Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü ve Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan’ın Azerbaycan seyahatindeki izlenimlerini edebî bir anlatımla aktardığı “Hârıbülbülün Gölgesinde Sözün Yurdu Ankara’dan Bakü’ye, Gazah’tan Ağdam ve Şuşa’ya Bir Seyahat Defteri” başlıklı çalışması, Azerbaycan’ın edebiyat dünyasının önemli yayınlarından Ulduz dergisinde yayımlandı.
Arıcan’ın seyahat boyunca tuttuğu notlardan oluşan çalışma, Ankara’dan başlayan yolculuğu Bakü, Gazah, Ağdam ve Şuşa güzergâhı üzerinden ele alıyor. Yazıda şehirlerin tarihî ve kültürel dokusunun yanı sıra edebiyat, şiir ve ortak Türk dünyası hafızası da öne çıkıyor. Çalışmanın Azerbaycan Türkçesine Rəsmiyyə Sabir tarafından aktarıldığı belirtildi.
SEYAHAT DEFTERİNDEN EDEBİYAT DERGİSİNE
Arıcan’ın kaleme aldığı seyahatname, 2026 yılının temmuz ayında Azerbaycan’da gerçekleştirilen II. Türk Dünyası Genç Şairler Festivali sırasında tuttuğu izlenimlere dayanıyor. Arıcan, festival kapsamında Azerbaycan’ın Şuşa ve Ağdam şehirlerinde bulunurken bölgenin tarihî ve kültürel atmosferini de yazıya taşıdı.
TÜRKSOY tarafından Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı ve Haydar Aliyev Vakfı’nın katkılarıyla düzenlenen festival, 16-17 Temmuz 2026 tarihlerinde Vaqif Şiir Günleri kapsamında gerçekleştirildi. Etkinlikte Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’dan genç şairler bir araya geldi.
Arıcan’ın da katıldığı programın açılışında Azerbaycan Kültür Bakanı Adil Kerimli, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Türkiye Yazarlar Birliği Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala ve Azerbaycan Yazarlar Birliği Başkan Yardımcısı Selim Babullaoğlu gibi isimler yer aldı.
BAKÜ’DEN ŞUŞA’YA UZANAN KÜLTÜR ROTASI
“Hârıbülbülün Gölgesinde Sözün Yurdu” başlıklı çalışma yalnızca bir seyahat anlatısı olarak değil, farklı şehirler üzerinden Azerbaycan’ın edebiyat ve kültür birikimine odaklanan bir metin olarak öne çıkıyor. Arıcan’ın 29 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan orijinal metninde yolculuğun 15 Temmuz 2026’da Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan Bakü’ye hareketle başladığı görülüyor. Seyahat anlatısında Bakü’den Gazah’a, ardından Ağdam ve Şuşa’ya uzanan güzergâh işleniyor.
Şuşa ve Ağdam, temmuz ayında düzenlenen festivalin de merkezinde yer aldı. Genç şairler festival kapsamında şiir dinletilerinin yanı sıra panel ve söyleşilere katıldı, bölgenin tarihî ve kültürel mekânlarını ziyaret etti. Festivalin ödül töreni ise Molla Penah Vâqif Müzesi önünde gerçekleştirildi.
“HÂRIBÜLBÜL” İSMİ NEDEN ÖNEMLİ?
Arıcan’ın seyahatnamesinin başlığında yer alan hârıbülbül, Şuşa ve Karabağ kültüründe özel anlam taşıyan bir çiçek olarak biliniyor. Bölgenin kültürel sembollerinden biri hâline gelen hârıbülbül adı, aynı zamanda Şuşa’da düzenlenen uluslararası kültür ve sanat etkinliklerinden birine de verildi.
“Harıbülbül” Uluslararası Folklor Festivali, 1989-1991 yılları arasında Şuşa ve Karabağ’ın farklı bölgelerinde düzenlenirken, uzun bir aranın ardından 2021 yılında Şuşa’da yeniden gerçekleştirilmeye başlandı. Böylece hârıbülbül adı, bölgenin müzik, sanat ve kültür hayatında kullanılan sembollerden biri olarak öne çıktı.
ULDUZ DERGİSİNDE TÜRK DÜNYASI VURGUSU
Azerbaycan Yazarlar Birliği tarafından yayımlanan Ulduz dergisi, çağdaş Azerbaycan edebiyatının önemli süreli yayınları arasında yer alıyor. Türk dünyası edebiyatları arasındaki etkileşimin artırılmasına yönelik yayınlar da derginin içerik alanları arasında bulunuyor. Derginin 2026 yılında Türk dünyasına ayrılan özel sayısının da hazırlanmış olması, Azerbaycan ile diğer Türk dünyası edebiyat çevreleri arasındaki yayın ve kültür ilişkilerinin sürdüğünü gösteriyor.
Arıcan’ın seyahatnamesinin Azerbaycan Türkçesine çevrilerek Ulduz’da yayımlanması da bu edebî paylaşımın yeni örneklerinden biri oldu. Böylece Ankara’dan başlayan bir seyahat, Bakü ve Karabağ üzerinden Azerbaycanlı edebiyat okurlarına ulaştı.
