İYİ Parti Ankara Milletvekili Yüksel Arslan, küçük esnafın vergi ve SGK borçlarının yeniden yapılandırılmasını istedi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle hazırladığı 18 soruluk önergede faiz ve gecikme yüklerini gündeme taşıyan Arslan, anaparanın korunarak uzun vadeli ödeme imkânı sağlanması çağrısında bulundu.
İYİ Parti Ankara Milletvekili Yüksel Arslan, artan işletme giderleri ve biriken kamu borçları nedeniyle ödeme güçlüğü yaşayan esnafın taleplerini Meclis gündemine taşıdı. Arslan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yazılı olarak yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına hitaben hazırladığı soru önergesini kamuoyuyla paylaştı.
Vergi borçlarının anapara, faiz ve ceza tutarlarından yapılandırma başvurularına kadar birçok başlıkta bilgi isteyen Arslan, sosyal medya açıklamasında SGK borçlarının da yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı.
“KÜÇÜK ESNAFIN NEFES ALMAYA İHTİYACI VAR”
Dükkânını açık tutmaya ve çalışanlarını istihdam etmeye çalışan esnafın desteklenmesi gerektiğini belirten Arslan, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Dükkânını açık tutmaya, yanında işçi çalıştırmaya, vergisini ve primini ödemeye çalışan küçük esnafın nefes almaya ihtiyacı var.”
Arslan, vergi ve SGK borçlarının yeniden yapılandırılmasını, faiz ve gecikme yüklerinin makul seviyeye çekilmesini, anapara için gerçekçi ve uzun vadeli taksit imkânı sağlanmasını istedi. Kayıtlı ve dürüst çalışan esnafın korunması gerektiğini belirten Arslan, çağrısını şöyle sürdürdü:
“Esnaf dükkânını kapatırsa vergi de kaybolur, prim de kaybolur, istihdam da kaybolur. Amaç borcu büyütmek değil, ödenebilir hâle getirmek olmalıdır.”
2,5 MİLYONU AŞAN İŞLETMENİN EKONOMİDEKİ YERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Soru önergesinin gerekçesinde, esnaf ve sanatkârların yüksek işletme giderleri, finansmana erişim güçlüğü, daralan iç talep ve artan vergi ile prim yükleri altında faaliyetlerini sürdürmeye çalıştığı belirtildi.
Arslan’ın önergede Ticaret Bakanlığı verilerine dayandırdığı bilgilere göre, 2026 yılı başı itibarıyla Türkiye’de 2 milyon 256 bin 978 esnaf ve sanatkâr ile bunlara ait 2 milyon 542 bin 99 işletme bulunuyor.
Bu işletmelerin yalnızca ailelerinin geçimini sağlamadığını vurgulayan Arslan, esnafın mahalle ekonomisi, üretim, ticaret ve istihdamın temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.
“ESNAFIN TEMEL İTİRAZI BORCUNU ÖDEMEMEK DEĞİLDİR”
Arslan, sahadan kendisine iletilen bilgilere göre geçmiş dönemlerden kalan vergi borçlarının faiz, gecikme zammı ve diğer ek alacaklarla birlikte esnafın ödeme kapasitesini aşan tutarlara ulaştığını belirtti.
Önergenin gerekçesinde, borcunu ödemek isteyen işletmelerin biriken ek yükler nedeniyle ödeme imkânını kaybettiği savunularak şu değerlendirmeye yer verildi:
“Esnafımızın temel itirazı borcunu ödememek değildir. Tam tersine; ana borcunu ödemek isteyen ancak yıllar içerisinde oluşan faiz ve gecikme yükleri nedeniyle ödeme imkânını kaybeden binlerce işletme bulunmaktadır.”
YÜZDE 39 TECİL FAİZİNİ VE SÜRESİ DOLAN UYGULAMAYI SORDU
Önergede, 6183 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi kapsamında vergi borçlarının tecil ve taksitlendirilmesinin mümkün olduğu hatırlatılarak 13 Kasım 2025’ten itibaren uygulanan yıllık tecil faizi oranının yüzde 39 olduğu belirtildi.
Arslan’ın aktardığına göre, 2026 yılında getirilen geçici düzenlemeyle 5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi geldiği hâlde 16 Haziran’a kadar ödenmemiş, düzenleme kapsamındaki kamu alacakları için 31 Ağustos’a kadar başvuran borçlulara yüzde 39 yerine yüzde 29 tecil faizi uygulandı. Borçlunun mali durumu, alacağın türü ve hukuki statüsüne göre 72 aya kadar taksitlendirme imkânı sağlandı.
