Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülen ve kamuoyunda uzun süredir tartışılan düzenleme kabul edilerek yasalaştı. Aile yapısını güçlendirmeyi, çocukların korunmasını ve çalışma hayatında ebeveyn haklarını genişletmeyi hedefleyen kanun, birden fazla alanda önemli değişiklikler içeriyor.
Yasayla birlikte özellikle doğum izinleri ve çocukların dijital ortamdaki güvenliği konusunda dikkat çeken adımlar atıldı. Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte hem kamu hem özel sektörde çalışan milyonlarca kişi doğrudan etkilenecek.
DOĞUM İZNİ 24 HAFTAYA ÇIKARILDI
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri kadın çalışanların doğum izni süresinin artırılması oldu. Daha önce toplam 16 hafta olan analık izni, yapılan değişiklikle birlikte 24 haftaya yükseltildi. Bu kapsamda kadın çalışanlar doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra ise 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta ücretli izin kullanabilecek.
Sağlık durumu uygun olan çalışanların, doktor raporuyla doğuma kadar çalışmaya devam edebilmesi ve bu süreyi doğum sonrasına aktarabilmesi de mümkün hale getirildi. Düzenlemenin temel amacı, çocukların erken gelişim döneminde anne bakımından daha uzun süre yararlanmasını sağlamak olarak açıklandı.
BABALIK İZNİ DE ARTIRILDI
Kanunla birlikte sadece annelere değil, babalara yönelik haklarda da genişleme yapıldı. Daha önce 5 gün olan babalık izni süresi 10 güne çıkarıldı. Bu değişiklikle kamu ve özel sektör çalışanları arasında uygulama birliği sağlanması hedeflenirken, babaların da doğum sürecine daha aktif katılımı teşvik ediliyor.
SOSYAL GÜVENCE VE ÖDENEKLERDE YENİ DÖNEM
Yasada yer alan bir diğer önemli başlık ise geçici iş göremezlik ödeneği oldu. Analık hali süresi doğum sonrası 8 haftadan 16 haftaya çıkarılırken, bu süreye bağlı olarak ödenek süresi de genişletildi. Buna göre çalışan kadınlar, doğum öncesi ve sonrası toplam 24 haftalık süreçte sosyal güvence kapsamında destek almaya devam edecek. Böylece gelir kaybının önüne geçilmesi hedefleniyor.
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA SINIRI
Yasanın en çok tartışılan maddelerinden biri de çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik düzenleme oldu. Buna göre 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarını kullanması yasaklandı. Yeni kurallara göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaş altındaki kullanıcılara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulama sistemlerini zorunlu olarak devreye almakla yükümlü olacak. Kurallara uymayan platformlara ise ağır para cezaları ve reklam yasakları uygulanabilecek.
PLATFORMLARA SIKI DENETİM GELİYOR
Düzenleme yalnızca yasak getirmekle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda platformlara ciddi sorumluluklar da yüklüyor. Sosyal medya şirketlerinin yaş doğrulama sistemleri kurmasının yanı sıra ebeveyn kontrol araçları geliştirmesi de zorunlu hale getiriliyor. Bu araçlar sayesinde ebeveynler çocukların hesap ayarlarını kontrol edebilecek, harcamaları denetleyebilecek ve kullanım sürelerini sınırlayabilecek. Ayrıca platformların çocuklara yönelik içerikleri ayrıştırması ve daha güvenli bir dijital ortam sunması gerekecek.
YASA NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Düzenlemenin yürürlüğe giriş süreci de netleşti. Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından belirli maddeler için geçiş süreci öngörülüyor. Özellikle sosyal medya düzenlemesine ilişkin hükümlerin yaklaşık 6 aylık bir sürenin ardından uygulanmaya başlanması planlanıyor. Bu süre içinde platformların teknik altyapılarını yeni kurallara uygun hale getirmesi bekleniyor.
KORUYUCU AİLE VE SOSYAL DESTEKLER DE GENİŞLETİLDİ
Kanun yalnızca doğum izni ve sosyal medya düzenlemesiyle sınırlı kalmadı. Koruyucu aile sisteminin teşvik edilmesi amacıyla yeni haklar tanındı. Koruyucu aile olan çalışanlara çocuğun tesliminden itibaren 10 gün izin hakkı verilirken, sosyal güvencesi olmayan ailelerin sigorta primlerinin belirli şartlarla devlet tarafından karşılanmasının önü açıldı. Ayrıca ihtiyaç sahibi ailelere yönelik sosyal ve ekonomik destek mekanizmaları da yeniden düzenlenerek kapsamı genişletildi.
ÇOCUKLARIN KORUNMASINA YÖNELİK EK TEDBİRLER
Yasa kapsamında çocukların korunmasına yönelik önemli kısıtlamalar da getirildi. Belirli suçlardan hüküm giymiş kişilerin çocuklarla ilgili iş yerlerinde çalışması veya bu tür işletmeleri açması yasaklandı. Düzenleme ile çocukların bulunduğu alanlarda güvenliğin artırılması ve olası risklerin en aza indirilmesi amaçlanıyor.
