Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı’nın ayrıntıları netleşmeye başladı.
Dar gelirli hanelere düzenli destek sağlanmasını öngören yeni modelde temel kriter, hane gelirinin net asgari ücretin üçte birinin altında kalması olacak. Mevcut asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre bu sınır 9 bin 358 lira olarak belirlendi.
Çalışmaların sürdüğü programla birlikte, geliri bu tutarın altında olan ailelere devlet tarafından düzenli ödeme yapılması planlanıyor.
GELİR KRİTERİ ESAS ALINACAK
NTV muhabiri Sibel Can’ın aktardığı bilgilere göre, programdan yararlanmanın en önemli şartı hane gelirine bağlı olacak. Buna göre ailedeki toplam gelir, net asgari ücretin üçte birini aşmayacak. Bugünkü rakamlarla bu eşik 9 bin 358 lira olarak hesaplanıyor.
Bu sınırın altında kalan haneler, gelir tamamlayıcı destekten yararlanabilecek. Amaç, asgari yaşam standardının altında kalan ailelerin gelirini belirli bir seviyeye taşımak.
MASADA ÜÇ FARKLI DESTEK MODELİ
Program kapsamında üç ayrı senaryo üzerinde duruluyor. İlk modelde aileye asgari ücretin yüzde 20’si oranında nakdi destek verilmesi planlanıyor. Buna ek olarak konut başlığı altında asgari ücretin yüzde 15’i oranında elektrik, doğalgaz, barınma ve yakacak yardımı sağlanması öngörülüyor. Çocuk desteğinin ise asgari ücretin yüzde 5’i seviyesinde olması değerlendiriliyor.
İkinci senaryoda nakdi desteğin asgari ücretin yüzde 17’si oranında verilmesi gündemde. Bu modelde konut yardımı yüzde 12, çocuk yardımı ise yüzde 5 olarak planlanıyor.
Üçüncü seçenekte ise toplam destek oranı asgari ücretin yüzde 15’i olacak. Konut için yüzde 10, çocuk yardımı için yine yüzde 5 oranı öngörülüyor.
Hangi modelin hayata geçirileceği, yapılacak yasal düzenleme ve bütçe çalışmaları sonrası netleşecek.
TEK KART SİSTEMİ GELİYOR
Tüm sosyal yardımların tek bir kartta toplanması planlanıyor. Bu kart aracılığıyla sağlanan desteğin bir bölümü nakit olarak çekilebilecek, bir bölümü ise gıda ve temizlik gibi temel ihtiyaçlarda indirimli kullanım imkânı sunacak.
Böylece sosyal yardımların hem daha sistemli hem de daha denetlenebilir bir yapıya kavuşması hedefleniyor.
BAŞVURULAR E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK
Programa başvurular e-Devlet sistemi üzerinden yapılacak. Gelir testi sürecinde hane ziyareti yapılmayacak; tüm kontroller entegre bir dijital sistem üzerinden gerçekleştirilecek. Bu sisteme SGK verileri, gelir idaresi kayıtları, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri entegre edilecek.
Başvuru yapanların ortak veri sistemine kayıt olması zorunlu olacak. Programa kabul edilen haneler aylık olarak denetlenecek ve gelir durumlarında değişiklik olup olmadığı düzenli biçimde kontrol edilecek.
Vatandaşlık Maaşı, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde ekonomik olarak zorlanan kesimlere destek olmayı amaçlıyor. Düşük gelirli aileler, işsiz bireyler, yaşlılar ve dezavantajlı grupların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için düzenli bir gelir desteği sağlanması hedefleniyor.
Programın yasal altyapısına ilişkin düzenlemenin önümüzdeki süreçte Meclis gündemine gelmesi bekleniyor. Yeni modelin hayata geçirilmesiyle birlikte, sosyal yardım sisteminde kapsamlı bir dönüşümün başlaması öngörülüyor.