Başvuru süresinin sona ermesinin esnafın borç sorununu ortadan kaldırmadığını belirten Arslan, indirimli uygulamanın uzatılması veya yeniden başlatılması yönünde çalışma olup olmadığını sordu. Yüzde 39’luk tecil faizinin küçük esnaf açısından sürdürülebilirliğine ilişkin bir etki analizi yapılıp yapılmadığını da gündeme getirdi.
ANAPARA KORUNSUN, FAİZ VE GECİKME YÜKLERİ AZALTILSIN
Arslan’ın önergesinde öne çıkan taleplerden biri, vergi aslının korunması ve anaparanın makul vadelerle taksitlendirilmesi şartıyla birikmiş gecikme faizi ve gecikme zamlarının tamamen veya belirli oranlarda silinmesine imkân tanınması oldu.
Devletin, borcunu ödemek isteyen esnaf için tahsilatı mümkün kılan ve işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesini sağlayan bir ödeme sistemi oluşturması gerektiğini belirten Arslan, ödeme gücüne göre 36, 48, 60 veya 72 aylık düşük faizli bir yapılandırma modelinin gündemde olup olmadığını sordu.
Vergi borcunun anaparasını peşin ödeyen esnafa faiz ve gecikme zammında önemli indirim sağlanması da önergedeki başlıklar arasında yer aldı.
BORCU İKİ YA DA ÜÇ KATINA ÇIKAN KAÇ MÜKELLEF VAR?
Arslan, Bakan Şimşek’ten vergi borçlarının boyutunu ortaya koyacak verilerin açıklanmasını istedi. Önergede, 30 Eylül 2026 itibarıyla vadesi geçmiş vergi borcu bulunan gerçek kişi mükellef ve esnaf sayısı ile bu kişilerin toplam anapara borcu soruldu.
Faiz, gecikme zammı, ceza ve diğer ek alacakların toplam tutarının ayrı ayrı ortaya konulmasını isteyen Arslan, vergi aslının faiz ve gecikme yükleri nedeniyle iki ya da üç katına çıktığı kaç mükellef bulunduğunu da gündeme taşıdı.
Ayrıca esnaf ve sanatkârların vergi borçlarının ayrı olarak takip edilip edilmediği, son beş yıldaki borçlu esnaf sayısı ve toplam borç miktarı hakkında bilgi talep edildi.
YAPILANDIRMA BAŞVURULARININ SONUÇLARINI İSTEDİ
Önergede, 2026 yılında tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan mükellef sayısının yanı sıra kabul ve ret kararlarının sayısı da soruldu.
Yüzde 29 oranındaki indirimli tecil faizinden kaç mükellefin yararlandığının açıklanmasını isteyen Arslan, bu kapsamda yapılandırılan toplam kamu alacağının ne kadar olduğunu da Bakan Şimşek’e yöneltti.
VERGİSİNİ DÜZENLİ ÖDEYEN ESNAFA TEŞVİK TALEBİ
Arslan, yapılandırma düzenlemeleri değerlendirilirken vergisini düzenli ödeyen esnafın da gözetilmesi gerektiğine dikkat çekti. Düzenli ödeme yapanlarla borcunu yapılandıranlar arasında adaletin korunması için ilave vergi indirimi veya teşvik çalışması bulunup bulunmadığını sordu.
Kayıtlı çalışan esnafın borçlarının faiz ve gecikme yükleriyle katlanmasının, kayıt dışı faaliyet gösterenlerle arasındaki rekabet dengesini bozabildiğini belirten Arslan, yükümlülüklerini yerine getiren işletmeleri haksız rekabete karşı korumak için alınan tedbirleri de gündeme getirdi.
HACİZ SÜREÇLERİNDE İŞLETMENİN DEVAMLILIĞI VURGUSU
Ekonomik koşullar nedeniyle ödeme güçlüğü yaşayan ancak ticari faaliyetlerini sürdüren küçük işletmelerin durumuna da değinen Arslan, haciz ve cebri tahsil süreçlerinde işletmenin faaliyetlerine devam edebilmesini gözeten yeni bir uygulama planlanıp planlanmadığını sordu.
Önergenin son bölümünde ise küçük esnafın vergi borçlarının ekonomik ve sosyal etkilerini değerlendirmek üzere TESK, esnaf odaları ve meslek kuruluşlarıyla kapsamlı bir çalışma yapılması gündeme getirildi.
Arslan, mevcut faiz ve taksit şartları nedeniyle borcunu ödeyemeyen esnafa yönelik yeni bir yapılandırma kanununun TBMM’ye sunulması konusunda Bakanlığın hazırlığı olup olmadığının açıklanmasını istedi.
