Gazze Şeridi’ne insani yardım ulaştırmak amacıyla Akdeniz’de ilerleyen Küresel Sumud Filosuna İsrail ordusunun müdahalesi uluslararası arenada sert yankı uyandırdı. İsrail güçleri tarafından durdurulan filoda bulunan 44 ülkeden 428 aktivist alıkonularak Aşdod Limanı’na götürüldü.
Müdahalenin ardından ortaya çıkan görüntüler ise dünya kamuoyunda büyük tepkiye neden oldu. İsrail polislerinin aktivistleri elleri kelepçeli şekilde diz çöktürdüğü, bazı aktivistlerin yüzüstü yere yatırıldığı görüntüler sosyal medyada geniş yankı buldu. Özellikle İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in limana giderek aktivistlerle ilgili paylaşımlar yapması tepkilerin odağı haline geldi.
Ben-Gvir’in “İsrail’e hoş geldiniz” notuyla servis ettiği videoda, aktivistlerin aşağılayıcı muameleye maruz kaldığı görüldü. Görüntülerde bir kadın aktivistin “Özgür Filistin” sloganı atmasının ardından İsrail polisinin sert müdahalede bulunduğu anlar da yer aldı.
BEN-GVIR’DEN TARTIŞMAYA NEDEN OLAN SÖZLER
İsrail bayrağı sallayarak görüntü veren Ben-Gvir’in, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya hitaben, “Bunları uzun süre bize verin, terörist hapishanelerine atalım” ifadelerini kullanması uluslararası kamuoyunda sert eleştirilere neden oldu. İnsan hakları savunucuları ve çok sayıda ülke, yardım aktivistlerine yönelik muamelenin insan haklarına ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu. Müdahalenin uluslararası sularda gerçekleşmiş olması nedeniyle “hukuksuz operasyon” yorumları da gündeme geldi.
TÜRKİYE’DEN PEŞ PEŞE SERT TEPKİLER
Türkiye’den olayla ilgili art arda sert açıklamalar geldi. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İsrailli bakanın aktivistlere yönelik sözlü ve fiziki şiddetinin şiddetle kınandığı belirtildi. Açıklamada, İsrail’in Gazze’de sürdürdüğü politikaların “soykırım” olarak nitelendirildiği ifade edilirken, Netanyahu hükümetinin şiddet yanlısı yaklaşımının bir kez daha ortaya çıktığı vurgulandı. Türkiye’nin alıkonulan vatandaşların serbest bırakılması için diğer ülkelerle birlikte diplomatik girişimlerini sürdürdüğü kaydedildi.
BURHANETTİN DURAN: “BARBARLIK TARİHİN KARANLIK SAYFALARINA GEÇTİ”
İletişim Başkanı Burhanettin Duran da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İsrail’in müdahalesini sert ifadelerle eleştirdi. Duran, sivillere yönelik sözlü ve fiziki müdahalelerin İsrail yönetiminin hukuk tanımaz yaklaşımını gözler önüne serdiğini belirterek, “Soykırımcı İsrailli bir bakanın aktivistlere yönelik barbarlığı tarihin karanlık sayfalarında yerini almıştır” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde Gazze halkının yanında olmaya devam edeceğini belirten Duran, gönüllülerin güvenli şekilde ülkelerine dönmesi gerektiğini söyledi.
AK PARTİ SÖZCÜSÜ ÇELİK’TEN “SOYKIRIM ÖRGÜTÜ” ÇIKIŞI
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de yaptığı açıklamada Sumud Filosunun “insanlık haysiyetini temsil ettiğini” söyledi. Çelik, Netanyahu yönetimini “soykırım örgütü” sözleriyle eleştirirken, İsrailli bakanın aktivistlere yönelik sözlü ve fiziki şiddetini lanetlediklerini ifade etti. Çelik ayrıca, insanlığın bu olayları hukuk önünde er ya da geç yargılayacağını savundu.
AVRUPA’DA DİPLOMATİK KRİZ BÜYÜYOR
İsrail’in müdahalesi Avrupa ülkelerinde de büyük diplomatik gerilime yol açtı. İspanya, Fransa, İtalya, Hollanda ve Kanada başta olmak üzere birçok ülke İsrail büyükelçilerini dışişleri bakanlıklarına çağırdı.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İsrail’in Madrid Büyükelçisi’nin bakanlığa çağrıldığını duyurarak aktivistlere yönelik muameleyi “canavarca ve aşağılayıcı” olarak nitelendirdi. Albares, aktivistlerin derhal serbest bırakılması ve İsrail hükümetinin özür dilemesi gerektiğini söyledi.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı da İsrail’e resmi protesto notası verildiğini açıklarken, gözaltındaki Yunan vatandaşlarının serbest bırakılması çağrısında bulundu.
SLOVENYA: “KORKUNÇ VE KABUL EDİLEMEZ”
Slovenya Dışişleri Bakanı Tanja Fajon, görüntüleri “korkunç, şok edici ve kesinlikle kabul edilemez” sözleriyle değerlendirdi. Fajon, hiçbir ülkenin insanlara işkence etmeye hakkı olmadığını belirterek, Ben-Gvir’in ve İsrailli yetkililerin davranışlarının demokratik toplum değerleriyle bağdaşmadığını söyledi. Ayrıca Gazze’ye erişimin kolaylaştırılması ve İsrail gözaltı merkezlerine uluslararası ziyaret izni verilmesi çağrısı yaptı.
ALMANYA VE İNGİLTERE’DEN KINAMA
Almanya’nın İsrail Büyükelçisi Steffen Seibert, görüntüleri “tamamen kabul edilemez” olarak değerlendirdi. Seibert, İsrail’de bazı yetkililerin de Ben-Gvir’in davranışını açık şekilde eleştirmesinin önemli olduğunu ifade etti.
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ise görüntüler karşısında “dehşete düştüğünü” belirtti. İngiliz vatandaşlarının aileleriyle temas halinde olduklarını açıklayan Cooper, İsrail makamlarından resmi açıklama talep ettiklerini söyledi.
İTALYA VE FRANSA’DAN SERT ÇIKIŞ
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, görüntülerin kabul edilemez olduğunu belirterek, aralarında İtalyan vatandaşlarının da bulunduğu protestocuların insan onurunu zedeleyen muameleye maruz bırakıldığını söyledi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de Ben-Gvir’in videosundaki görüntülerin insan onurunun temel ilkelerine aykırı olduğunu ifade etti.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise İsrail’in Paris Büyükelçisi’nin çağrılması talimatını verdiğini duyurdu. Barrot, Fransız vatandaşlarının güvenliğinin öncelikli olduğunu belirterek gözaltındaki aktivistlerin en kısa sürede serbest bırakılması gerektiğini söyledi.
KANADA VE HOLLANDA DA HAREKETE GEÇTİ
Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, paylaşılan görüntülerin son derece endişe verici olduğunu belirtti. Anand, sivillere insani muamele edilmesinin temel bir yükümlülük olduğunu vurgulayarak konunun acil şekilde takip edildiğini açıkladı.
Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen ise görüntüleri “şok edici” olarak tanımladı. Aktivistlere yönelik muamelenin temel insan onurunu ihlal ettiğini belirten Berendsen, konuyu İsrailli yetkililere doğrudan ilettiğini söyledi.
Türkiye, İspanya, Ürdün, Pakistan, Brezilya ve Endonezya dahil birçok ülke, İsrail’in uluslararası sularda gerçekleştirdiği müdahalenin uluslararası hukuku ihlal ettiğini açıkladı.
