İsrail ile Türkiye arasında Suriye üzerinden yükselen gerilim, Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlenen saldırının ardından yeni bir aşamaya taşındı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 18 Ağustos’ta Suriye’nin İdlib bölgesindeki askeri üsse düzenlenen hava saldırısının ardından Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığına ilişkin sert ifadeler kullandı. Netanyahu, İsrail’in Türkiye’nin Suriye’de güneye doğru ilerleyen askeri varlığını kabul etmeyeceğini açıkladı. İsrail Başbakanı, Ankara’ya daha önce bu konuda mesaj gönderdiklerini ancak söz konusu mesajın yeterince anlaşılmadığını ileri sürdü.
Netanyahu: “Türk askeri varlığını kabul etmeyeceğiz”
Netanyahu, Türkiye’nin Suriye’deki askeri faaliyetlerine ilişkin açıklamasında, “Güneye doğru inen Türk askeri varlığını kabul etmeyeceğiz. Bunu açıkça belirttik” dedi. İsrail Başbakanı, Türkiye’nin Halep yakınlarında bulunan bir hava üssüne asker konuşlandırma niyetinde olduğunu gördüklerini öne sürdü. Netanyahu, İsrail’in bu duruma ilişkin Ankara’ya mesaj ilettiğini belirterek, mesajın ulaştığını ancak yeterince anlaşılmadığını savundu. Netanyahu, “Mesaj ulaştı ama görünüşe göre iyi anlaşılmadı. Biz de daha iyi anlamalarını sağladık” ifadelerini kullandı.
İsrail, 18 Ağustos'ta Suriye'nin kuzeybatısındaki Ebu Zuhur Hava Üssü'ne hava saldırısı düzenledi. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre saldırıda pist ve depolama alanları hedef alındı. Sekiz hava saldırısının düzenlendiği üsse yönelik operasyonun ardından can kaybı bildirilmedi. İsrail, saldırının gerekçesini Suriye'nin Türkiye'nin bölgede askeri konuşlanmasına izin vermeye hazırlanması olarak açıkladı. İsrail yönetimi, böyle bir konuşlanmanın kendi güvenliği açısından tehdit oluşturacağını savundu.
Türkiye İsrail'in iddialarını reddetti
Ankara ise İsrail'in Türkiye'nin Suriye'deki varlığına ilişkin iddialarını reddetti. Türkiye, İsrail'in saldırıyı meşrulaştırmak amacıyla ortaya koyduğu gerekçeleri “dayanaksız” olarak değerlendirirken, saldırının Suriye'nin egemenliğinin ihlali olduğunu vurguladı. Ankara ayrıca İsrail'in bölgedeki politikalarını istikrarsızlaştırıcı ve genişlemeci bir yaklaşım olarak nitelendirdi. Böylece Ebu Zuhur saldırısı, yalnızca İsrail ile Suriye arasındaki gerilimin değil, Türkiye ile İsrail arasındaki Suriye merkezli askeri ve siyasi rekabetin de yeni bir başlığı haline geldi.
Saldırıdan önce Türk heyeti üssü ziyaret etti
Saldırıya ilişkin dikkat çeken gelişmelerden biri de Türk heyetinin Ebu Zuhur Hava Üssü'ne yaptığı ziyaret oldu. Associated Press'in Suriye kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, bir Türk heyeti saldırıdan yalnızca birkaç saat önce üste bulundu. Heyetin bölgeden ayrılmasının ardından İsrail saldırısı gerçekleşti. Bu gelişme, İsrail'in Türkiye'nin Suriye'deki askeri rolüne yönelik kaygılarının saldırının gerekçesiyle bağlantılı olup olmadığı tartışmasını daha da güçlendirdi.
Şam: Kalıcı Türk üssü planı yok
İsrail'in “Türk askerlerinin konuşlandırılacağı” yönündeki iddiasına Suriye yönetiminden de farklı bir açıklama geldi. Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, İsrail'le saldırı öncesinde iletişim kurulduğunu ve Ebu Zuhur'da kalıcı bir Türk askeri varlığı ya da üs kurulmasına yönelik bir plan bulunmadığının İsrail tarafına iletildiğini söyledi. Bu açıklama, İsrail'in saldırıya ilişkin gerekçesi ile Şam yönetiminin verdiği bilgiler arasında önemli bir farklılık bulunduğunu ortaya koydu.
Suriye'deki gelişmelerin Türkiye ile İsrail arasında doğrudan bir askeri çatışmaya dönüşmemesi için ABD de devreye girdi. ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail'in saldırısını “gereksiz bir tırmanma” olarak değerlendirirken, Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yanlış anlaşılmaların önüne geçmek amacıyla bir çatışmasızlık mekanizması kurulması için çalışma yürütüldüğünü açıkladı.
