Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı için İran'dan dikkat çeken bir açıklama geldi. İran'ın Pekin Büyükelçisi Abdulrıza Rahmani Fazli, boğazdan geçiş yapan gemilere uygulanacak hizmet ücretlerinde yeni bir döneme geçileceğini belirterek, Çin ve İran ile dostane ilişkilere sahip ülkelere özel ayrıcalıklar tanınacağını açıkladı. Açıklama, enerji piyasaları ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından yakından takip edilmeye başlandı. İran'ın yeni düzenleme hazırlığına ilişkin açıklamalar, Pekin'de düzenlenen Dünya Barış Forumu'nda gündeme geldi. Büyükelçi Abdulrıza Rahmani Fazli, Hürmüz Boğazı'nın sadece ekonomik açıdan değil, güvenlik açısından da yeni bir döneme girdiğini belirterek, boğazın kullanımına ilişkin bazı uygulamaların yeniden şekillendirileceğini ifade etti.
"Çin dost bir ülke, özel ayrıcalık sağlayacağız"
İran'ın Pekin Büyükelçisi Abdulrıza Rahmani Fazli, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere uygulanacak hizmet ücretlerinin belirlenmesi sürecinde Çin'e özel bir yaklaşım sergileneceğini söyledi. Çin'in İran açısından stratejik öneme sahip dost ülkelerden biri olduğunu vurgulayan Fazli, bu nedenle bazı kolaylıkların sağlanacağını belirterek, "Çin'e kesinlikle özel ayrıcalıklar sağlayacağız, çünkü Çin dost bir ülkedir. Bize dost olan ülkelere özel muamele uygulamalıyız." ifadelerini kullandı. Büyükelçi, söz konusu ayrıcalıkların kapsamına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmazken, uygulamanın hangi ülkeleri kapsayacağı ve nasıl hayata geçirileceğine ilişkin detayların ilerleyen süreçte netleşeceğini kaydetti.
Hürmüz Boğazı artık ulusal güvenlik meselesi olarak değerlendiriliyor
Fazli, son dönemde bölgede yaşanan gelişmelerin ardından Hürmüz Boğazı'nın İran açısından ulusal güvenlik meselesi haline geldiğini ifade etti. ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin ardından boğazın güvenliğinin daha da önem kazandığını belirten Fazli, bu nedenle İran'ın Umman ile koordinasyon içerisinde yeni düzenlemeler üzerinde çalıştığını söyledi. İran yönetiminin hedefinin hem boğazdaki güvenliği artırmak hem de uluslararası deniz trafiğinin daha kontrollü şekilde sürdürülmesini sağlamak olduğu ifade edildi.
Yeni ücretlendirme sistemi hazırlanıyor
İranlı büyükelçi, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden alınması planlanan hizmet ücretlerinin yalnızca ekonomik gelir elde etmek amacı taşımadığını belirtti. Yeni uygulamayla birlikte boğazdaki güvenlik hizmetlerinin güçlendirilmesi, gemilerin güvenli geçişlerinin sağlanması ve çevresel risklerin azaltılması için gerekli maliyetlerin karşılanmasının amaçlandığını ifade eden Fazli, hazırlanan sistemin uluslararası ticaretin sürdürülebilirliğine katkı sunacağını dile getirdi. İranlı yetkili, ücretlendirme modelinin ayrıntılarının ilgili kurumların çalışmaları sonrasında kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.
Uluslararası hukuk vurgusu
İran'ın planladığı yeni uygulamanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olmayacağını vurgulayan Fazli, Hürmüz Boğazı'ndaki düzenlemelerin uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde yürütüleceğini söyledi. Geçişlerin engellenmesine yönelik bir uygulamanın söz konusu olmadığını belirten Fazli, yapılacak düzenlemelerin tamamen güvenlik, çevresel koruma ve hizmet standartlarının geliştirilmesine yönelik olduğunu ifade etti. Bu açıklama, uluslararası kamuoyunda oluşabilecek hukuki tartışmalara ilişkin İran'ın yaklaşımını da ortaya koymuş oldu.
Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi üzerinden açık denizlere bağlayan ve dünya enerji ticaretinin en stratejik geçiş noktaları arasında gösterilen bir su yolu olarak öne çıkıyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının önemli bir bölümü bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu nedenle bölgede alınacak her karar, yalnızca Orta Doğu'yu değil, Asya, Avrupa ve diğer enerji ithalatçısı ülkeleri de yakından ilgilendiriyor. İran'ın duyurduğu yeni düzenleme hazırlığının, uluslararası deniz taşımacılığı, enerji arz güvenliği ve bölgesel ticaret üzerindeki olası etkileri önümüzdeki süreçte daha net ortaya çıkacak. Özellikle Çin başta olmak üzere Hürmüz Boğazı'nı yoğun kullanan ülkelerin, İran'ın uygulamaya koyacağı yeni sistemi yakından takip etmesi bekleniyor.
