Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2026 yılının ilk altı ayında meydana gelen doğal afetlerin tarım sektörü üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bayraktar, iklim kaynaklı afetlerin hem sıklığının hem de şiddetinin her geçen yıl arttığını belirterek, bunun tarımsal üretim açısından ciddi riskler oluşturduğunu ifade etti.
Türkiye'nin birçok bölgesinde etkili olan sel, su baskını, don, dolu, aşırı yağış, fırtına, aşırı kar yağışı, hortum ve heyelan gibi afetlerin üreticileri zor durumda bıraktığını söyleyen Bayraktar, yaşanan kayıpların yalnızca çiftçileri değil, gıda arzı ve fiyatları nedeniyle tüm toplumu ilgilendirdiğine dikkat çekti.
"AFETLERİN ETKİSİ ÜRETİCİDEN TÜKETİCİYE HERKESİ İLGİLENDİRİYOR"
Şemsi Bayraktar, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) verilerine de dikkat çekerek doğal afetlerin küresel tarım üzerindeki maliyetinin hızla yükseldiğini belirtti. Bayraktar, şöyle dedi:
"FAO’nun raporuna göre dünyada doğal afetlerin tarım sektörüne verdiği yıllık ortalama zarar 90’lı yıllarda 64 milyar dolar iken son yıllarda 144 milyar dolara yükseldi. 1991-2023 yılları arasında doğal afetlerin tarıma verdiği toplam zarar 3,26 trilyon dolardır. Son 30 yılda 4,6 milyar ton tahıl, 2,8 milyar ton meyve ve sebze, 900 milyon ton et ve süt ürünü doğal afetler sebebiyle zarar gördü. Afetlerin tarımsal üretime verdiği zarar üreticilerimizden tüketicilerimize kadar tüm toplumu ilgilendiren bir konudur. İleriki yıllarda tarımsal açıdan 'afet yılı' olarak anılacak olan 2025 yılının ardından ne yazık ki 2026 yılında da afetler devam ediyor. Bu sebeple ben de 1,5 yıldır bu konu üzerinde dikkatle duruyorum. Afetlerin yaşandığı 70’ten fazla ilimize giderek mağdur olan üreticilerimizle yan yana geldim, yaşanan zararı bizzat gördüm."
İLK 6 AYDA 900 BİN DEKARA YAKIN TARIM ALANI ETKİLENDİ
2026 yılının ilk yarısında yaşanan afetlerin bilançosunu paylaşan Bayraktar, ülke genelinde yaklaşık 900 bin dekar tarım arazisinin zarar gördüğünü açıkladı. Özellikle sel ve su baskınlarının, toplam zarar gören alanın yaklaşık yarısını oluşturduğunu belirten Bayraktar, yılın ilk altı ayında afetlerin çok geniş bir coğrafyada etkili olduğunu söyledi.
Paylaşılan verilere göre ilk altı ay içerisinde 28 ilde sel ve su baskını, 22 ilde don, 14 ilde aşırı yağış, 14 ilde dolu, 9 ilde fırtına, 9 ilde aşırı kar yağışı, 6 ilde heyelan ve 6 ilde hortum meydana geldi. Bayraktar, afetlerin her yıl daha büyük ekonomik kayıplara neden olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmeyi yaptı:
"2026 yılının ilk 6 ayında sel su baskınları, aşırı yağışlar, dolu, fırtına, don, aşırı kar yağışı, hortum ve heyelan afetleri tarımsal üretime zararlar verdi. Türkiye genelinde yaklaşık 900 bin dekar alan doğal afetlerden zarar gördü. Bu yıl özellikle sel ve su baskınları, çiftçilerimizin üretim faaliyetlerini olumsuz yönde etkiledi. Zarar gören toplam alanın yaklaşık yarısı sel ve su baskınlarına maruz kaldı. Afetlerin şiddetinin ve tarımsal üretim üzerindeki baskısının her geçen yıl arttığı açıkça görülüyor. Afetler yalnızca ürün kaybına neden olmuyor, üreticilerimizin sezon boyunca yaptığı tohum, gübre, ilaç, mazot ve işçilik gibi tüm harcamaların da boşa gitmesine yol açıyor."
ÇİFTÇİNİN TÜM SEZONLUK EMEĞİ RİSK ALTINDA
Bayraktar, doğal afetlerin yalnızca hasadı değil, üreticilerin aylar boyunca yaptığı yatırımın da yok olmasına neden olduğunu vurguladı. Tohumdan gübreye, ilaçtan mazota ve işçilik giderlerine kadar sezon boyunca yapılan tüm masrafların afet sonrasında karşılıksız kaldığını belirten Bayraktar, bunun çiftçilerin ekonomik sürdürülebilirliğini olumsuz etkilediğini ifade etti.
TARIM SİGORTASINA DİKKAT ÇEKTİ
Tarım sigortasının önemine bir kez daha dikkat çeken Bayraktar, devlet desteklerine rağmen sigortalılık oranlarının istenilen seviyeye ulaşamadığını söyledi. Bunun temel nedenlerinden birinin prim maliyetlerinin üreticilerin gelir düzeyine göre yüksek kalması olduğunu belirtti. Sigortalı üreticilerin zararlarının karşılanacağını ifade eden Bayraktar, sigortası bulunmayan çiftçilerin ise büyük mağduriyet yaşadığına dikkat çekti.
DESTEK VE BORÇ YAPILANDIRMASI ÇAĞRISI
Doğal afetlerden etkilenen üreticilere yönelik yeni destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini dile getiren Bayraktar, sigortası olmayan çiftçilere nakit destek sağlanmasını istedi. Ayrıca afetlerden zarar gören üreticilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri'ne olan borçlarının yeniden yapılandırılması gerektiğini belirten Bayraktar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"İçinde bulunduğumuz 2025-2026 sezonu ülke geneli için bereketli bir yıl olacak gibi görünüyor. Fakat doğal afetler sebebiyle ürününü, dolayısıyla da gelirini kaybeden üreticilerimiz için bu durum böyle olmayacaktır. Biz Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak çiftçilerimize her zaman tarım sigortası yaptırmanın önemini vurguladık. Buna rağmen ülkemizde sigortalılık oranı halen düşük seviyededir. Bunun en önemli sebebi de devlet desteği olmasına rağmen sigorta primlerinin çiftçi gelirlerine göre yüksek olmasıdır. Sigortası olan üreticilerimizin zararları karşılanacaktır. Fakat diğer tarafta sigortası olmayan üreticilerimiz de 2026 yılındaki bu afetlerden ciddi oranda zarar gördü. Hem geçtiğimiz yıl hem de bu yıl durmak bilmeden afetlerle uğraşan bu çiftçilerimizin de yanında olunmalı ve nakit yardım yapılmalıdır. Ayrıca bu çiftçilerimizin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan borçları yapılandırılmalıdır. Bereketli bir sezon diyerek hiçbir üreticimiz göz ardı edilmemelidir."
