Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) Bölge Çalışmaları Enstitüsü ev sahipliğinde düzenlenen "Bölge Çalışmaları İstişare Toplantısı", 18 Haziran 2026 tarihinde Üniversite Prof. Dr. Fuat Sezgin Salonu’nda gerçekleştirildi. Bölge çalışmalarının mevcut durumunu değerlendirmek ve geleceğe yönelik kurumsal planlamaları şekillendirmek amacıyla düzenlenen toplantı, kamu, diplomasi ve akademi dünyasından çok sayıda üst düzey ismi bir araya getirdi.
ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan’ın açış konuşmalarıyla başlayan toplantıda, bölge çalışmalarının Türkiye açısından stratejik önemi, disiplinlerarası araştırma yöntemleri ve kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesi gibi başlıklar kapsamlı şekilde değerlendirildi.
TÜRKİYE’DE BİR İLK: BEŞ KITAYI KAPSAYAN TEK AKADEMİK YAPI
Toplantının açılış bölümünde konuşan Bölge Çalışmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Enver Arpa, enstitünün idari yapılanması ve lisansüstü programlarına ilişkin bilgi verdi. Arpa, enstitünün Afrika, Asya, Avrupa, Amerika ve Türk Dünyası Çalışmaları olmak üzere beş farklı anabilim dalını bünyesinde barındırdığını belirterek, tüm dünyayı araştırma alanı olarak kabul eden Türkiye’deki tek akademik birim olma özelliği taşıdığına dikkat çekti.
Prof. Dr. Arpa, enstitünün yalnızca akademik bilgi üretmekle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda saha deneyimi ile bilimsel çalışmaları bir araya getirerek devletin politika üretim süreçlerine katkı sağlayacak stratejik veriler ve analizler geliştirmeyi hedeflediğini ifade etti. Akademi ile uygulama alanını buluşturacak bir model üzerinde çalıştıklarını vurgulayan Arpa, bölge çalışmalarının giderek daha fazla önem kazandığı bir dönemde Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu uzman insan kaynağını yetiştirmeyi amaçladıklarını söyledi.
“BÖLGE ÇALIŞMALARI SADECE SİYASETİ İNCELEMEK DEĞİLDİR”
ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ise konuşmasında, değişen küresel dengeler karşısında bölge çalışmalarının felsefi ve metodolojik açıdan sağlam temellere oturtulması gerektiğini dile getirdi. Kavramların ve uluslararası ilişkiler dinamiklerinin hızla dönüşüm geçirdiği bir dönemin yaşandığını belirten Arıcan, yüzeysel analizlerin artık yetersiz kaldığını ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
"Bölge çalışmaları sadece bir coğrafyanın siyasi yapısını değil; dilini, tarihini, kültürünü ve inanç yapısını birlikte incelemeyi gerektiren disiplinlerarası bir alan olarak öne çıkmaktadır. Enstitümüzde kurumsallaştırmaya çalıştığımız yaklaşım da tam olarak bu derinliği esas almaktadır. Süreç içinde araştırmalarımızı daha da detaylandırarak coğrafi temelde derinleştirmemiz bir gerekliliktir."
KAMU VE AKADEMİ ARASINDA GÜÇLÜ KOORDİNASYON VURGUSU
Toplantının ilerleyen oturumlarında, Türkiye’de bölge çalışmalarının daha güçlü bir kurumsal ekosisteme kavuşturulması konusu ön plana çıktı. Katılımcılar, teorik akademik birikim ile sahadan elde edilen deneyimlerin bir araya getirilmesinin önemine dikkat çekti.
Özellikle bölge dillerinin ileri düzeyde öğrenilmesi, veri temelli saha araştırmalarının artırılması, uzman yetiştirme süreçlerinin güçlendirilmesi ve kamu kurumları ile üniversiteler arasındaki iş birliğinin sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiği vurgulandı. Bölge çalışmalarında disiplinlerarası araştırma kültürünün geliştirilmesinin, Türkiye’nin küresel gelişmeleri daha sağlıklı analiz edebilmesi açısından stratejik bir gereklilik olduğu ifade edildi.
GENİŞ KATILIMLI PAYDAŞ AĞI DİKKAT ÇEKTİ
İstişare toplantısına kamu ve akademi dünyasından önemli kurumların temsilcileri katıldı. Toplantıda, Dışişleri Bakanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), Yunus Emre Enstitüsü ve Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) temsilcileri yer aldı.
Akademik tarafta ise Milli İstihbarat Akademisi, Ankara Üniversitesi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ile ASBÜ’nün farklı fakülte ve bölümlerinden uzman akademisyenler görüş ve önerilerini paylaştı. Farklı kurumların aynı platformda buluşması, bölge çalışmalarının çok paydaşlı bir yaklaşımla ele alınması bakımından önemli bir adım olarak değerlendirildi.
NİTELİKLİ UZMAN YETİŞTİRME HEDEFİ ÖNE ÇIKTI
Toplantının sonunda, ASBÜ Bölge Çalışmaları Enstitüsü’nün uluslararası düzeyde alan hâkimiyeti bulunan, bölgesel dinamikleri sahadan okuyabilen ve stratejik analiz üretebilen uzmanlar yetiştirme rolünün nasıl daha da güçlendirilebileceğine ilişkin somut ve uygulanabilir öneriler değerlendirildi.
