Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği günübirlik çalışma ziyareti kapsamında önemli temaslarda bulundu. Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ile Mekke’de bir araya gelerek üç ülke arasında Ortak Savunma Anlaşmasının imzalanmasına katıldı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz Al Suud’un daveti üzerine 7 Ağustos 2026'da Suudi Arabistan’ı ziyaret etti. Üç lider, Mekke’deki Safa Sarayında bir araya gelerek resmi görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde üç ülke arasındaki ilişkilerin yanı sıra karşılıklı çıkar alanına giren konular ele alındı.
Görüşmelerin ardından Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Ortak Savunma Anlaşması imzalandı. Anlaşma, üç ülkenin kolektif güvenliğini güçlendirmeyi, bölgesel ve daha geniş ölçekte barış, güvenlik ve istikrara katkı sunmayı hedefliyor.
ANLAŞMANIN EN DİKKAT ÇEKİCİ MADDESİ
Mekke’de imzalanan anlaşmanın en önemli unsurlarından biri, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkenin tamamına yapılmış sayılması oldu. Resmî açıklamada, anlaşmanın her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçladığı ve üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış kabul edileceği belirtildi. Bunun yanında savunma iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesi de anlaşmanın hedefleri arasında yer aldı.
Anlaşma aynı zamanda üç ülkenin savunma sanayisi alanındaki iş birliğini geliştirmesini ve askeri alanda birlikte çalışabilirliğin artırılmasını öngörüyor. Yetkililer tarafından yapılan değerlendirmelerde ise Mekke Anlaşması'nın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmuş saldırgan bir askeri cephe olmadığı, mevcut ittifak ve anlaşmalardan kopuş anlamına gelmediği vurgulandı.
ERDOĞAN: “KOLEKTİF CAYDIRICILIĞI TEMEL ALIYOR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ziyaretinin ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Mekke’de gerçekleştirilen görüşmelere ve imzalanan anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, Muhammed bin Selman’ın davetine icabet ederek Mekke-i Mükerreme’yi ziyaret ettiğini, burada Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Pakistan Başbakanı ile bir araya geldiklerini belirtti.
Üç ülke olarak Ortak Savunma Anlaşması imzaladıklarını ifade eden Erdoğan, anlaşmanın temelinde kolektif caydırıcılığın bulunduğuna dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasına göre anlaşma, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki güvenlik ve savunma iş birliğinin geliştirilmesine, savunma sanayisi alanında ortak projelerin hayata geçirilmesine ve terörizmle mücadeleye katkı sağlayacak.
“HİÇBİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mesajındaki en önemli vurgulardan biri de anlaşmanın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmadığı yönünde oldu. Erdoğan, anlaşmanın Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesinde tanımlanan meşru savunma hakkını teyit ettiğini belirterek, hiçbir ülkeyi hedef almadığını ifade etti.
Anlaşmanın aynı zamanda bölgenin huzurunu, refahını ve istikrarını amaçlayan kardeş ülkelerin katılımına açık olduğunu belirten Erdoğan, Türkiye’nin bölgesel sahiplenme anlayışını sürdüreceğini bildirdi. Bu çerçevede Ankara’nın yaklaşımının, bölgedeki kriz ve çatışmaların uluslararası hukuka uygun biçimde, diyalog ve diplomasi yoluyla çözüme kavuşturulması yönünde olduğu mesajı verildi.
SAVUNMA SANAYİSİNDE ORTAK PROJELER GÜNDEMDE
Mekke Ortak Savunma Anlaşması yalnızca askeri güvenlik başlığıyla sınırlı tutulmadı. Anlaşmayla birlikte üç ülke arasındaki savunma sanayisi iş birliğinin daha ileri bir noktaya taşınması hedefleniyor.
Yetkililerin değerlendirmelerine göre Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın savunma alanındaki mevcut kabiliyetlerinin birbirini tamamlayacak şekilde geliştirilmesi ve askeri birlikte çalışabilirliğin artırılması anlaşmanın önemli başlıkları arasında bulunuyor. Anlaşmanın aynı zamanda bölgesel güvenlik yükünün paylaşılmasına katkı sağlaması ve üç ülke arasındaki stratejik iş birliğini kurumsal bir zeminde daha da güçlendirmesi bekleniyor.
TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİNE ALTERNATİF OLARAK GÖRÜLMÜYOR
Mekke Anlaşması'na ilişkin yetkililer tarafından yapılan değerlendirmelerde, Türkiye'nin NATO üyeliği ile bölgesel ortaklıklarının birbirinin alternatifi olmadığı da özellikle vurgulandı. Anlaşmanın Türkiye'nin uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerine zarar vermediği, aksine güvenlik alanındaki iş birliği seçeneklerini çeşitlendiren tamamlayıcı bir yapı oluşturduğu belirtildi.
Yetkililer ayrıca anlaşmanın Türkiye'nin her bölgesel krize asker göndereceği anlamına gelmediğini, kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararlarının Türkiye'nin anayasal düzeni ve ulusal karar alma mekanizmaları çerçevesinde alınacağını ifade etti.
TERÖRİZMLE MÜCADELE VE BÖLGESEL İSTİKRAR VURGUSU
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasında anlaşmanın terörizmle mücadeleye katkı sağlayacağı da vurgulandı. Üç ülkenin güvenlik alanındaki iş birliğinin geliştirilmesiyle birlikte bölgesel istikrarın güçlendirilmesi, güvenlik tehditlerine karşı ortak hareket kapasitesinin artırılması ve savunma alanındaki koordinasyonun geliştirilmesi hedefleniyor.
Anadolu Ajansı'nın aktardığı yetkili değerlendirmelerinde de Mekke Anlaşması'nın bölgesel sahiplenme anlayışı doğrultusunda uzun süren diplomatik çalışmaların sonucu olduğu ve bölgesel güvenliğin güçlendirilmesine yönelik savunma odaklı bir iş birliği çerçevesi oluşturduğu belirtildi.
ERDOĞAN’DAN DİPLOMASİ MESAJI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin bölgesel sorunlara yaklaşımının diyalog ve diplomasi ekseninde sürdürüleceğini de ifade etti. Erdoğan, Türkiye'nin çatışma ve krizlerin uluslararası hukuka saygı temelinde çözülmesi yönündeki tutumunu sürdüreceğini belirterek, Mekke ziyaretinin ve imzalanan anlaşmanın bölge açısından hayırlı sonuçlar doğurması temennisinde bulundu.
Mekke’de atılan imzayla birlikte Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliği daha kapsamlı bir çerçeveye taşınırken, üç ülkenin ortak güvenlik ve savunma alanındaki koordinasyonunu artırması hedefleniyor.
MEKKE ANLAŞMASI BÖLGESEL GÜVENLİKTE YENİ BİR ADIM
7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki tarihi ve stratejik ilişkilerin savunma alanında daha kurumsal bir zemine taşınması açısından dikkat çekiyor. Anlaşma; kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, savunma iş birliğinin geliştirilmesi, savunma sanayisi alanında ortak çalışmaların artırılması ve bölgesel güvenliğe katkı sunulması başlıklarını bir araya getiriyor.
