Türkiye’de tüketicilerin ekonomiye yönelik mevcut durum ve gelecek beklentilerini ortaya koyan Tüketici Güven Endeksi, haziran ayında yükselişini sürdürdü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) iş birliğinde yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarına göre, mayıs ayında 85,8 seviyesinde bulunan endeks, haziranda yüzde 2,5 artış göstererek 87,9 seviyesine çıktı.
Söz konusu artışla birlikte endeks, Mayıs 2023’te görülen 91,1 seviyesinden sonraki en yüksek değerine ulaşmış oldu. Veriler, tüketicilerin hem kendi mali durumlarına hem de genel ekonomik görünüme ilişkin beklentilerinde iyileşme yaşandığına işaret etti.
HANE HALKININ MADDİ DURUM ALGISI GÜÇLENDİ
Alt endeksler incelendiğinde, vatandaşların mevcut mali durumlarına ilişkin değerlendirmelerinde dikkat çekici bir yükseliş görüldü. Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, haziran ayında aylık bazda yüzde 4,5 artış gösterdi. Mayısta 69,2 olan endeks, haziranda 72,3’e yükseldi.
GELECEK 12 AYA İLİŞKİN BEKLENTİLERDE İYİLEŞME
Tüketicilerin gelecek döneme ilişkin beklentileri de olumlu yönde değişti. Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, mayıstaki 87,9 seviyesinden yüzde 1,9 artarak haziranda 89,5’e çıktı. Öte yandan, gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi de yükseliş kaydetti. Geçen ay 81,4 seviyesinde bulunan endeks, haziran ayında yüzde 3,1 artarak 83,9 olarak hesaplandı.
DAYANIKLI TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN İŞTAH ARTTI
Veriler, tüketicilerin büyük harcamalar yapma eğiliminde de canlanma olduğunu gösterdi. Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi, mayısta 104,5 iken haziranda yüzde 1,4 artışla 105,9’a yükseldi.
Bu gösterge; beyaz eşya, mobilya, elektronik ürünler ve otomobil gibi yüksek maliyetli ürünlere yönelik satın alma eğiliminde artış yaşandığına işaret ediyor. Endeksin 100’ün üzerinde olması, tüketicilerin harcama yapma eğilimlerinin güçlü olduğunu gösteren önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ NEYİ İFADE EDİYOR?
Tüketici Güven Endeksi, vatandaşların mevcut ekonomik koşullara ve geleceğe ilişkin beklentilerini ölçen öncü ekonomik göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Endeks; hanelerin mevcut mali durumu, gelecek dönemdeki maddi beklentileri, ülke ekonomisinin geleceğine ilişkin görüşleri ve dayanıklı tüketim mallarına yönelik harcama eğilimleri dikkate alınarak hesaplanıyor.
Endeks değeri 0 ile 200 arasında değişiyor. Genel kabul gören değerlendirmeye göre; 100’ün altındaki değerler, tüketici güveninde kötümser görünümü, 100’ün üzerindeki değerler ise tüketici güveninde iyimser görünümü ifade ediyor. Haziran ayında açıklanan 87,9’luk değer, tüketicilerin halen temkinli bir bakış açısına sahip olduğunu ancak güven seviyesinde önceki aylara kıyasla belirgin bir toparlanma yaşandığını gösteriyor.
TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ NEDEN ÖNEMLİ?
Ekonomistler açısından Tüketici Güven Endeksi, ekonominin gelecekteki seyrine ilişkin önemli sinyaller veren öncü göstergelerden biri olarak değerlendiriliyor. Çünkü tüketicilerin ekonomiye duyduğu güven arttıkça harcama eğilimi de güçleniyor. Tüketim harcamalarının artması ise üretim, yatırım, istihdam ve ekonomik büyüme üzerinde olumlu etki doğurabiliyor.
Buna karşılık tüketici güveninin zayıflaması, vatandaşların harcamalarını ertelemesine, tasarrufa yönelmesine ve ekonomik aktivitenin yavaşlamasına neden olabiliyor.
