ABD ile İran arasındaki çatışmaların ardından uluslararası deniz taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için diplomatik temaslar devam ediyor. Tahran yönetiminin boğazdan gemi geçişlerine ilişkin tutumu ve yeniden deniz trafiğine açılması için öne sürdüğü koşullar, yürütülen görüşmelerin önemli başlıklarından biri haline geldi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Thani ile yaptığı görüşmenin ardından sürece ilişkin açıklamalarda bulundu. Rızai, Lübnan Hizbullahı ile bağlantılı Al Manar TV'ye verdiği röportajda, arabulucuların İran'dan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için hangi şartları taşıdığını bildirmesini istediğini aktardı.
İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ŞARTLAR LİSTESİ HAZIRLIYOR
Muhsin Rızai, arabulucuların talebi üzerine Hürmüz Boğazı’nın açılması için İran’ın şartlarını içeren bir liste hazırladıklarını söyledi. Rızai'nin açıklamasına göre İran'ın talepleri arasında öncelikli olarak bölgedeki savaşın sona ermesi bulunuyor.
İranlı yetkili, boğazın yeniden deniz trafiğine açılmasına ilişkin sürecin, Tahran'ın ortaya koyduğu koşulların karşılanmasıyla bağlantılı olduğunu belirtti. Bu kapsamda hazırlanan listenin, ABD ile İran arasındaki çatışmaların ardından boğazdaki deniz ulaşımının yeniden düzenlenmesine yönelik diplomatik görüşmelerde ele alınması bekleniyor.
İRAN VE UMMAN ARASINDA TRANSİT KORİDOR ANLAŞMASI
Rızai açıklamasında yalnızca Hürmüz Boğazı'na ilişkin şartlardan söz etmedi. İran ile Umman arasında bir transit koridor konusunda anlaşmaya varıldığını da duyurdu.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri, söz konusu koridorun iki ülkenin sularından geçeceğini ifade etti. Buna göre transit güzergahının bir bölümü Umman sularında, diğer bölümü ise İran sularında yer alacak. Rızai'nin verdiği bilgi, Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz ulaşımının yeniden düzenlenmesine yönelik görüşmeler kapsamında İran'ın Umman ile de bir düzenleme üzerinde uzlaştığını ortaya koydu.
GEMİLER BELİRLENEN MERKEZİ KANALDAN GEÇECEK
İranlı yetkili, ABD'nin Tahran yönetiminin ortaya koyduğu şartları kabul etmesi durumunda gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine ilişkin uygulanacak yönteme de değindi. Rızai, ABD'nin İran'ın şartlarını karşılaması halinde gemilerin boğazda belirlenmiş merkezi bir kanaldan geçeceğini kaydetti.
İran'ın açıklamasına göre boğazın yeniden deniz trafiğine açılması halinde gemilerin geçişi belirlenen merkezi bir güzergah üzerinden gerçekleştirilecek. Sürecin temel koşullarından biri ise İran'ın açıkladığı üzere bölgedeki savaşın sona ermesi olacak.
