Ortadoğu’da haftalardır süren askeri gerilim yeni bir boyuta evrildi. İran devlet medyası tarafından yapılan resmi açıklamada, İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Abdurrahim Musevi’nin ABD ve İsrail’in ortak saldırısı sonucu hayatını kaybettiği bildirildi. Bu duyurudan kısa bir süre sonra Savunma Bakanı Aziz Nasırzade’nin de aynı saldırılarda yaşamını yitirdiği açıklandı. Söz konusu gelişme, bölgedeki dengeleri derinden sarsarken, İran kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Uluslararası ajanslar da Tahran kaynaklı bilgileri “son dakika” koduyla geçti.
AZİZ NASIRZADE KİMDİR?
1964 doğumlu olan Aziz Nasırzade, İran Silahlı Kuvvetleri içerisinde uzun yıllara dayanan bir kariyere sahipti. 1980’li yılların başında F-14 Tomcat savaş uçağı pilotu olarak görev yapmaya başlayan Nasırzade, özellikle İran-Irak Savaşı döneminde aktif rol oynadı.
Askeri kariyeri boyunca Hava Kuvvetleri bünyesinde çeşitli komuta kademelerinde görev aldı. Ağustos 2018 ile Eylül 2021 arasında İran Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürüttü. Ardından Eylül 2021’den 2024’e kadar İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevinde bulundu. Ağustos 2024’te ise İran Savunma Bakanı olarak atandı.
Nasırzade, görev süresi boyunca yalnızca askeri operasyonel planlamada değil, savunma stratejilerinin geliştirilmesinde de etkin rol oynadı. İran’ın Ulusal Pasif Savunma Organizasyonu başkanlığını üstlenerek, ülkenin askeri ve sivil altyapısının olası saldırılara karşı korunmasına yönelik çalışmalara liderlik yaptı. Ayrıca bölgesel güvenlik politikaları kapsamında Ermenistan ile savunma iş birlikleri ve Azerbaycan ile ortak askeri tatbikat süreçlerinde bulundu.
ABDURRAHİM MUSEVİ KİMDİR?
1959 yılında İran’ın Kum kentinde dünyaya gelen Seyyid Abdurrahim Musevi, mütevazı bir aile ortamında yetişti. Henüz çocuk yaşlarda ailesine destek olmak amacıyla çalışmaya başlayan Musevi, gençlik döneminde futbol hakemliği eğitimi aldı ve bir süre antrenörlük yaptı.
1979 yılında İran İslam Cumhuriyeti Ordusu’na katılan Musevi, Kara Kuvvetleri Subaylık Fakültesi’nde askeri eğitim gördü. İran-Irak Savaşı’nın başlamasıyla birlikte cepheye gönderildi. Kürdistan bölgesinde ve Huzistan cephesinde aktif görev alan Musevi, savaş boyunca birçok operasyonda yer aldı. Toplam 96 ay süren cephe görevi sonrası “gazi” unvanı aldı.
Savaşın ardından askeri kariyerini sürdüren Musevi, 1997 yılında İran’ın üst düzey askeri eğitim programlarından DAFOS’u tamamladı. Milli Savunma Yüksek Üniversitesi’nde “Savunma Yönetimi” alanında doktora yaptı. 2005–2007 yılları arasında İran Ordusu Ortak Kurmay Başkanlığı görevinde bulunan Musevi, 2007–2016 döneminde Ordu Genel Komutan Yardımcılığı yaptı. Aynı süreçte Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanlığı görevini de üstlendi.
30 Ağustos 2017 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti Ordusu Genel Komutanlığı görevine atanan Musevi, 2019 yılında Hatemü’l-Enbiya Hava Savunma Karargâhı Komutanlığı görevini de üstlendi. 23 Haziran 2025’te, dönemin Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri’nin öldürülmesinin ardından İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi. Yapılan atama, İran tarihinde ilk kez düzenli ordu kökenli bir komutanın bu göreve gelmesi açısından dikkat çekmişti.
SERT SÖYLEMLERİYLE GÜNDEMDEN DÜŞMEDİ
Musevi, kamuoyunda özellikle İsrail’e yönelik sert açıklamalarıyla tanınıyordu. İran devlet televizyonunda yayınlanan bir programda İsrail’e ilişkin ifadeleri uzun süre tartışılmıştı. Mart 2018’de katıldığı bir toplantıda ise, “Savunma dönemimizin ruhu ve halkın bu değerlere bağlılığı sayesinde, Amerika'yı güç tahtından indireceğiz ve Allah'ın izniyle Siyonist rejimin ömrünü 25 yıldan daha kısa sürede sona erdireceğiz” sözleri dikkat çekmişti. Son dönemde Milli Savunma Yüksek Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak da görev yapan Musevi, askeri ve stratejik konularda aktif bir isim olmayı sürdürüyordu.
