Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) milletvekillerinin kürsüdeki davranışları ve Meclis içi disiplinine yönelik köklü bir değişiklik hazırlığı yapılıyor. İç tüzükte yapılması planlanan düzenlemeyle, uyarı ve geçici uzaklaştırma gibi mevcut yaptırımlara ek olarak maaş kesintisi, oturumlara katılmama ve TBMM’ye giriş yasağı gibi daha ağır cezalar gündeme gelecek.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un verdiği mesajın ardından, Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı’nın Aralık ayında hazırladığı ve Fransa Parlamentosu’nu mercek altına alan “Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu”nun milletvekillerine dağıtıldığı belirtiliyor. Raporda hem yasama sürecinin hızlandırılması hem de disiplin sisteminin daha etkili hale getirilmesi için Fransız modeli öne çıkarılıyor.
KOMİSYON MERKEZLİ MODEL
Hazırlanan raporda, yasama faaliyetlerinin hızlanması için komisyonları merkeze alan bir yapı öneriliyor. Buna göre kanun tekliflerinin ana metinlerinin büyük ölçüde komisyonlarda yazılması, Genel Kurul’a gelen komisyon raporlarının ise bağlayıcı ve belirleyici hale gelmesi hedefleniyor. Bu modelle hem Genel Kurul’daki tıkanmaların aşılması hem de daha teknik ve nitelikli bir yasama sürecinin oluşturulması amaçlanıyor.
FRANSIZ USULÜ DİSİPLİN CEZALARI GELEBİLİR
Türkiye Gazetesi’nin aktardığına göre, Fransa Parlamentosu’nda uygulanan dört dereceli disiplin sistemi TBMM’ye uyarlanmak isteniyor. Buna göre en hafif yaptırımlar uyarı ve “düzene davet” olacak ve yalnızca sözlü ihtar niteliği taşıyacak, herhangi bir maddi ceza uygulanmayacak.
Bir üst aşama olan “tutanaklara geçen uyarı”da ise milletvekilinin davranışı resmî tutanaklara işlenecek ve bir ay boyunca maaşının dörtte biri kesilecek. Kınama cezasında ise yarım maaş kesintisi öngörülüyor.
En ağır yaptırım olarak ise “geçici çıkarma” veya “uzaklaştırma” gündemde. Bu ceza kapsamında iki ay boyunca yarım maaş kesintisi yapılması, ayrıca 15 birleşim boyunca Meclis çalışmalarına katılmama ve TBMM binasına giriş yasağı uygulanması planlanıyor. Aynı fiilin tekrarı halinde bu sürenin 30 birleşime çıkarılması da düzenleme taslağında yer alıyor.
2018 DÜZENLEMESİ AYM’DEN DÖNMÜŞTÜ
TBMM’de disiplin cezalarıyla maaş kesintisi konusu daha önce de gündeme gelmişti. 2018 yılında iç tüzüğe, disiplin cezası alan milletvekillerinin maaş ve ödeneklerinden kesinti yapılmasını öngören bir hüküm eklenmişti. Ancak bu düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti.
Yeni hazırlanan modelin ise Fransa örneği temel alınarak daha sistematik ve kademeli bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor. TBMM’deki bu değişikliğin hayata geçmesi halinde, Meclis’teki tartışmalı oturumlar ve sert üslup kullanan milletvekilleri için çok daha ağır ve caydırıcı yaptırımlar gündeme gelecek.
