Gazeteci, yazar, belgesel yapımcısı ve televizyon programcısı Banu Avar, uzun yıllara yayılan meslek kariyeri ve özellikle Türkiye'nin dış politikası, küreselleşme, emperyalizm ve bölgesel gelişmeler üzerine yaptığı yayınlarla tanınan isimlerden biri. 18 Temmuz 1955'te Eskişehir'de dünyaya gelen Avar, gazeteciliğe 1980'li yıllarda başlayarak BBC ve TRT başta olmak üzere çeşitli medya kuruluşlarında görev yaptı.
Özellikle "Sınırlar Arasında" ve daha sonraki dönemde "Banu Avar'la Dünya Düzeni" programlarıyla geniş bir izleyici kitlesine ulaşan Avar, çok sayıda belgeselin yapımında görev aldı ve kitaplar kaleme aldı.
BANU AVAR KİMDİR?
Banu Avar, 18 Temmuz 1955 tarihinde Eskişehir'de doğdu. 2026 yılı itibarıyla 71 yaşındadır. Mesleği gazetecilik, yazarlık, televizyon programcılığı, belgesel yapımcılığı ve yönetmenlik olarak öne çıkmaktadır.
Gazetecilik kariyerine Süreç dergisinde başlayan Avar, 1980'li yıllarda Günaydın, Dünya ve Vatan gazetelerinde muhabirlik yaptı ve dizi yazılar hazırladı.
Daha sonra Londra'da eğitim gören Avar, City University London'da yüksek lisans yaptı. Londra'da BBC Türkçe bölümünde çalışırken BBC'nin televizyon ve belgesel eğitimlerine katıldı. Ardından TRT'nin Londra muhabiri olarak görev yaptı.
TRT'nin 32. Gün programının ilk dönemlerinde Londra muhabirliği yapan Avar; Kıbrıs ve Demirkırat gibi önemli belgesel çalışmalarında da yapımcı ve araştırmacı olarak görev aldı.
BANU AVAR NERELİ?
Banu Avar Eskişehirlidir. 18 Temmuz 1955'te Eskişehir'de doğmuştur. Biyografik kaynaklarda doğum yeri Eskişehir olarak gösterilmektedir.
Ancak Avar'ın aile kökenleri Eskişehir ile sınırlı değildir. Babasının Dağıstan Avarlarından, annesinin ise Üsküp göçmeni olduğu bilgisi çeşitli biyografi kaynaklarında yer almaktadır.
BANU AVAR'IN ANNESİ VE BABASI KİMDİR?
Banu Avar'ın babası Mehmet Bahattin Avar'dır. Biyografik kaynaklarda Mehmet Bahattin Avar'ın Kafkasya'nın Dağıstan bölgesinden Avar kökenli bir beden eğitimi öğretmeni olduğu aktarılmaktadır.
Annesinin ise Üsküp göçmeni olduğu belirtilmektedir.
Banu Avar'ın ailesiyle ilgili önemli bir ayrıntı da zaman zaman yaşanan isim karışıklığıdır.
Avar, öğretmen Sıdıka Avar'ın kızı değildir. Sıdıka Avar, Banu Avar'ın babası Mehmet Bahattin Avar'ın önceki eşidir. Biyografik anlatımlara göre Mehmet Bahattin Avar, 1937'de Sıdıka Avar'dan boşandıktan sonra ikinci evliliğini gerçekleştirmiş ve Banu Avar bu evlilikten dünyaya gelmiştir.
BANU AVAR'IN GAZETECİLİK KARİYERİ
Banu Avar'ın gazetecilik kariyeri 1980'li yıllarda başladı. Süreç dergisinin ardından Günaydın, Dünya ve Vatan gazetelerinde görev yapan Avar, daha sonra televizyon haberciliğine ve belgesel yapımcılığına yöneldi.
Londra'daki eğitim döneminde BBC Türkçe bölümünde çalışan Avar, BBC'nin belgesel eğitimlerinden de geçti. TRT Londra muhabirliği görevine getirildikten sonra uluslararası habercilik alanında deneyim kazandı.
1985 yılından itibaren yapımcı ve yönetmen olarak çalışan Avar, 1990'lı ve 2000'li yıllarda çok sayıda televizyon programı ve belgesel hazırladı.
BANU AVAR HANGİ PROGRAMLARI YAPTI?
Avar'ın televizyon kariyerindeki en bilinen çalışmalarından biri "Sınırlar Arasında" programıdır.
Program kapsamında Balkanlar, Kafkasya, Orta Asya, Ortadoğu, Avrupa, Çin ve Latin Amerika gibi farklı coğrafyalarda çalışmalar gerçekleştirdi.
Avar ayrıca 1999 yılında TV8'in belgesel bölümünün kuruluşunda görev aldı ve 2004 yılına kadar burada belgesel yönetmeni olarak çalıştı.
