ABD siyasetinde tansiyon giderek yükselirken, eski istihbarat şefi ile mevcut yönetim arasındaki sert polemik yeni bir boyuta taşındı. John Brennan, Başkan Donald Trump’ın son dönemdeki açıklamalarını hedef alarak, görevini sürdürebilecek durumda olmadığını öne sürdü. Brennan’ın çıkışı, Washington’da geniş yankı uyandırdı.
“25. MADDE ADETA TRUMP İÇİN VAR”
John Brennan, yaptığı değerlendirmede ABD Anayasası’nda yer alan 25. maddenin, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olması halinde devreye alınması gerektiğini hatırlattı. Brennan, Trump’ın son söylemlerinin “tehlikeli ve kontrolsüz” olduğunu savunarak, “Bu durum artık göz ardı edilemez” görüşünü dile getirdi. Brennan, özellikle dış politika alanındaki sert çıkışların küresel güvenliği riske atabileceğini ifade ederek, bu nedenle anayasal mekanizmaların işletilmesi gerektiğini vurguladı.
İRAN AÇIKLAMALARI TARTIŞMAYI ALEVLENDİRDİ
Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik sert ifadeleri, tartışmaların merkezine yerleşti. Trump’ın İran’a yönelik tehditkâr açıklamaları, hem uluslararası kamuoyunda hem de ABD iç siyasetinde ciddi eleştirilere neden oldu. Brennan, bu söylemlerin yalnızca diplomatik gerilimi artırmakla kalmayıp, nükleer güç kullanımına dair riskli bir dil içerdiğini ileri sürdü.
DEMOKRATLARDAN ORTAK ÇAĞRI
ABD Kongresi’nde 70’i aşkın Demokrat üye, Trump’ın görevden alınması için 25. maddenin devreye sokulması yönünde çağrıda bulundu. Söz konusu madde, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olduğu hallerde yetkilerin başkan yardımcısına devredilmesini öngörüyor. Demokratlar, Trump’ın son dönemdeki tutumunun ülke yönetimi açısından risk oluşturduğunu savunarak, anayasal sürecin işletilmesi gerektiğini belirtiyor.
SÜREÇ ZOR GÖRÜNÜYOR
Ancak tüm çağrılara rağmen, sürecin hayata geçirilmesinin oldukça güç olduğu değerlendiriliyor. Başkan Yardımcısı JD Vance ve kabine üyelerinin Trump’a verdiği güçlü destek, 25. maddenin uygulanmasını zorlaştıran en önemli faktörler arasında gösteriliyor. ABD Anayasası’na göre bu sürecin başlatılabilmesi için başkan yardımcısı ve kabine üyelerinin çoğunluğunun ortak hareket etmesi gerekiyor.
Öte yandan John Brennan hakkında ABD Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen bir soruşturmanın da devam ettiği biliniyor.
25. MADDE NEDİR, NASIL İŞLER?
ABD Anayasası’nın 25. maddesi, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olması halinde devreye giren bir mekanizma olarak tanımlanıyor. Bu maddeye göre, başkan isterse yetkilerini geçici olarak başkan yardımcısına devredebiliyor. Bunun dışında, başkanın görev yapamayacak durumda olduğu kanaatine varılırsa, başkan yardımcısı ve kabinenin çoğunluğu da süreci başlatabiliyor.
Bu durumda başkan yardımcısı, geçici olarak başkanlık görevini üstleniyor. Ancak bu mekanizmanın işletilmesinin, ABD siyasi tarihinde oldukça nadir görülen bir durum oldığu da bilinenler arasında.
