Son yıllarda dünya genelinde ortaya çıkan zoonotik hastalıklar, halk sağlığı açısından ciddi endişelere yol açarken, adı sıkça gündeme gelen virüslerden biri de Nipah virüsü oldu. Yüksek ölüm oranı ve insandan insana bulaşabilme riski nedeniyle yakından takip edilen Nipah virüsüyle ilgili merak edilen tüm detaylar haberimizde…
Nipah virüsü nedir?
Nipah virüsü, ilk olarak 1998 yılında tanımlanan, hayvanlardan insanlara bulaşabilen (zoonotik) ve ağır seyreden viral bir enfeksiyondur. Paramyxoviridae ailesine ait olan virüs, özellikle beyin iltihabı (ensefalit) ve ciddi solunum yolu hastalıklarına yol açabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yüksek riskli patojenler arasında sınıflandırılmaktadır.
Nipah virüsü ilk nerede ortaya çıktı?
Nipah virüsü, ilk kez 1998-1999 yıllarında Malezya’nın Nipah bölgesinde tespit edildi. Bu nedenle virüs, adını ilk görüldüğü bölgeden aldı. Daha sonraki yıllarda Bangladeş ve Hindistan başta olmak üzere Güney ve Güneydoğu Asya’da çeşitli salgınlar kaydedildi.
Nipah virüsü nasıl bulaşır?
Nipah virüsünün doğal taşıyıcısı meyve yarasalarıdır. Bulaşma yolları şu şekilde sıralanıyor:
-Yarasaların temas ettiği çiğ meyve ve meyve suları
-Enfekte domuzlar ile temas
-İnsandan insana yakın temas (özellikle bakım verenler ve sağlık çalışanları arasında)
-Enfekte kişinin vücut sıvılarıyla temas
Nipah virüsü belirtileri neler?
Nipah virüsünün kuluçka süresi genellikle 4 ila 14 gün arasında değişmektedir. Belirtiler hafif başlayıp hızla ağırlaşabilir.
En sık görülen belirtiler şunlar:
-Yüksek ateş
-Şiddetli baş ağrısı
-Kas ağrıları
-Halsizlik ve bilinç bulanıklığı
-Öksürük ve nefes darlığı
-Mide bulantısı ve kusma
İleri vakalarda ise:
-Beyin iltihabı (ensefalit)
-Havale
-Bilinç kaybı ve koma
-Çoklu organ yetmezliği
Nipah virüsü enfeksiyonlarında ölüm oranı yüzde 40 ila 75 arasında değişebilmektedir.
Nipah virüsünün tedavisi var mı?
Şu an için Nipah virüsüne karşı kesin bir tedavi ya da onaylanmış bir aşı bulunmamaktadır. Tedavi, hastalığın seyrine göre destekleyici bakım şeklinde uygulanmaktadır.
Uygulanan yöntemler:
-Yoğun bakım desteği
-Solunum desteği
-Ateş ve ağrı kontrolü
-Komplikasyonların önlenmesi
Bilim dünyasında antiviral ilaçlar ve aşı çalışmaları ise halen devam etmektedir.
Nipah virüsünden korunmak mümkün mü?
Uzmanlar, özellikle salgın görülen bölgelerde aşağıdaki önlemlerin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor:
-Çiğ meyve ve meyve sularının tüketilmemesi
-Hayvanlarla temas sonrası hijyene dikkat edilmesi
-Hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması
-Sağlık çalışanlarının koruyucu ekipman kullanması
Türkiye’de Nipah virüsü var mı?
Güvenilir kaynaklara göre; Nipah virüsü Türkiye'de henüz hiçbir vakada tespit edilmemiştir.
Virüs esas olarak Güneydoğu Asya'da (Malezya, Singapur, Bangladeş, Hindistan) meyve yarasaları ve domuzlar üzerinden yayılıyor. Türkiye'de bu doğal rezervuar (yarasa türleri ve endemik döngü) bulunmuyor.
2025-2026 döneminde Hindistan'da yeni salgın haberleri çıksa da, Türkiye'de vaka bildirimi yok. DSÖ ve Sağlık Bakanlığı verilerinde Türkiye için herhangi bir Nipah vakası kaydedilmemiş.
Bazı sosyal medya paylaşımlarında "Türkiye'de başlıyor" gibi iddialar dolaşıyor ama bunlar doğrulanmamış, spekülatif veya yanlış bilgi.