2009 yılında ise "Banu Avar'la Dünya Düzeni" adlı programı hazırlamaya başladı.
Kariyerinde BBC ve Discovery Channel yapımlarının Türkiye prodüksiyonlarında da görev alan Avar, "The Great Game", "Crimean War", "Troy" ve "I. Caesar" gibi belgesellerin Türkiye prodüktörlüğünü yaptı.
BANU AVAR'IN SİYASİ GÖRÜŞÜ NEDİR?
Banu Avar'ın siyasi ve düşünsel çizgisi, özellikle yayınları ve yazıları üzerinden değerlendirildiğinde ulusal egemenlikçi, Atatürkçü, milliyetçi ve Avrasyacı yaklaşımlarla ilişkilendirilmektedir.
Bununla birlikte Avar'ın siyasi duruşunu tek bir parti kimliğiyle tanımlamak yerine, emperyalizm ve Batı müdahaleciliğine yönelik eleştirileri, ulusal egemenlik vurgusu ve Avrasya merkezli dış politika yaklaşımı üzerinden değerlendirmek daha doğru olur.
Güncel yayınlarında da ABD ve İsrail'in bölgesel politikaları, Ortadoğu'daki gelişmeler, Türkiye'nin bağımsızlığı ve jeopolitik meseleler üzerine yoğunlaşmaktadır. Kendi internet sitesinde yayımladığı güncel içeriklerde de bu başlıklar belirgin şekilde görülmektedir.
Bir biyografik kaynak Avar'ın düşünsel çizgisini doğrudan "küreselleşme karşıtı, ulusal egemenlikçi ve Avrasyacı" olarak tanımlamaktadır.
Dolayısıyla Avar için "Batı karşıtı" gibi tek başına dar bir tanımlama yapmak yerine, ulusal egemenlik, Atatürkçülük, anti-emperyalizm ve Avrasyacılık ekseninde şekillenen bir siyasi düşünce çizgisine sahip olduğu ifade edilebilir.
BANU AVAR TÜRK MÜ?
Bu sorunun iki farklı boyutu bulunuyor: vatandaşlık/milli kimlik ve etnik köken.
Banu Avar, biyografik kaynaklarda Türk gazeteci, yazar ve televizyon programcısı olarak tanımlanmaktadır.
Ailesinin kökenleri açısından ise babasının Dağıstan Avarı, annesinin ise Üsküp göçmeni olduğu bilgisi verilmektedir.
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir: Avar soyadı ve Dağıstan Avarı kökeni, etnik olarak "Avar" halkına mensup bir aile kökenine işaret eder; ancak bundan Banu Avar'ın kişisel etnik kimliğine dair kesin bir sonuç çıkarmak doğru değildir. Kamuya açık biyografilerde kendisi Türk gazeteci ve yazar olarak tanımlanmaktadır.
Bu nedenle haber dilinde en doğru ifade:
"Banu Avar, Eskişehir doğumlu Türk gazeteci, yazar ve belgesel yapımcısıdır. Babası Dağıstan Avarı, annesi ise Üsküp göçmenidir."
şeklinde olacaktır.
BANU AVAR'IN BELGESELLERİ
Avar'ın kariyerinde çok sayıda belgesel ve televizyon programı bulunuyor. Bunlardan bazıları şöyle:
-
Deniz
-
Hayatım Müzik
-
Depremle Yaşamak
-
Unutulan Yıllar
-
Denizciler
-
Türkiye Sevdalıları
-
Afganistan: Devlerin Savaş Alanı
-
Ohri, Güzel Ohri
-
Artık Biz de Varız
-
Atletin Adı: Süreyya
-
Bir Zamanlar Kıbrıs'ta
-
Rıza Oğlu Haydar Aliyev
-
Sınırlar Arasında
-
Banu Avar'la Dünya Düzeni
BANU AVAR'IN KİTAPLARI
Gazetecilik ve televizyonculuğunun yanı sıra kitaplar da kaleme alan Avar'ın bilinen eserleri arasında:
-
Sınırlar Arasında
-
Hangi Avrupa?
-
Avrasyalı Olmak
-
Böl ve Yut
-
Hangi Dünya Düzeni?
-
Kaçın! Demokrasi Geliyor!
-
Demokrasi Projeleri
-
Gün, O Gündür
yer alıyor.
BANU AVAR HANGİ ÖDÜLLERİ ALDI?
Banu Avar, televizyonculuk ve gazetecilik kariyeri boyunca çeşitli ödüllere layık görüldü.
Bunlar arasında 2005 Türk Yazarlar Birliği Yılın Televizyon Programcısı Ödülü, TÜRKSAV Hizmet Ödülü, 2006 Çağdaş Gazeteciler Derneği Televizyon Haber Ödülü ve 2006 İstanbul Kültür Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Yürekli Kadın Ödülü bulunuyor.
Ayrıca Yeditepe Üniversitesi tarafından 2007 yılında fahri doktora unvanı verildi.
