Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürürlüğe giren yeni sistemle birlikte, depozito logolu içecek ambalajlarını iade eden vatandaşlar her bir ambalaj için 1 TL geri ödeme alabilecek.
81 il ve 973 ilçede eş zamanlı olarak devreye alınan sistemin hem geri dönüşüm oranlarını artırması hem de çevre kirliliğini azaltması hedefleniyor.
SIFIR ATIK PROJESİNDE YENİ DÖNEM
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde sürdürülen Sıfır Atık Projesi kapsamında geliştirilen Depozito İade Sistemi, atık yönetiminde yeni bir model olarak hayata geçirildi.
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen uygulama sayesinde plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının yeniden ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor. Yetkililer, sistem sayesinde hem doğal kaynak tüketiminin azalacağını hem de çevreye rastgele bırakılan ambalaj atıklarının büyük ölçüde önüne geçileceğini belirtiyor.
HER AMBALAJ İÇİN 1 TL ÖDEME YAPILACAK
Yeni uygulamayla birlikte üzerinde "DOA" (Depozito Yönetim Sistemi) logosu bulunan içecek ambalajları iade edildiğinde vatandaşlara her bir ambalaj karşılığında 1 TL ödeme yapılacak.
Daha önce pilot uygulamalarda 25 kuruş olarak belirlenen teşvik tutarı, sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte 1 TL'ye çıkarıldı.
Bu ödeme yalnızca sisteme kayıtlı ve DOA logosu taşıyan ambalajlar için geçerli olacak.
MARKETLERDEN KAFELERE KADAR GENİŞ UYGULAMA AĞI
Depozito İade Sistemi yalnızca büyük marketlerle sınırlı olmayacak.
Zincir marketler, süpermarketler, bakkallar, büfeler, alışveriş merkezleri, oteller, restoranlar, kafeler, akaryakıt istasyonları, üniversiteler ve hastaneler de sistem kapsamında ambalaj kabul noktası olarak hizmet verecek.
Büyük satış noktalarında Depozito İade Makineleri (DİM) kurulması zorunlu hale gelirken, daha küçük işletmelere ise ambalajların kayıt altına alınması ve depolanması için gerekli ekipmanlar ücretsiz olarak sağlanacak.
Otel, restoran ve kafeler ise kendi işletmelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek anlaşmalı saha operatörlerine teslim edecek.
DEPOZİTO PARASI NASIL ALINACAK?
Vatandaşlar, akıllı telefonlarına indirecekleri resmi DOA mobil uygulaması üzerinden sisteme üye olarak depozito ödemelerini dijital ortamda alabilecek.
İşlem süreci oldukça basit şekilde ilerliyor. Kullanıcılar uygulamaya giriş yaptıktan sonra oluşturulan kişisel QR kodunu depozito iade makinesine okutacak. Ardından uygun boş ambalajlar tek tek makineye bırakılacak. İşlem tamamlandığında hak edilen toplam tutar birkaç saniye içerisinde dijital cüzdana aktarılacak.
BİRİKEN PARA ÜÇ FARKLI ŞEKİLDE KULLANILABİLECEK
Sistemde toplanan depozito bedelleri yalnızca uygulama içerisinde tutulmayacak.
Vatandaşlar dijital cüzdanlarında biriken bakiyelerini istedikleri zaman IBAN numaralarına aktarabilecek. Ayrıca anlaşmalı bankaların ATM'lerinden kartsız işlem yöntemiyle nakit olarak çekebilecekler.
Biriken depozito tutarı, sisteme dahil olan zincir marketlerde, süpermarketlerde ve bakkallarda yapılacak alışverişlerde ödeme aracı olarak da kullanılabilecek.
EN YAKIN İADE NOKTASI NASIL BULUNACAK?
Boş ambalajlarını teslim etmek isteyen vatandaşlar, kendilerine en yakın depozito kabul noktasını kolaylıkla öğrenebilecek.
DOA mobil uygulamasında yer alan "İade Noktası Bul" özelliği sayesinde harita üzerinden en yakın teslim merkezi görüntülenebilecek. Ayrıca resmi sistem üzerinden il ve ilçe seçilerek de en yakın iade noktaları sorgulanabilecek.
AMAÇ GERİ DÖNÜŞÜMÜ ARTIRMAK
Yetkililer, uygulamanın temel hedefinin yalnızca vatandaşlara ekonomik katkı sağlamak olmadığını, aynı zamanda geri dönüşüm kültürünü yaygınlaştırmak olduğunu vurguluyor.
Depozito İade Sistemi sayesinde milyonlarca plastik, cam ve alüminyum ambalajın çöpe gitmek yerine yeniden geri dönüşüm sürecine kazandırılması, hammadde kullanımının azaltılması ve karbon salımının düşürülmesi hedefleniyor.
Türkiye genelinde bugün itibarıyla yürürlüğe giren sistemin ilerleyen dönemde daha fazla ürün grubunu kapsayacak şekilde genişletilmesi ve geri dönüşüm oranlarında önemli bir artış sağlaması bekleniyor.
