Bağ-Kur sigortalılarını yakından ilgilendiren prim indirimi düzenlemesi yeniden tartışılmaya başlandı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, uzun süredir konuşulan 7.200 gün formülünün detaylarının henüz netleşmediğini ancak hükümet kanadından gelen açıklamaların yasal hazırlık sürecine işaret ettiğini söyledi.
MEVCUT SİSTEMDE EMEKLİLİK ŞARTLARI NASIL?
Bağ-Kur’da emeklilik koşulları, sigorta başlangıç tarihine göre değişiklik gösteriyor. Mevcut sistemde, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için daha esnek şartlar uygulanırken, sonraki dönemlerde yaş ve prim koşulları kademeli olarak ağırlaşıyor.
1999 öncesinde sigortalı olan kadınlar 7.200 günle emekli olabilirken, erkekler için bu süre 9.000 gün olarak uygulanıyor. Bu grup için yaş şartı bulunmuyor ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamı önemli bir avantaj sağlıyor.
1999 ile 2008 arasında sigortalı olanlar için ise hem prim hem yaş şartı birlikte aranıyor. Kadınlar 58, erkekler 60 yaşını doldurmak zorunda. 2008 sonrası sigortalılar için ise sistem daha da katı hale geliyor ve yaş şartı kademeli olarak 65’e kadar çıkıyor.
7.200 GÜN FORMÜLÜ NASIL UYGULANACAK?
Gündemdeki en kritik başlık, prim gün sayısının nasıl düşürüleceği. Tartışılan modele göre, eğer genel bir 1.800 günlük indirim uygulanırsa, 9.000 gün şartı 7.200’e, 7.200 gün şartı ise 5.400’e kadar gerileyebilir.
Bu senaryo gerçekleşirse özellikle 1999 öncesi kadın sigortalılar için çok daha erken emeklilik yolu açılabilir. Erkek sigortalılar açısından da ciddi bir avantaj ortaya çıkabilir.
EN BÜYÜK AVANTAJ HANGİ GRUPTA?
Uzmanlara göre düzenlemeden en fazla faydayı 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar sağlayacak. Bu grupta yer alan erkekler için 9.000 günden 7.200’e düşüş büyük bir kazanım anlamına gelirken, kadınlar için prim gününün 5.400’e kadar inmesi ihtimali dikkat çekiyor.
Bu kişiler için yaş şartının da bulunmaması, emekliliği ciddi şekilde öne çekebilecek bir avantaj doğuruyor.
1999 sonrası sigortalılar için ise tablo daha sınırlı. Prim gün sayısı düşse bile yaş şartı devam ettiği için, emeklilik süresinde büyük bir değişiklik olmayabilir. Özellikle 2008 sonrası sigortalılar açısından mevcut kademeli sistem sürdüğü sürece etkiler oldukça sınırlı kalacak.
BAĞ-KUR SİSTEMİNDEKİ TEMEL SORUNLAR
Bağ-Kur sigortalılarının karşılaştığı sorunlar yalnızca prim gün sayısıyla sınırlı değil. Sistem içinde yer alan “son 2520 gün” kuralı, hangi statüden emekli olunacağını belirlerken kritik rol oynuyor.
Ayrıca Bağ-Kur’dan emekli olanların maaşlarının, SSK’ya kıyasla genellikle daha düşük olması da önemli bir dezavantaj olarak öne çıkıyor. Çalışmaya devam eden Bağ-Kur’luların prim ödemeye devam etme zorunluluğu ise ayrı bir yük oluşturuyor.
Bu nedenle son yıllarda birçok sigortalı, emeklilik planlamasında SSK’ya geçiş yapmayı tercih ediyor.
YÜKSEK MALİYET GÜNDEMDE
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de “ihya” konusu. Daha önce Bağ-Kur prim borçları nedeniyle hizmet süreleri silinen vatandaşlar, bu süreleri yeniden kazanabilmek için ihya yoluna başvurmak zorunda kalıyor.
Ancak bu süreç ciddi maliyetler içeriyor. Silinen günlerin yeniden kazanılması için ödenecek tutarların yüz binlerce liradan başlayıp milyon seviyelerine kadar çıkabildiği ifade ediliyor.
Bu, düzenlemenin bir yandan emeklilik fırsatı sunarken diğer yandan önemli bir prim tahsilatı anlamına geldiğini de gösteriyor.
GÖZLER 2026’DA: YASA NE ZAMAN ÇIKACAK?
Kulislerde konuşulanlara göre, düzenlemenin 2026 yılı içerisinde yasalaşması ve detayların önümüzdeki aylarda netleşmesi bekleniyor. Ancak en kritik soru hâlâ yanıt bekliyor: Düzenleme tüm sigortalılara eşit şekilde mi uygulanacak, yoksa belirli gruplara mı odaklanacak?
UZMANLARDAN KRİTİK UYARI
Özgür Erdursun, prim indiriminin tek başına her grup için aynı etkiyi oluşturmayacağını vurgulayarak özellikle 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik düzenlemesinin belirleyici olacağını ifade etti.
Erdursun’a göre, yaş şartını esnetecek bir model devreye girmezse, prim gün sayısındaki düşüş tek başına emekliliği öne çekmeye yetmeyecek.
