Orta Doğu’da son haftalarda tırmanan askeri gerilim, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yeni bir güvenlik alarmına yol açtı. Birleşik Krallık Denizcilik Ticaret Operasyonları’nın (UKMTO) yaptığı açıklamaya göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’nin yaklaşık 36 deniz mili kuzeyinde, Hürmüz Boğazı’nda bir patlama meydana geldi. Olayın ardından bölgede seyreden ticari gemiler için güvenlik uyarıları yapıldı.
PATLAMA BİR GEMİNİN YAKININDA MEYDANA GELDİ
UKMTO tarafından yapılan açıklamada, bölgeden geçen bir dökme yük gemisinin kaptanının patlamaya ilişkin bilgi verdiği belirtildi. Kaptanın raporuna göre, geminin yakınında su sıçraması görüldü ve ardından güçlü bir patlama sesi duyuldu.
Yetkililer olayın nedenine ilişkin soruşturmanın sürdüğünü bildirirken, bölgede seyreden gemilere dikkatli geçiş yapmaları ve şüpheli faaliyetleri derhal UKMTO’ya bildirmeleri çağrısında bulunuldu. Olayın, son günlerde artan güvenlik riskleri nedeniyle zaten tedirgin olan deniz taşımacılığı sektöründe yeni endişelere yol açtığı ifade ediliyor.
SON HAFTALARDA 13 GÜVENLİK OLAYI BİLDİRİLDİ
UKMTO’nun yaptığı ayrı bir değerlendirmede, 28 Şubat ile 9 Mart tarihleri arasında Arap Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi çevresinde faaliyet gösteren gemileri etkileyen toplam 13 olay bildiriminin alındığı kaydedildi.
Raporda, bu olayların 10’unun doğrudan saldırı olarak rapor edildiği, 3 olayın ise şüpheli faaliyet kapsamında değerlendirildiği aktarıldı. Artan bu güvenlik vakaları, bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğini ciddi şekilde tehdit eden gelişmeler olarak değerlendiriliyor.
KRİZİN ARKA PLANI: İRAN’A YÖNELİK SALDIRILAR VE MİSİLLEME
Bölgedeki gerilimin arka planında ise 28 Şubat 2026’da başlayan askeri gelişmeler bulunuyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik düzenlediği ve nükleer tesislerin yanı sıra üst düzey askeri ve siyasi isimleri hedef alan saldırılar, Orta Doğu’da yeni bir kriz dalgası başlattı. Söz konusu saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in de hayatını kaybettiği iddiaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Bu gelişmelerin ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırılara misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyurdu. İranlı yetkililer, boğazdan geçmeye çalışan gemilerin hedef alınabileceğini açıklayarak bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti.
DÜNYA ENERJİ TİCARETİ TEHLİKEDE
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından stratejik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan taşınıyor. İran’ın aldığı kararın ardından normalde günlük 150’den fazla geminin geçtiği boğazda deniz trafiği büyük ölçüde azaldı.
Uzmanlara göre gemi hareketliliği yüzde 80 ila 95 oranında düşerken, çok sayıda petrol tankeri ve ticari gemi güvenlik gerekçesiyle rotasını değiştirdi ya da seferlerini iptal etti. Bazı gemilerin saldırıya uğradığı yönündeki raporlar ise uluslararası denizcilik şirketlerinin risk algısını daha da artırdı.
GEÇİŞLER FİİLEN DURDU
İran resmi açıklamalarında boğazın tüm ülkelere kapatıldığını duyurdu. Bazı İranlı yetkililer zaman zaman yalnızca ABD ve İsrail bağlantılı gemilere izin verilmeyeceğini ifade etse de, sahadaki fiili durum farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Denizcilik kaynaklarına göre boğazdan geçişler neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Türkiye dahil birçok ülke gemilerine güvenlik uyarısı yaptı. Türkiye’de Denizcilik Genel Müdürlüğü de Türk bayraklı gemiler için güvenlik seviyesinin yükseltildiğini duyurdu.
İran ile yakın ilişkileri bulunan ülkelerin gemilerinin dahi geçiş yapmakta zorlandığı, bazı raporlarda Çin’e ait gemilerin bile boğazdan geçemediğinin belirtildiği ifade ediliyor.
