İsrail'in Türkiye'deki son Büyükelçisi Irit Lillian, katıldığı bir programda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-İsrail ilişkileri ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan ile geçmişte yüz yüze görüşmeler gerçekleştirdiğini belirten Lillian, kişisel izlenimlerinden diplomatik ilişkilere kadar birçok konuda dikkat çeken açıklamalar yaptı. Lillian, iki ülke arasındaki mevcut gerilime rağmen diplomatik diyaloğun tamamen sona ermediğini vurgulayarak, gelecekte ilişkilerin yeniden onarılabilmesi için hâlâ önemli bir alan bulunduğunu ifade etti.
"KİŞİSEL OLARAK NAZİK AMA CİDDİ BİR LİDER"
Program sunucusunun, "Sahada bulunan ve Erdoğan ile yüz yüze görüşmüş biri olarak kendisi hakkındaki izleniminiz nedir?" sorusunu yanıtlayan Lillian, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kişisel tavrına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Lillian, Erdoğan'ın bireysel ilişkilerde nazik bir tutum sergilediğini belirterek, misafirlerini güler yüzle karşıladığını ancak görüşmeler sırasında oldukça ciddi ve sert mesajlar verdiğini söyledi. Eski büyükelçi, Erdoğan'ın çok fazla gülümseyen bir profil çizmediğini, disiplinli ve kararlı bir lider görüntüsü verdiğini ifade ederken, diplomatik temaslarda kişisel nezaket ile siyasi söylemin birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çekti.
"ERDOĞAN İLE ÇALIŞMAYA DEVAM EDİLEBİLİR"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail açısından tamamen bir "düşman" haline gelip gelmediği yönündeki soruya da yanıt veren Lillian, farklı bir değerlendirme yaptı. Erdoğan ile çalışmanın hâlâ mümkün olduğunu düşündüğünü belirten Lillian, bunun yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda zorunluluk olduğunu savundu. Erdoğan'ın kısa süre içinde siyasetten çekileceğini düşünenlerin yanıldığını dile getiren eski büyükelçi, erken seçim ihtimali bulunsa bile Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın uzun yıllar daha görevde kalabileceğini söyledi.
"SADECE LİDER DEĞİL, İDEOLOJİ DE ETKİLİ"
Lillian, değerlendirmesinde yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın siyasi geleceğine değil, temsil ettiği ideolojik çizgiye de dikkat çekti. Son üç yılda yaşanan gelişmelerin ve özellikle 7 Ekim sonrasında oluşan atmosferin Türkiye kamuoyunda İsrail algısını önemli ölçüde değiştirdiğini ifade eden Lillian, bunun uzun vadeli etkiler doğurduğunu söyledi.
İsrail'in Türkiye'de mutlaka "düşman" olarak görülmediğini düşündüğünü belirten Lillian, buna karşın ülkesinin bölgesel istikrarı zorlayan sorunlu bir rakip olarak algılanmasının yaygınlaştığını ifade etti. Bu algının kısa sürede değişmesinin kolay olmayacağını belirten Lillian, yine de bunun imkânsız olmadığını sözlerine ekledi.
"DOĞRUDAN ASKERİ ÇATIŞMA İSTEDİĞİNİ DÜŞÜNMÜYORUM"
Programda Türkiye ile İsrail arasında doğrudan askeri bir çatışma ihtimali de gündeme geldi. Bu konuda değerlendirmelerde bulunan Lillian, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail ile doğrudan askeri bir yüzleşme arzuladığı kanaatinde olmadığını söyledi. Erdoğan'ın açıklamalarının yanı sıra hükümette görev yapan üst düzey isimlerin, özellikle Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın söylemlerine işaret eden Lillian, resmi açıklamalarda doğrudan askeri çatışmayı hedefleyen bir yaklaşım görmediğini dile getirdi.
"MÜCADELE FARKLI ALANLARDA SÜRÜYOR"
Lillian'a göre iki ülke arasındaki rekabet yalnızca askeri boyutta değerlendirilmiyor. Eski büyükelçi, Türkiye'nin Mısır ve Suudi Arabistan ile geliştirdiği diplomatik iş birliklerini de İsrail üzerinde uluslararası baskı oluşturmayı amaçlayan girişimler arasında değerlendirdi.
Bunun yanında İsrail'deki bazı kişilere yönelik hukuki süreçler, tutuklama girişimleri ve uluslararası platformlarda yürütülen diplomatik hamlelerin de bu mücadelenin farklı unsurlarını oluşturduğunu ifade etti. Lillian, bu nedenle iki ülke arasındaki rekabetin yalnızca güvenlik eksenli değil, diplomasi, hukuk ve uluslararası siyaset gibi birçok farklı alanda devam ettiğini söyledi.
"DİPLOMATİK KANALLAR TAMAMEN KAPANMIŞ DEĞİL"
Tüm gerilime rağmen diplomatik ilişkilerin tamamen sona ermediğine dikkat çeken Lillian, temsil düzeyi düşmüş olsa da iletişim kanallarının tamamen kapanmadığını vurguladı. Eski büyükelçi, Türkiye ile İsrail arasında kullanılan yöntemlerin doğrudan askeri güçten ziyade "yumuşak güç" ve "akıllı güç" araçlarına dayandığını belirterek, bu durumun gelecekte ihtiyaç duyulması halinde ilişkilerin yeniden onarılması açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.
Lillian, mevcut siyasi atmosferin zorlu olduğuna işaret etmekle birlikte, diplomatik temasların tamamen kopmamış olmasının ilerleyen dönemde iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden şekillenebilmesi adına önemli bir zemin oluşturabileceğini dile getirdi.
