ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın küresel enerji piyasalarına etkisine ilişkin yeni bir açıklama yaptı. Trump, iki ülkenin birbirlerinin enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurma konusunda karşılıklı mutabakata vardığını bildirdi.
Trump, 14 Eylül'de yaptığı açıklamada, Rusya ve Ukrayna'nın enerji hedeflerine yönelik saldırıları karşılıklı olarak durdurmayı kabul ettiğini belirterek gelişmenin özellikle akaryakıt piyasaları açısından önem taşıdığını ifade etti. Trump, "Rusya ve Ukrayna birbirlerinin enerji hedeflerini vurmamayı karşılıklı olarak kabul etti. Dizedeki fiyat artışının nedeni İran savaşı değil Rusya-Ukrayna savaşı." ifadelerini kullandı.
Trump'ın açıklaması, Ukrayna'nın son dönemde Rusya'nın petrol rafinerileri ve yakıt üretim tesislerine yönelik uzun menzilli saldırılarını artırdığı bir dönemde geldi. Söz konusu saldırılar Rusya'nın akaryakıt üretim kapasitesini etkilerken, Moskova'nın iç piyasadaki arzı korumak amacıyla yakıt ihracatına yönelik kısıtlamalara başvurduğu bir süreç yaşanıyor.
KÜRESEL DİZEL PİYASASINDA ARZ BASKISI
Dizel fiyatlarındaki yükseliş, Rusya-Ukrayna savaşının yanı sıra Orta Doğu'daki gelişmelerin de etkilediği küresel arz koşullarıyla bağlantılı olarak son dönemde yeniden gündemin üst sıralarına çıktı.
ABD'de dizel fiyatlarının galon başına 6 dolar seviyesini aşması, taşımacılık ve tarım başta olmak üzere dizelin yoğun kullanıldığı sektörler açısından maliyet baskısını artırdı. Rusya'daki rafineri ve yakıt üretim tesislerine yönelik saldırılar, küresel dizel arzındaki sıkışıklığın unsurlarından biri olarak öne çıkarken, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler de petrol ve petrol ürünleri piyasalarında oynaklığı artırdı.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın eylül ayındaki değerlendirmesinde de Rusya'nın rafineri sistemindeki kesintiler ile Rus petrol ürünleri ihracatındaki düşüşün küresel dizel arzındaki kayıpları artırdığı belirtildi. Aynı değerlendirmelerde İran savaşı ve Orta Doğu'daki ulaşım güzergâhlarında yaşanan aksaklıkların da enerji piyasaları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekildi.
TRUMP DİZEL TESİSLERİNE YÖNELİK SALDIRILARI ELEŞTİRMİŞTİ
Trump, açıklamasından bir gün önce de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'e Rusya'nın dizel üretim tesislerine yönelik saldırıları durdurması çağrısında bulunmuştu.
ABD Başkanı, Rusya'daki rafinerilerin hedef alınmasının küresel dizel arzını olumsuz etkilediğini savunarak Ukrayna'nın başka askeri hedeflere yönelmesi gerektiğini söylemişti. Trump ayrıca Rusya'daki yakıt üretiminin aksamasının uluslararası piyasalarda arz sıkıntısını derinleştirdiğini ifade etmişti. Trump'ın son açıklaması ise bu çağrının ardından geldi. ABD Başkanı, Rusya ve Ukrayna'nın enerji altyapılarına yönelik saldırıları karşılıklı olarak durdurma konusunda anlaştığını duyurdu.
RUSYA'DAN TRUMP'IN ÇAĞRISINA OLUMLU YAKLAŞIM
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Trump'ın Ukrayna'nın Rusya'daki dizel altyapısına yönelik saldırıları durdurması yönündeki çağrısını olumlu karşıladı. Moskova, enerji ve ekonomik altyapının hedef alınmasının küresel piyasalar üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Bununla birlikte Trump'ın açıkladığı karşılıklı mutabakata ilişkin Moskova ve Kiev tarafından aynı kapsamda yapılmış resmi ortak bir açıklama bulunmuyor. Ukrayna tarafında ise Trump'ın duyurduğu anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin kamuoyuna kapsamlı bir açıklama yapılmadı.
ENERJİ TESİSLERİ SAVAŞIN ÖNEMLİ HEDEFLERİ ARASINDA
Rusya-Ukrayna savaşında enerji altyapısı uzun süredir askeri stratejinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Ukrayna, Rusya'nın petrol rafinerileri ve yakıt tesislerine yönelik saldırılarla Moskova'nın savaş ekonomisini ve yakıt tedarik kapasitesini baskılamayı hedeflediğini savunuyor. Rusya ise Ukrayna'nın elektrik üretim ve dağıtım altyapısına yönelik saldırılar düzenliyor.
Son aylarda Rusya'daki rafinerilere yönelik Ukrayna saldırılarının yakıt üretiminde kayıplara yol açması, ülkede bazı bölgelerde akaryakıt tedarik sorunlarının yaşanmasına ve Moskova'nın iç piyasayı korumaya yönelik önlemler almasına neden oldu.
