİLER İÇİN DAHA GÜÇLÜ KORUMA
Karar, özellikle internet alışverişlerinin her geçen yıl büyüdüğü Türkiye’de milyonlarca tüketiciyi yakından ilgilendiriyor. Hukukçulara göre yeni düzenleme, tüketicinin mağduriyet yaşaması halinde hak arama yollarını genişletecek ve platformların da sürece dahil olmasıyla çözüm süreçlerini hızlandırabilecek. Böylece tüketiciler, yaşanan sorunlarda yalnızca satıcıya ulaşmaya çalışmak yerine, alışverişin gerçekleştirildiği platform üzerinden de haklarını talep edebilecek.
İPTAL KARARI HEMEN UYGULANMAYACAK
Anayasa Mahkemesi, iptal edilen hükümlerin doğurabileceği hukuki ve idari sonuçları dikkate alarak kararın yürürlüğe giriş tarihini erteledi. Buna göre iptal edilen hükümler, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre içerisinde ilgili kurumların ve e-ticaret platformlarının yeni hukuki çerçeveye uyum sağlaması bekleniyor.
