İran’a yönelik askeri operasyonların devam ettiği bir dönemde, Avrupa’dan dikkat çekici bir adım geldi. İspanya hükümeti, saldırılarda rol alan ABD askeri uçaklarının hava sahasını kullanmasına izin vermeyeceğini açıkladı.
MADRİD NET KONUŞTU
İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, Madrid’de yaptığı açıklamada ülkesinin tutumunu açık bir dille ortaya koydu. Robles, İran’daki askeri faaliyetlerle bağlantılı hiçbir uçuşa izin verilmeyeceğini belirterek, “Bu savaş kapsamında ne hava sahamızı ne de askeri üslerimizi kullandırıyoruz” ifadelerini kullandı. Alınan kararın hava sahasıyla sınırlı olmadığı, daha önce ABD ile ortak kullanılan bazı üslerdeki erişim kısıtlamalarının da genişletildiği bildirildi.
ABD UÇAKLARI ROTASINI DEĞİŞTİRMEK ZORUNDA
Kararla birlikte, İran operasyonlarında görev alan ABD askeri uçaklarının İspanya üzerinden geçişi durduruldu. Bu da uçuş planlarında ciddi değişiklikler yapılmasını zorunlu kılacak. Özellikle uzun menzilli operasyonlarda alternatif güzergâhların devreye girmesi bekleniyor.
İspanya Ekonomi Bakanı Carlos Cuerpo ise kararın arkasındaki temel gerekçeyi uluslararası hukuk olarak açıkladı. Cuerpo, ülkesinin tek taraflı başlatılan ve uluslararası hukuka uygunluğu tartışmalı olan bir savaşa destek vermeyeceğini dile getirdi.
İSPANYA HAVA SAHASI NEDEN KRİTİK?
İspanya’nın hava sahası, coğrafi konumu nedeniyle Avrupa ile Atlantik hattı arasında önemli bir geçiş noktası olarak kabul ediliyor. Özellikle ABD’den Orta Doğu’ya uzanan askeri ve lojistik uçuşlarda İspanya hava sahası stratejik bir rol oynuyor.
ABD-İRAN GERİLİMİ SÜRÜYOR
ABD ile İran arasındaki gerilimin ana nedeni İran’ın nükleer programı ve Orta Doğu’daki etkisi. Washington yönetimi, İran’ın nükleer kapasitesini sınırlandırmak isterken; Tahran ise bunu egemenlik meselesi olarak görüyor. Son dönemde taraflar arasında zaman zaman müzakere sinyalleri verilse de karşılıklı güvensizlik devam ediyor. ABD tarafı anlaşma arayışından söz ederken, İran cephesi bu girişimleri sert ifadelerle reddediyor.
2026 yılıyla birlikte bölgede askeri hareketlilik belirgin şekilde arttı. ABD’nin Orta Doğu’ya askeri yığınak yaptığı, donanma ve hava unsurlarını güçlendirdiği sıkça dile getiriliyor. Buna karşılık İran da olası bir saldırıya hazır olduğunu açıklıyor. Taraflar doğrudan büyük çaplı bir savaştan kaçınsa da “kontrollü çatışma” riski oldukça yüksek.
SAVAŞ İHTİMALİ VAR MI?
Şu an için resmi olarak ilan edilmiş bir savaş bulunmuyor. Ancak tarafların söylemleri ve sahadaki gelişmeler, “savaşın eşiğinde” bir tabloyu gösteriyor. ABD’de siyasi karar mekanizmasının henüz nihai bir askeri karar vermediği, ancak seçeneklerin masada olduğu ifade ediliyor. İran ise olası bir saldırıya sert misilleme yapılacağını açıkça belirtiyor. Bu da küçük bir çatışmanın hızla büyüyebileceğini işaret ediyor.
PETROL VE ALTIN YÜKSELİYOR
Gerilim sadece askeri ve siyasi alanla sınırlı değil. Enerji piyasaları da bu krizden doğrudan etkileniyor. Özellikle petrol fiyatları, arz endişeleri nedeniyle yükseliş eğilimine giriyor. Aynı şekilde yatırımcılar güvenli liman olarak görülen altına yönelirken, küresel piyasalarda dalgalanma artıyor. Bu da krizin dünya ekonomisi üzerindeki etkisini büyütüyor.
İlginç olan nokta ise gerilim tırmanırken diplomatik temasların tamamen kopmamış olması. Zaman zaman tarafların dolaylı görüşmeler yürüttüğü ve yeni anlaşma arayışlarının sürdüğü biliniyor.
