Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmetlerini köklü şekilde dönüştürecek yeni bir yönetmelik taslağını kamuoyunun ve sektör temsilcilerinin değerlendirmesine sundu. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, otomotiv piyasasında adil rekabetin sağlanması, hizmet kalitesinin yükseltilmesi ve tüketici haklarının daha etkin korunmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığı vurgulandı.
Hazırlanan taslakla birlikte ekspertiz hizmetleri ilk kez kapsamlı ve bağlayıcı bir yasal çerçeveye kavuşturulurken, sektörde uzun süredir tartışma konusu olan standart eksikliği, denetimsizlik ve kayıt dışılık gibi sorunlara çözüm getirilmesi amaçlanıyor.
YETKİ BELGESİ ZORUNLULUĞU GELİYOR
Yeni düzenlemeye göre, ekspertiz hizmeti sunan işletmeler faaliyetlerini sürdürebilmek için zorunlu olarak yetki belgesi almak durumunda kalacak. Bu belgeyi alabilmek için işletmelerin belirli kriterleri yerine getirmesi gerekecek. Bu kapsamda, Türk Standartları Enstitüsü’nden hizmet yeterlilik belgesi alınması, alanında yetkin teknik sorumluların istihdam edilmesi ve mesleki sorumluluk sigortasının yaptırılması şart koşulacak. Böylece sektöre giriş koşulları netleşirken, hizmet kalitesinin de belirli bir standardın üzerine çıkarılması amaçlanıyor.
DİJİTAL SİSTEMLE ŞEFFAFLIK ARTACAK
Taslak düzenlemenin en dikkat çekici unsurlarından biri ise “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi”nin kurulması. Bu sistem sayesinde ekspertiz raporları merkezi bir dijital altyapı üzerinden oluşturulacak ve kayıt altına alınacak. Bugüne kadar farklı yöntemlerle hazırlanan ve standart bir yapıya sahip olmayan raporlar, yeni sistemle birlikte tek merkezden izlenebilir hale gelecek.
Ayrıca raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılmasının önüne geçilecek. Vatandaşlar, raporlar üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında kontrol edebilecek. Uygulama ile özellikle sahte veya yanıltıcı ekspertiz raporlarının önüne geçilmesi ve ikinci el araç alım-satımında güvenin artırılması hedefleniyor.
TÜKETİCİYE SİGORTA GÜVENCESİ
Yeni yönetmelik, ekspertiz firmalarının sorumluluklarını da net şekilde tanımlıyor. Buna göre, hazırlanan raporlarda yer alan eksiklikler, hatalar veya gizlenen kusurlar nedeniyle ortaya çıkabilecek maddi zararlar, ekspertiz işletmeleri tarafından karşılanacak. Olası mağduriyetlerin önüne geçmek için ise işletmelerin mesleki sorumluluk sigortası yaptırması zorunlu hale getirilecek. Böylece tüketiciler, karşılaşabilecekleri zararlar karşısında güvence altına alınmış olacak.
İTİRAZ SÜREÇLERİ DİJİTALLEŞİYOR
Düzenleme ile birlikte vatandaşların ekspertiz raporlarına itiraz süreçleri de daha hızlı ve şeffaf hale getirilecek. Araç sahipleri veya alıcılar, raporun düzenlenmesinden itibaren 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz başvurusunda bulunabilecek. Ekspertiz işletmeleri ise bu başvuruları en geç 3 gün içerisinde sonuçlandırmakla yükümlü olacak. Gerekli görülmesi halinde rapor ücretsiz şekilde yeniden hazırlanacak.
ORTAK DİL VE TARAFSIZLIK ESASI
Sektörde uzun süredir sorun yaratan kavram karmaşasına da çözüm getiriliyor. Yeni düzenleme ile birlikte tüm ekspertiz raporlarında ortak bir terminoloji kullanılacak. Bu sayede Türkiye genelinde aynı teknik dilin benimsenmesi sağlanacak. Ayrıca raporların tamamen objektif olması esas alınacak. Alıcı veya satıcıyı yönlendirebilecek yorumlara kesinlikle yer verilmeyecek.
DENETİMLER VE YAPTIRIMLAR SIKIŞTIRILIYOR
Hazırlanan taslakla birlikte denetim mekanizmaları da güçlendiriliyor. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılacak denetimlerde mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmelere idari para cezaları uygulanacak. Ayrıca ciddi ihlallerde işletmelerin yetki belgeleri iptal edilebilecek.
Mevcut ekspertiz işletmelerinin yeni düzenlemeye uyum sağlaması amacıyla belirli bir geçiş süreci öngörülüyor. Bu süre zarfında firmaların gerekli şartları yerine getirerek yetki belgelerini almaları gerekecek.
