Günümüzde mutfakların vazgeçilmez beyaz eşyalarından biri olan bulaşık makinesi, aslında 19. yüzyıla uzanan bir geçmişe sahip. Peki bulaşık makinesini kim icat etti? İlk mekanik model ne zaman üretildi ve modern makineler nasıl ortaya çıktı?
İLK BULAŞIK MAKİNESİ NE ZAMAN İCAT EDİLDİ?
Bulaşık makinesinin tarihindeki ilk adım, 1850 yılında atıldı.
Amerikalı mucit Joel Houghton (bazı kaynaklarda Joe Hoghton olarak da geçer), ilk mekanik bulaşık yıkama cihazını tasarladı.
Houghton’un geliştirdiği sistem oldukça basitti. Bir varilin yan tarafındaki kol döndürülerek bulaşıkların üzerine su püskürtülüyordu. Ancak bu mekanizma hem verimsizdi hem de bulaşıkları tam anlamıyla temizleyemiyordu.
Yine de bu icat, modern bulaşık makinelerinin temelini atan ilk girişim olarak tarihe geçti.
MODERN BULAŞIK MAKİNESİNİN GERÇEK MUCİDİ KİMDİR?
Gerçek anlamda kullanılabilir ilk bulaşık makinesi ise 1886 yılında geliştirildi.
Bu önemli icadın sahibi, Amerikalı mucit Josephine Cochrane oldu.
Josephine Cochrane, büyük davetler sonrasında porselen tabaklarının elde yıkama sırasında zarar görmesinden rahatsızdı. Bu soruna çözüm bulmak isteyen Cochrane, bulaşıkları tel bölmelere yerleştiren ve üzerlerine sıcak su püskürten bir sistem tasarladı.
Bu teknoloji, dönemi için devrim niteliğindeydi.
1893 Chicago Dünya Fuarı’nda Tanıtıldı
Cochrane’in icadı, 1893 Chicago Dünya Fuarı’nda büyük ilgi gördü. Makine özellikle oteller ve restoranlar tarafından kullanılmaya başlandı.
Bugünkü bulaşık makinelerinin çalışma prensibi — raf sistemine yerleştirilen bulaşıkların sıcak su püskürtülerek temizlenmesi — Cochrane’in tasarımına dayanır.
Bu nedenle modern bulaşık makinesinin mucidi Josephine Cochrane olarak kabul edilir.
ELEKTRİKLİ BULAŞIK MAKİNESİ NE ZAMAN ÇIKTI?
Bulaşık makinesinin gelişimindeki bir diğer kritik adım 1924 yılında atıldı.
İngiliz mühendis William Howard Livens, elektrik motoru kullanan bir bulaşık makinesi geliştirdi.
Livens’ın cihazının öne çıkan özellikleri:
-
Önden kapılı tasarım
-
Döner püskürtme kolu
-
Elektrik destekli çalışma sistemi
Bu model, günümüzde kullanılan bulaşık makinelerine oldukça benziyordu.
Ancak o dönemde su tesisatının ve kanalizasyon sistemlerinin yaygın olmaması nedeniyle cihaz yalnızca varlıklı aileler tarafından kullanılabildi.
BULAŞIK MAKİNESİNİN EVRİMİ
Bulaşık makineleri zamanla şu gelişim aşamalarından geçti:
-
1850: İlk mekanik model
-
1886: Sıcak su püskürtmeli modern sistem
-
1924: Elektrikli model
-
-
yüzyıl ortası: Seri üretim ve ev tipi yaygın kullanım
-
-
Günümüz: Enerji tasarruflu, akıllı ve sensörlü sistemler
Bugün bulaşık makineleri su tasarrufu sağlayan, farklı yıkama programlarına sahip ve dijital kontrol sistemleriyle çalışan yüksek teknoloji ürünleri haline geldi.
