Düzenlemeyle Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı platformların Türkiye'deki faaliyetleri için yeni yükümlülükler getirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda izin belgesi, Türkiye'de temsilci bulundurma, mali ve vergisel yükümlülükler ile turizm payı ödemesi gibi şartlar gündeme gelecek.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemenin temel hedefinin tüketiciyi korumak, kayıtlı işletmeleri gözetmek ve sektördeki rekabet koşullarını düzenlemek olduğunu belirterek, “Tüketicinin hakkını koruyan, kayıtlı işletmeleri gözeten ve haksız rekabeti önlemeyi hedefleyen bir hukuki çerçeve oluşturuyoruz.” dedi.
PLATFORMLARA İZİN BELGESİ ZORUNLULUĞU
Teklifin yasalaşması halinde yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'deki faaliyetleri için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alması gerekecek. İzin belgesinin iki yıl süreyle geçerli olması ve belge bedelinin 5 milyon lira olarak uygulanması öngörülüyor. Söz konusu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması planlanırken, Cumhurbaşkanına bedeli iki katına kadar artırma veya yarısına kadar indirme yetkisi verilmesi de teklif kapsamında bulunuyor.
İzin başvurularında platformların dijital hizmet vergisi mükellefiyetinin bulunması, vergi borcunun olmaması, Türkiye'de temsilci atanması ve Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi adresinin bildirilmesi gibi şartlar aranacak. Türkiye'de hâlihazırda faaliyet gösteren platformların ise düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içerisinde izin belgesi almak için Bakanlığa başvurması gerekecek. Başvuru yapmayan veya başvurusu kabul edilmeyen platformlar için yaptırım mekanizması devreye girecek.
TÜRKİYE'DE TEMSİLCİ BULUNDURMA ŞARTI
Yeni sistemde yabancı platformların Türkiye'de ulaşılabilir bir muhatap bulundurması da zorunlu hale getirilecek. Platformların Türkiye'de temsilci ataması ve resmi bildirimlerin yapılabilmesi için UETS adresi bildirmesi gerekecek.
Alpaslan, düzenlemenin bu yönünü, “Yabancı platformların faaliyetlerini denetime bağlıyoruz. Türkiye’deki tüketicilere hizmet sunan uluslararası platformların faaliyet alanlarını ve sorumluluklarını belirlerken kurallara aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımları da düzenliyoruz.” sözleriyle değerlendirdi.
KOMİSYONLARA YÜZDE 17 SINIRI
Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de platformların alacağı komisyonlara ilişkin. Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda yabancı dijital konaklama platformlarının hizmet bedeli üzerinden alacağı tutarın yüzde 17'yi geçmemesi öngörülüyor.
Platformların aldığı tutarın vergiler hariç hizmet bedeli üzerinden hesaplanması planlanıyor. Ayrıca platformların hizmet sağlayıcıların alternatif kanallardan satış yapmasını veya reklam vermesini kısıtlamasının da önüne geçilmesi amaçlanıyor. Platformların işletmeleri kampanyalı satış yapmaya zorlamasına yönelik sözleşme hükümleri de düzenleme kapsamına alınıyor.
TURİZM PAYI DA ÖDENECEK
Yabancı dijital konaklama platformları için yeni mali yükümlülüklerden biri de turizm payı olacak. Teklif kapsamında Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının gelir yapısına ilişkin düzenleme yapılması ve platformların on binde 7,5 oranında turizm payı ödemesi öngörülüyor. Turizm payının hesabında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.
Alpaslan, düzenlemenin bu yönüne ilişkin, “Teklifin yasalaşmasıyla platformlar vergi yükümlülüklerini yerine getirecek, izin belgesi bedelini ödeyecek ve turizm payı verecek. Türkiye turizminden gelir elde eden bu kuruluşların ülkemizin tanıtımına da katkı sağlamasını kurala bağlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
KDV VE STOPAJ OTELLERİN SORUMLULUĞUNDA OLACAK
Dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetinden kaynaklanan KDV ve stopajın beyan edilmesi ve ödenmesi hizmeti sunan işletmenin sorumluluğunda olacak. Alpaslan bu düzenlemeyi, “Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ve ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak.” sözleriyle açıkladı.
HANGİ HİZMETLERİ SUNABİLECEKLER?
Teklifte yabancı dijital konaklama platformlarının doğrudan sunabileceği hizmetlere de sınır getiriliyor. Platformların doğrudan turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları alanlarında faaliyet gösterebilmesi planlanıyor. Seyahat acentacılığı kapsamında bulunan diğer hizmetlerin yetkili seyahat acentaları aracılığıyla sunulması, araç kiralama hizmetlerinin ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
TÜRK HUKUKU VE TÜRK MAHKEMELERİ GEÇERLİ OLACAK
Teklifte tüketicilerin yaşayabileceği uyuşmazlıklara ilişkin de önemli bir hüküm bulunuyor. Platformların Türkiye'deki faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor. Alpaslan, tüketicilerin hak arama süreçlerine ilişkin, şu değerlendirmede bulundu:
“Vatandaşlarımızın satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zeminini açıkça belirliyoruz.
Düzenlemeye göre bu faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak, Türk mahkemeleri yetkili olacak. Tüketicilerimiz açısından temel güvencelerden birini bu şekilde oluşturuyoruz.”
KURALLARA UYMAYAN PLATFORMLARA YAPTIRIM
Teklif, yalnızca yükümlülükleri belirlemekle kalmıyor; kurallara aykırı hareket edilmesi durumunda uygulanacak idari yaptırımları da düzenliyor. Platformların izin belgesine ilişkin bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri süresi içinde bildirmemesi halinde idari para cezaları uygulanabilecek. Bazı ihlallerin tekrarlanması halinde cezaların artırılması, belirli ihlallerin üçüncü kez gerçekleşmesi durumunda ise izin belgesinin iptal edilmesi öngörülüyor.
Yetkisiz işletmeler üzerinden seyahat acentacılığı veya araç kiralama hizmetlerinin sunulması, platformların hizmet sağlayıcıları belirli ticari uygulamalara zorlaması ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket edilmesi de yaptırım kapsamına alınıyor.
DÜZENLEMENİN YÜRÜRLÜK TARİHİ 1 OCAK 2027 OLACAK
TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edilen teklifin önündeki bir sonraki aşama Genel Kurul görüşmeleri olacak. Düzenlemenin Genel Kurulda kabul edilerek kanunlaşması halinde hükümler 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
TBMM'ye 10 Ağustos 2026'da sunulan teklifin amacı; yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini hukuki zemine oturtmak, faaliyet alanlarını belirlemek, adil rekabet koşullarını güçlendirmek, platformlara izin belgesi şartı getirmek ve Türkiye'de temsilci bulundurmalarını sağlamak olarak belirlenmişti. Alpaslan, düzenlemenin genel çerçevesini ise şu sözlerle özetledi:
“Türkiye’deki tüketiciye hizmet sunan bir platformun faaliyet alanı, muhatabı, mali sorumlulukları ve tabi olduğu denetim belli olmalı. Bu teklifle dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırıyoruz. Tüketicilerimizin haklarını ve sektörümüzün kurallı işleyişini gözeten bir yapı oluşturuyoruz.”
