Orta Doğu’da ateşkes sonrası başlayan kırılgan süreçte tansiyon yeniden yükseliyor. Donald Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden İran’a yönelik sert açıklamalarda bulunarak, boğazın gerekirse tek taraflı olarak açılacağını dile getirdi. Açıklamalar, küresel enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip su yolunda yeni bir gerilim ihtimalini gündeme taşıdı.
“BOĞAZI AÇACAĞIZ”
Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin dikkat çeken ifadeler kullandı. Sürecin sonucunu beklediklerini belirten Trump, askeri açıdan İran’ın zayıflatıldığını savunarak, “Ne olduğunu göreceğiz. Hürmüz Boğazı’nı onlarla ya da onlar olmadan açacağız” dedi.
GEÇİŞ ÜCRETİNE AÇIK RET
Trump, boğazdan geçen gemilerden ücret alındığı iddialarına da net bir yanıt verdi. Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sular olduğunu vurgulayan ABD Başkanı, “Buna izin vermeyeceğiz” diyerek İran’ın kontrol mekanizmalarına karşı çıktı.
Bu açıklama, son günlerde İran’ın geçiş yapan gemilerden çeşitli gerekçelerle izin ve koordinasyon talep etmesiyle artan tartışmaların ortasında geldi. Tahran yönetimi, güvenlik gerekçesiyle gemilerin belirli rotaları takip etmesini ve askeri birimlerle iletişim kurmasını şart koşuyor.
“NÜKLEER SİLAH YOK”
Trump, İran’a yönelik politikalarının temelinde nükleer silah meselesinin bulunduğunu bir kez daha yineledi. “Nükleer silah yok, bu işin yüzde 99’u” diyen Trump, rejim değişikliğinin doğrudan bir hedef olmadığını ancak fiili olarak böyle bir sonucun ortaya çıktığını savundu.
ABD’nin Hürmüz Boğazı’na bağımlı olmadığını da ifade eden Trump, asıl ihtiyacın diğer ülkeler için geçerli olduğunu belirterek, boğazın kısa sürede açılacağı yönündeki beklentisini dile getirdi.
ATEŞKES VAR AMA KRİZ SÜRÜYOR
Bölgede 8 Nisan 2026’da ilan edilen geçici ateşkese rağmen Hürmüz Boğazı’nda tam bir normalleşme sağlanabilmiş değil. Ateşkes şartları arasında boğazın açık tutulması yer alsa da uygulamada ciddi kısıtlamalar dikkat çekiyor.
Normal şartlarda günlük 130 ila 140 geminin geçtiği boğazda, son günlerde bu sayının 5 ila 10 gemiye kadar düştüğü belirtiliyor. Özellikle petrol tankerlerinin geçişinde ciddi azalma yaşanırken, küresel enerji arzı üzerindeki baskı giderek artıyor.
YÜZLERCE TANKER BEKLEMEDE
Bölgedeki en çarpıcı gelişmelerden biri de Körfez’de bekleyen gemi sayısındaki artış. Yaklaşık 800 geminin geçiş için sıra beklediği ifade edilirken, bu durum küresel ticaret zincirini de doğrudan etkiliyor.
Uzmanlara göre İran’ın mayın riski, güvenlik kontrolleri ve geçiş şartları konusundaki katı tutumu, boğazın tam kapasiteyle çalışmasını engelliyor. Ayrıca İsrail’in bölgedeki askeri faaliyetleri de zaman zaman geçişlerin askıya alınmasına gerekçe gösteriliyor.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği stratejik bir nokta olarak biliniyor. Bu hatta yaşanan her aksama, doğrudan enerji fiyatlarına ve küresel ekonomiye yansıyor.
Trump’ın sert çıkışı ve İran’ın kontrollü geçiş politikası, bölgede yeni bir güç mücadelesinin işaretlerini verirken, önümüzdeki günlerde yapılacak müzakerelerin seyri hem diplomatik hem de ekonomik dengeler açısından belirleyici olacak.
