Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemenin ayrıntılarını paylaştı. Kabine Toplantısı’nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Göktaş, özellikle 15-18 yaş grubunu ilgilendiren kısıtlamaları, yaş doğrulama sistemini ve sosyal medya platformlarının sorumluluklarını anlattı.
Düzenleme kapsamında çocukların ekran başında geçirdiği süreyi artırabilen bazı tasarım özelliklerine sınırlama getirilmesi, canlı yayın ve ekran kaydı gibi işlevlerin engellenmesi planlanıyor. Ayrıca mesajlaşma ve gizlilik ayarlarına ilişkin yeni kurallar da uygulanacak.
15-18 YAŞ GRUBUNA CANLI YAYIN VE EKRAN KAYDI KISITLAMASI
Bakan Göktaş, 15-18 yaş arasındaki kullanıcılar için farklı kurallar getirileceğini belirterek, bazı uygulama özelliklerinin bu yaş grubuna sunulmayacağını söyledi. Göktaş, “15-18 yaş arasında önemli noktalar var. Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan, ‘ekran kaydırma’, ‘sürekli başa kaydırma’ olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani ‘ekran kaydı’ yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar.” ifadelerini kullandı.
Düzenlemeyle birlikte çocukların sosyal medya deneyiminde gizlilik ve iletişim güvenliğini artırmaya yönelik önlemler de gündeme gelecek. Çocuğa yalnızca takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi ve mesajlarda “görüldü” bilgisinin kapatılması, açıklanan tedbirler arasında yer aldı.
YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK
Yeni sistemde sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcıların yaşlarını doğrulaması gerekecek. Göktaş, doğrulama işleminin e-Devlet üzerinden yürütülmesinin planlandığını belirtti.
Buna göre kullanıcılar, yaş bilgilerini e-Devlet aracılığıyla doğrulayarak dijital bir kod alacak. Bu kod, sosyal medya platformunda yaş kontrolünün tamamlanması için kullanılacak. Böylece platformların kullanıcıların yaşını belirlemesinde doğrudan kişisel bilgilerin paylaşılması yerine doğrulama sisteminin devreye alınması hedefleniyor. Bakan Göktaş, “E-Devlet üzerinden bir doğrulama sistemi olacak.” diyerek sistemin temelini açıkladı.
YAŞ KONTROLÜ HESAP AÇILIŞIYLA SINIRLI KALMAYACAK
Düzenlemede yaş doğrulamasının yalnızca ilk hesap açılışında yapılmasıyla yetinilmeyecek. Sosyal medya platformlarının, hizmet sunumu boyunca kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşına ilişkin kontrolleri sürdürmesi öngörülüyor.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda hesabın geçici olarak askıya alınması ve kullanıcının yeniden e-Devlet üzerinden doğrulamaya yönlendirilmesi planlanıyor. Böylece yaş kontrolünün hem hesap oluşturma aşamasında hem de platformların kullanım sürecinde devam etmesi amaçlanıyor. Bakan Göktaş, düzenlemenin çocukları sosyal medya ortamındaki risklere karşı korumayı hedeflediğini belirtti.
PLATFORMLARA 31 MART 2027'YE KADAR UYUM SÜRESİ
Bakan Göktaş, düzenlemenin 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe gireceğini, ancak sosyal medya platformlarına uyum sağlamaları için geçiş süreci tanınacağını açıkladı. Bu sürecin 31 Mart 2027’ye kadar devam edeceğini bildirdi. Göktaş, geçiş döneminin ardından yaş doğrulama sisteminin devreye alınacağını ve kullanıcıların kendilerine sağlanan dijital kodlarla doğrulama yapabileceğini ifade etti. Platformların yeni kurallara uygun teknik altyapıyı oluşturması ve yaş kontrolü süreçlerini işletmesi, uygulamanın önemli aşamalarından biri olacak.
EKRAN BAĞIMLILIĞINI ARTIRAN TASARIMLAR DA DÜZENLEME KAPSAMINDA
Yeni düzenlemede yalnızca yaş sınırları ve iletişim özellikleri değil, sosyal medya uygulamalarının tasarımından kaynaklanabilen riskler de ele alınıyor. Sürekli içerik akışı sağlayan kaydırma özellikleri ve kullanıcının yeniden başa dönmesini teşvik eden tasarımlar, çocukların platformlarda daha uzun süre kalmasına yol açabilen unsurlar arasında değerlendiriliyor. Göktaş, ailelerin bu konudaki taleplerine değinerek, çocukların bağımlılık oluşturabilecek özelliklerden uzak tutulmasını hedeflediklerini söyledi.
Bakan Göktaş, “Biz bu sosyal medya platformlarıyla sıkı sıkı bilgilendirme yaptık. Burada çocukları korumak ve özellikle bağımlılık oluşturan yapılardan uzaklaştırmak. Tasarım aşamasında biz ‘çocuk dostu bir ekosistem’ bir yapı oluşturmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı. Göktaş, çocukların sürekli reklamlara maruz kalmasının önlenmesinin de düzenlemenin hedefleri arasında bulunduğunu belirtti.
“ÇİFT TARAFLI KONTROL MEKANİZMASI OLACAK”
Yaş doğrulama sisteminin yalnızca sosyal medya şirketlerinin denetimine bırakılmayacağını söyleyen Göktaş, kontrolün hem platformlar hem de ilgili kamu mekanizmaları üzerinden yürütülmesinin amaçlandığını dile getirdi.
Bakan Göktaş, ebeveynlerin hesapları üzerinden sosyal medyaya giriş yapılması ihtimaline de değinerek platformların gerekli gördüklerinde kullanıcıları yeniden doğrulamaya yönlendirebileceğini söyledi. Göktaş, “Yani bir yandan onlar bir yandan biz kontrol edeceğiz. Burada amacımız kontrolü maksimum seviyede sağlamak. Sadece sosyal medya platformlarına emanet etmiyoruz, kendimiz kontrol ediyoruz. Veri tamamen e-devlet üzerinden oluşacak.” diye konuştu.
GÖKTAŞ'TAN FON SORUŞTURMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMA
Bakan Göktaş, açıklamasında fon soruşturması kapsamında ailesine yönelik ortaya atılan iddialara da değindi. Ümit Özlale’nin basın toplantısında paylaştığı dosya numarasına ilişkin konuşan Göktaş, söz konusu dosyanın babasına ait olup olmadığını ancak bu numara üzerinden kontrol edebildiğini söyleyerek şu cümleleri aktardı:
“‘Bu bilgiye nasıl bu kadar hızlı ulaştınız?’ diye soruyorlar. Ümit Özlale, basın toplantısında bir dosya numarası vererek bunun babama ait olduğunun iftirasını attı. Ben de ancak onun açıkladığı dosya numarası üzerinden dosyanın babama ait olup olmadığını teyit edebildim.
Asıl sorulması gereken soru şudur: Ben, aileme yönelik bir iddiayı doğrulamak için bile sınırlı bilgiye erişebilirken, onlar soruşturma dosyalarının numaralarına kadar bu bilgilere nereden ve nasıl ulaştılar? Benim erişemediğim bilgilere onlar nasıl eriştiler?”
