Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile savunma alanındaki iş birliğine ilişkin süreçte yeni bir aşamaya geçildi. Ankara’da gerçekleştirilen ortak basın toplantısında konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 5 Ekim’de Riyad’da düzenlenen toplantının ardından Mekke Savunma Anlaşması kapsamında atılan adımlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Fidan’ın açıklamalarında, anlaşmanın nasıl uygulanacağına ilişkin askeri ve kurumsal çalışmaların yanı sıra Türkiye’nin anlaşma kapsamında üstlenebileceği savunma katkıları da gündeme geldi.
Mekke Savunma Anlaşması Meclis’e ne zaman gönderilecek?
Fidan, Mekke Savunma Anlaşması’nın Meclis’e gönderilmesi için gerekli çalışmaların tamamlandığını söyledi. Anlaşmanın Meclis’e sevk edilmesine ilişkin kararın verildiğini belirten Fidan, Cumhurbaşkanı ile de bu konuda görüşme gerçekleştirdiklerini ifade etti. Fidan, Türkiye’nin kendi çalışmalarını “hemen hemen bitirmiş durumda” olduğunu belirterek anlaşmanın en kısa sürede Meclis’e gönderileceğini açıkladı.
Mekke Savunma Anlaşması neden gündeme geldi?
Bakan Fidan, 5 Ekim’de Riyad’da gerçekleştirilen Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı hakkında da bilgi verdi. Fidan, olağanüstü toplantıya katılımın temel nedenlerinden birinin özellikle Suudi Arabistan’ın maruz kaldığı saldırıların ele alınması olduğunu söyledi. Toplantıda aynı zamanda anlaşmanın kurumsallaşmasına ilişkin kararların da görüşüldüğünü belirtti. Bu kapsamda askeri karargahın yapısı, sekretaryanın durumu ve yeni sekreterin atanması gibi konuların ele alındığını aktaran Fidan, ilgili başlıklarda oylamaların yapıldığını ve kararların alındığını kaydetti.
Türkiye’nin savunma katkısı ne olacak?
Fidan, Türkiye’nin anlaşma kapsamında savunma alanında sağlayabileceği katkılara ilişkin çalışmaların da sürdüğünü söyledi. Özellikle hava savunması ve elektronik harp başta olmak üzere teknik konularda ne tür destek sağlanabileceğinin Türkiye ve Pakistan’ın askeri yetkilileri tarafından değerlendirildiğini belirten Fidan, bu çalışmaların askeri heyetler arasında devam ettiğini ifade etti. Fidan, Suudi Arabistan’ın sahip olduğu askeri altyapıya da dikkat çekerek, müşterek planlama, harekat ve analiz çalışmalarının önem taşıdığını dile getirdi.
Fidan: “Bu bir saldırı anlaşması değil”
Mekke Savunma Anlaşması hakkında zaman zaman gündeme gelen değerlendirmelere de yanıt veren Fidan, anlaşmanın niteliğine ilişkin açık bir çerçeve çizdi. Anlaşmanın savunma anlaşması olduğunu vurgulayan Fidan, “Bu anlaşmaya taraf olan ülke, saldırıya uğradığı zaman siz savunması için yanında olursunuz. Bu bir saldırı anlaşması değil. Türkiye başka bir ülkeye, toprağına askerini gönderip orada bir saldırı yapmayacak” dedi. Fidan, Türkiye’nin Suudi Arabistan ile savunma iş birliğini geliştirdiğini belirterek, askeri heyetlerin sahadaki ihtiyaçlara göre hangi savunma tedbirlerinin alınabileceğini değerlendirdiğini söyledi. Bakan Fidan ayrıca savunma iş birliğinin yalnızca askeri tedbirlerle sınırlı olmadığını, siyasi ve uluslararası boyutlarının da bulunduğunu ifade etti. Bölgeye daha geniş bir barışın getirilmesi amacıyla farklı başlıkların birlikte ele alındığını kaydetti.
Karadeniz’de savaş etkisi konusunda uyarı
Fidan’ın toplantıda gündeme getirdiği başlıklardan biri de Rusya-Ukrayna savaşı oldu. Ukrayna’daki savaşın bölgesel ve küresel istikrar açısından başlıca tehditlerden biri olduğunu belirten Fidan, savaşın Karadeniz’e yayılmakta olduğunu söyledi. Sivil gemilere yönelik artan saldırıların can, mal, seyir ve çevre güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturduğunu ifade eden Fidan, Karadeniz’in yeni bir çatışma cephesine dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguladı. Fidan, özellikle Türk bayraklı, Türk sahipli ve Türk personelli gemilerin de gelişmelerden etkilendiğini belirterek, bu durumun önlenmesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Fidan’dan Türkiye-AB ilişkileri mesajı
Toplantıda Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri de ele alındı. Fidan, Türkiye’nin AB genişleme sürecinin adil ve kapsayıcı olması gerektiğini savundu. Türkiye’nin üyelik sürecinin AB üyesi ülkelerin iç siyasi tartışmalarına kurban edilmemesi gerektiğini belirten Fidan, Macaristan’ın Türkiye’ye yönelik geleneksel desteğini ve liyakat temelli yaklaşımını değerli bulduklarını ifade etti. Fidan ayrıca Avrupa’nın güvenliğinin Türkiye’nin güvenliğinden ve Türkiye’nin imkan ve kabiliyetlerinden bağımsız düşünülemeyeceğini söyledi.
Türkiye-Macaristan ilişkilerinde enerji ve ticaret gündemi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ile gerçekleştirdiği görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin farklı alanlarını da değerlendirdi. Fidan, özellikle enerji, ulaştırma ve bağlantısallık alanlarına önem verdiklerini belirtti. Doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanlarında yeni iş birliği projeleri üzerinde çalışıldığını söyleyen Fidan, Türk müteahhitlik firmalarının da Macaristan’daki büyük ölçekli yabancı yatırımlarda rol üstlendiğini aktardı. Türk ürünlerinin Avrupa’ya taşınması açısından Macaristan’ın önemli bir rota olduğunu belirten Fidan, bilim, teknoloji, eğitim, kültür ve turizm alanlarındaki ortak çalışmaların da iki ülke ilişkilerinin geleceği açısından önem taşıdığını ifade etti. Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ise Türkiye’nin Macaristan’ın dış ilişkilerinde önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Orban, enerji, savunma sanayisi ve yasa dışı göç başta olmak üzere birçok başlığın görüşüldüğünü belirtti. Orban, Türkiye ile Macaristan arasındaki ticaret hacminin 5 milyar doları aşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirirken, AB-Türkiye Gümrük Birliği’nin yenilenmesini desteklediklerini açıkladı. Türk yatırımcıların Macaristan ekonomisine güven duyduğunu belirten Orban, Türkiye’den farklı sektörlerde yatırımcıların ülkeye geldiğini ifade etti.
