Türk sinemasının usta yönetmeni Ertem Eğilmez'in imzasını taşıyan, 1974 yapımı “Köyden İndim Şehire”, sadece bir komedi filmi olmanın çok ötesinde, Ankara’nın hafızasına kazınmış güçlü bir kent anlatısı sunuyor. Zeki Alasya, Metin Akpınar, Kemal Sunal, Halit Akçatepe, Perran Kutman gibi Yeşilçam’ın dev isimlerini buluşturan film, Bizans altınları etrafında dönen eğlenceli hikâyesiyle olduğu kadar, mekân seçimiyle de hafızalarımıza kazındı. Film boyunca izleyici, dört Kayserili kardeşin gözünden Ankara sokaklarında adeta bir şehir turuna çıkıyor.
ALTIN ÇUVALIYLA BAŞKENT TURU
Himmet, Saffet, Gayret ve Hayret... Tarlalarında buldukları altınları bozdurmak için Ankara’ya gelen bu dört kardeş, kuyumcu hemşerileri Ali Rıza’nın dönüşünü beklerken, kentin sembol noktalarından defalarca geçmek zorunda kalıyor. Ceplerinde nakit yok, umutları ise altın çuvalında.
Filmde Anafartalar Caddesi, Ulus Meydanı, Atatürk Heykeli, Gençlik Parkı, Cinnah Caddesi, Kore Anıtı ve dönemin prestijli otellerinden Stat Oteli gibi mekânlar öne çıkıyor. Resmî geçitler, 29 Ekim törenleri, asker ve polis görüntüleriyle Ankara’nın Cumhuriyet kimliği güçlü bir şekilde perdeye yansıtılıyor. Ancak film sadece resmî bir yüzle sınırlı kalmıyor.
MODERN YAŞAMIN SESSİZ TEMSİLCİSİ
Ali Rıza’nın yaşadığı Yeşiltepe Blokları, filmin en çarpıcı sivil mimari örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Bugün Emek Mahallesi sınırları içinde yer alan yapı topluluğu, 1956 yılında Yüksek Mimar Demirtaş Kamçıl ve Yüksek Mimar Rahmi Bediz tarafından tasarlandı. Sekiz bloktan oluşan yerleşke, döneminin modern mimarlık anlayışını Ankara’ya taşıyan öncü projeler arasında yer aldı.
Bloklar; geniş park alanları, ağaçlık yürüyüş yolları ve ferah ortak alanlarıyla dikkat çekiyor. Zemin üzeri dokuz katlı olarak inşa edilen yapılarda, açık teras sistemleri ve galeri boşlukları yer alıyor. Doğal ışığın iç mekânlara taşındığı mimari anlayış, dönemi için oldukça yenilikçi kabul ediliyor. Yeşiltepe, hem çocukların sokakta güvenle oynadığı, hem de komşuların kapı önünde sohbet ettiği bir yaşam kültürü sunuyor.
SANATÇILARIN VE BÜROKRATLARIN ADRESİ
Modern mimarisi ve görece lüks yaşam imkânları sayesinde Yeşiltepe Blokları, yıllar boyunca sanatçılar, akademisyenler, bürokratlar ve siyasetçilerin tercih ettiği bir yerleşim alanı olmasıyla da dikkat çekti. Filmde Ali Rıza’nın kırmızı Chevrolet’iyle siteye giriş yaptığı sahneler, bu prestij algısını güçlü bir şekilde yansıtıyor. Kayserili kardeşlerin şıklığı, dönemin sınıfsal dönüşümünü mizah yoluyla perdeye taşıyor.
Yakın dönemde yayımlanan “Ankara Apartmanları” belgesel serisinde de Yeşiltepe Blokları’na özel bir bölüm ayrıldı. Belgeselde konuşan mimar-akademisyen Nur Çağlar, ünlü keman virtüözü Suna Kan’ın da bir dönem bu bloklarda yaşadığını aktardı.
ANKARA’NIN DEĞİŞEN YÜZÜ
1970’lerden itibaren Ankara’nın sosyolojik yapısı hızla değişmeye başladı. AŞTİ’nin ve Ankaray’ın devreye girmesiyle Yeşiltepe artık kentin dışında değil, merkezinde kaldı. Artan nüfus, yoğun trafik ve kentsel dönüşüm baskısı, bu sakin yaşam alanını da etkiledi. Bugün çevresi kaotik bir şehir dokusuyla çevrili olsa da Yeşiltepe Blokları, geniş yeşil alanları ve özgün mimarisiyle hâlâ geçmişin sesini duyurmaya devam ediyor.
“Köyden İndim Şehire”, altın çuvalı etrafında dönen bir komedi gibi görünse de, Ankara’nın modernleşme sürecini, sınıfsal dönüşümünü ve mimari vizyonunu ustalıkla perdeye taşımış bir yapım. Yeşiltepe Blokları ise bu anlatının en sessiz ama en güçlü tanıklarından biri olarak ayakta duruyor.
