Türk sinemasının düşünce dünyası en derin isimlerinden biri olan Ayşe Şasa, senaryoları, fikir dünyasındaki dönüşümü ve inziva yıllarıyla hafızalara kazındı. İşte Ayşe Şasa’nın hayatı ve merak edilenler…
Türk sinemasında özellikle 1960’lı ve 70’li yıllarda kaleme aldığı senaryolarla iz bırakan Ayşe Şasa, sadece bir senarist değil; aynı zamanda düşünsel yolculuğuyla da dikkat çeken bir yazardı.
AYŞE ŞASA KİMDİR?
Ayşe Şasa, 1 Ocak 1941’te İstanbul’da doğdu. Çerkes bir anne ve yarı Çerkes yarı Kürt kökenli bir babanın çocuğudur. Eğitimini, bugün Robert Kolej olarak bilinen Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’nde tamamladı ve 1960 yılında mezun oldu. Ardından aynı kurumun İdari Bilimler Bölümü’nde eğitim gördü.
1960’lı yıllardan itibaren senaryo yazmaya başladı. Gençlik yıllarında sol düşünceye yakın duran Şasa, bu dönemde yazar Kemal Tahir ile yakın bir dostluk kurdu ve bu dostluk fikir dünyasında derin izler bıraktı.
“Son Kuşlar”, “Ah Güzel İstanbul”, “Utanç” ve “Gramofon Avrat” gibi Yeşilçam’ın önemli filmlerinin senaryolarında imzası bulundu. 1993 yılında sinema üzerine denemelerini topladığı Yeşilçam Günlüğü yayımlandı.
NERELİ?
Ayşe Şasa doğma büyüme İstanbulludur. Hayatının büyük bölümünü İstanbul’da geçirmiştir.
EŞLERİ KİMLER?
Ayşe Şasa hayatı boyunca üç evlilik yaptı.
-
İkinci evliliğini ünlü yönetmen Atıf Yılmaz ile yaptı. Bu evlilik, sinema çevrelerinde en çok bilinen birlikteliğidir.
-
Üçüncü eşi ise Yeşilçam senaristlerinden Bülent Oran oldu. Şasa’nın uzun süren hastalık ve inziva döneminde yanında olan isimlerden biri Bülent Oran’dı.
İlk evliliğine dair ise kamuoyuna yansımış detaylı bilgi oldukça sınırlıdır.
HANGİ CEMAATE MENSUPTU?
Ayşe Şasa, özellikle 1980’li yıllarda yaşadığı ağır psikolojik rahatsızlık ve uzun inziva döneminden sonra tasavvuf düşüncesine yöneldi. Fikir dünyasında büyük bir değişim yaşadı; İslam düşüncesi, metafizik ve sanat felsefesi üzerine yoğunlaştı.
Özellikle büyük mutasavvıf İbn Arabi ve sinema yönetmeni Andrei Tarkovsky üzerine derin okumalar ve değerlendirmeler yaptı. Ancak kamuoyuna yansımış, belirli bir cemaat ya da yapıya resmî olarak bağlı olduğuna dair net ve doğrulanmış bir bilgi bulunmamaktadır.
ÇOCUĞU VAR MI?
Ayşe Şasa’nın çocuk sahibi olduğuna dair kamuya açık, doğrulanmış bir bilgi bulunmamaktadır. Hayatını daha çok yazın, düşünce ve sanat ekseninde sürdürmüştür.
HASTALIĞI VE İNZİVA DÖNEMİ
1980’li yıllarda ağır bir psikolojik rahatsızlık geçiren Şasa’ya şizofreni teşhisi kondu. Yaklaşık on yıl süren inziva döneminde sinema sektöründen tamamen uzaklaştı. Bu süreç, onun hem ruhsal hem de düşünsel dönüşümünde belirleyici oldu.
Sonraki yıllarda kaleme aldığı eserlerde, bu içsel yolculuğun izleri açık biçimde görüldü.
NE ZAMAN VEFAT ETTİ?
Ayşe Şasa, bir süredir tedavi gördüğü zatürre nedeniyle 16 Haziran 2014’te İstanbul’da hayatını kaybetti. Mezarı, İstanbul’daki Sahrayıcedid Mezarlığı’ndadır.
