Kredi kartlarından ihtiyaç kredilerine, konut kredilerinden kredili mevduat hesaplarına kadar birçok alanda yapılan değişiklikler, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemelerle birlikte tüketicinin korunması, borçluluğun gelirle uyumlu hale getirilmesi ve finansal istikrarın güçlendirilmesi amaçlanıyor.
BORÇ YAPILANDIRMASINDA 48 AY VADE İMKÂNI
Yeni düzenlemeye göre, kredi kartı dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kullanıcılar ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, belirlenen şartlar dahilinde yeniden yapılandırılabilecek. Kart hamilleri ve kredi borçluları, yapılandırma tarihindeki borç bakiyeleri için üç ay içinde başvuru yapmaları halinde borçlarını azami 48 ay vadeyle ödeyebilecek. Bu adımın, ödeme güçlüğü yaşayan vatandaşların yükünü hafifletmesi hedefleniyor.
KREDİ KARTI LİMİTLERİNE 400 BİN TL EŞİĞİ
BDDK düzenlemesi kapsamında, tüketicilerin tüm bankalardaki kredi kartı limitleri toplamı 400 bin TL’nin üzerinde olan kart sahiplerinin kullanılmayan limitleri kademeli olarak düşürülebilecek. Limit azaltımında, son 12 ay içerisindeki en yüksek kullanım oranı esas alınacak. Toplam kredi kartı limiti 400 bin TL ve altında olan kullanıcılar ise bu uygulamadan etkilenmeyecek. Yetkililer, kredi kartı kullanıcılarının yaklaşık yüzde 75’inin bu sınırın altında olduğunu belirtiyor.
KREDİ KARTI LİMİTLERİ GELİRLE UYUMLU HALE GELİYOR
Yeni dönemde kredi kartı limitleri, kart sahibinin belgelerle ispatlanabilir gelirine göre belirlenecek. Buna göre, kartın ilk yılında toplam kredi kartı limiti aylık ortalama gelirin en fazla iki katı, ikinci yıldan itibaren ise en fazla dört katı olabilecek. Yeni kredi kartı tahsislerinde ve limit artışlarında yalnızca gelir durumu dikkate alınacak.
KONUT KREDİLERİNDE BİRİNCİ EL – İKİNCİ EL AYRIMI KALDIRILDI
Konut kredilerinde dikkat çeken bir diğer değişiklik ise kredi değer oranlarında yapıldı. Daha önce uygulanan birinci el ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı. Konutun değeri ve enerji sınıfı, kredi oranlarının belirlenmesinde temel kriter haline getirildi. Ayrıca 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi oranı kapsamına alındı.
KONUT DEĞERİNE GÖRE YENİ KREDİ ORANLARI
Yeni tabloya göre, değeri 5 milyon TL’ye kadar olan konutlarda A ve B enerji sınıfına sahip konutlar için konut değerinin yüzde 90’ına, C sınıfı konutlar için yüzde 80’ine kadar kredi kullanılabilecek. Aynı değerdeki diğer konutlarda bu oran yüzde 70 olarak uygulanacak. Konut değeri arttıkça kredi oranları kademeli olarak düşecek.
BİRDEN FAZLA KONUTU OLANLARA SINIRLAMA
Tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının üzerine kayıtlı en az bir konut bulunması halinde, belirlenen kredi değer oranları yüzde 75 azaltılarak uygulanacak. Bu düzenleme ile yatırım amaçlı konut alımlarının sınırlandırılması hedefleniyor.
Enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı konutların alımının teşvik edilmesiyle birlikte, ilk kez ev sahibi olacak vatandaşların daha avantajlı koşullarda krediye erişmesi amaçlanıyor. A ve B enerji sınıfındaki konutlar, en yüksek kredi oranlarından yararlanan grup olarak öne çıkıyor.
YASADIŞI BAHİS VE DOLANDIRICILIĞA KARŞI ÖNLEM
Kullanılmayan yüksek kredi kartı limitlerinin suiistimal edilmesinin önüne geçmek amacıyla da önemli adımlar atıldı. Yeni düzenlemelerle, dolandırıcılık ve yasa dışı bahis faaliyetlerinde kredi kartlarının araç olarak kullanılmasının engellenmesi hedefleniyor. Aktif olarak kullanılmayan limitler gelir seviyelerine uygun hale getirilecek.
KMH LİMİTLERİNE YENİ DÜZENLEME
Bireysel müşterilere tanımlanan kredili mevduat hesapları (KMH) için de yeni sınırlar getirildi. KMH limiti, müşterinin son üç aylık ortalama gelirinin en fazla iki katı olacak şekilde belirlenecek. Eğitim harcamaları amacıyla tanımlanan KMH limitleri ise bu sınırlamadan muaf tutuldu.
BDDK verilerine göre, sektörde yaklaşık 13,3 trilyon TL tutarında bireysel kredi kartı limiti bulunuyor ve bunun yalnızca yüzde 21’i kullanılıyor. Kullanılmayan KMH limitleri için bankaların sermaye yeterliliği hesaplamalarında dikkate alınan risk ağırlıkları artırıldı. 1 Nisan 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere, kullanılmayan limitler için yüzde 10 kredi dönüşüm oranı uygulanacak.
FAİZ VE KÂR PAYI UYGULAMALARINDA SINIR
Kredi kartı borçlarının yapılandırılmasında uygulanacak faiz oranları, ilan edilen aylık referans oranını aşamayacak. Katılım bankalarında ise faiz yerine kâr payı esas alınacak. Yapılandırılan borcun yüzde 50’si ödenene kadar kredi kartı limitlerinde artış yapılmayacak.
BDDK tarafından yapılan açıklamada, düzenlemelerin temel amacının finansal kaynakların daha verimli kullanılması, dar ve orta gelirli tüketicilerin korunması ve sürdürülebilir bir kredi sistemi oluşturulması olduğu vurgulandı. Bankaların kredi kartı limitlerini en geç 1 Ocak 2027’ye kadar gelir düzeyleriyle uyumlu hale getirmesi gerekecek.
