Letonya’da Rusça konuşulması konusu yeniden gündeme geldi. Baltık ülkesinde 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla Rusçanın kamuya açık alanlardaki kullanımı konusunda kapsamlı düzenlemeler yürürlüğe girdi. Ulusal güvenlik ve dil politikaları kapsamında alınan karar, devlet kurumlarında Rusça konuşmayı, kamu yayıncılığında Rusça içerik sunmayı ve eğitim sisteminde Rusça öğretimini ciddi olarak sınırlandırıyor.
Letonya hükümeti, yeni düzenlemenin amacını ülkede 'Letonca’nın kamu hayatındaki rolünü güçlendirmek ve ulusal kimlik bağlarını desteklemek' olarak açıkladı. Buna göre kamuya açık alanlarda Rusça kullanımına getirilen sınırlamalar yürürlüğe girerek bazı alanlarda Rusça tamamen geri plana atıldı.
KAMU YAYINLARINDA RUSÇA'NIN SONU
2026 yılıyla birlikte Leton kamu yayın kuruluşları Rusça içerik üretimini durdurdu. Özellikle kamuya ait radyo ve televizyon kanallarında Rusça yayınlar sona erdirildi ve yayın dili sadece Letonca oldu. Hükümet, bu adımın “bilgi alanında ulusal bir birlik oluşturmak” ve devlet dilinin yaygınlaşmasını sağlamak üzere atıldığını belirtti.
Aynı şekilde eğitim alanında da Rusça öğretimi değişime uğradı. Yeni düzenlemeye göre ülke genelindeki okullarda Rusça artık zorunlu ikinci yabancı dil statüsünden çıkarılıyor. 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren öğrenciler ikinci yabancı dil olarak yalnızca Avrupa Birliği veya Avrupa Ekonomik Alanı’na üye dillerinden birini seçebilecek, Rus dili bu seçenekler arasında bulunmayacak.
LETONYA’DA RUSÇA KONUŞAN NÜFUS OLDUKÇA FAZLA
Letonya nüfusunun önemli bir kısmı Rusça konuşuyor. Resmî verilere göre nüfusun yaklaşık üçte biri Rus dili ana dili olarak kullanıyor ve başkent Riga’da oran daha da yüksek. Rusça konuşan bazı toplum kesimleri, kararın ayrımcı olduğunu savunurken hükümet, değişikliğin ülkenin tarihi deneyimi ve güvenlik hesaplarıyla ilişkili olduğunu vurguladı.
LETONYA VE RUSYA ARASINDA BİTMEYEN GERİLİM
Gerçekleştirilen dil düzenlemesinin arkasında sadece dil politikası değil, derinleşen jeopolitik gerilimler de bulunuyor. Letonya, Rusya ile uzun bir tarihsel gerilim geçmişine sahip. Sovyet döneminde ülke üzerindeki baskı ve “Ruslaştırma” politikaları hafızalarda tazeliğini korurken, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası Letonya güvenlik endişelerini artırdı. Yaşanan gelişme ülkede Rus etkisine karşı daha katı politikaların benimsenmesine yol açtı.
Letonya, NATO üyesi bir ülke olarak Rusya’nın olası saldırılarına karşı kendini savunma stratejilerini güçlendiriyor, Moskova’nın bölgedeki etkisini sınırlamak için ekonomik ve siyasi adımlar atıyor. Rusya ile diplomatik ilişkiler geçmişte “Russophobia” gibi sert değerlendirmelere konu olurken, sınır ötesi güvenlik meseleleri Letonya’nın politikalarını şekillendiren unsurlar arasında.
