Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 7 portföy yönetim şirketinin işlettiği 131 fonun tasfiye sürecine alındığını belirterek sorunların piyasanın geneline yayılmadığını söyledi. Fon piyasasının yüzde 90’ının sağlıklı işlediğini vurgulayan Şimşek, “Sorunlu alanı karantina altına aldık. Yatırımcıların tasarrufları korunacak” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı canlı yayında sermaye piyasalarında yaşanan gelişmeleri, fonların tasfiye sürecini ve ekonomi yönetiminin aldığı tedbirleri değerlendirdi.
Yaşanan sorunların sınırlı sayıdaki fonda ortaya çıkan kredi ve likidite problemlerinden kaynaklandığını belirten Şimşek, borsa ve fon piyasasının genelinde yapısal bir sorun bulunmadığını ifade etti. Alınan önlemlerin yeterli olduğunu söyleyen Şimşek, tasfiye sürecinin borsa üzerinde baskı oluşturacak şekilde yürütülmeyeceğini vurguladı.
“GENELE YAYILMIŞ SİSTEMİK RİSK SÖZ KONUSU DEĞİL”
Finansal İstikrar Komitesi’nin bir gün önce toplandığını açıklayan Şimşek, ekonomi yönetiminin piyasalarda sistemik risk oluşmasını önlemek amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
Şimşek, toplantıya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Dün FİK toplandı. Net bir şekilde, bütün ekonomi otoriteleri bir aradaydık. Bu kurullar piyasalarda sistemik risk oluşmasını engellemeye yönelik sürekli şekilde istişari bir kurul. Orada gereken tedbirlerin alınmasına yönelik kararlar alınıyor”
Piyasalardaki gelişmelerin belirli fonlarla sınırlı olduğunu ifade eden Şimşek, “Genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil. Borsa ve fon piyasasında yapısal bir sorun yok” dedi.
2 BİN 38 FONUN 131’İ TASFİYE SÜRECİNDE
Serbest fonların yapısına ilişkin bilgi veren Şimşek, bu alanın dünyada daha esnek düzenlemelere tabi olduğunu ve nitelikli yatırımcılara yönelik faaliyet gösterdiğini söyledi.
Türkiye’de serbest fonların büyümesinde TEFAS üzerinden işlem görmeye başlamalarının etkili olduğunu belirten Şimşek, şöyle konuştu:
“Serbest fon dediğimiz alan tüm dünyada nispeten serbest bir alan. Nitelikli yatırımcıların yatırım yaptığı bir alan. Dışarıda bunlara hedge fon diyebiliriz. Oradaki regülasyon daha gevşek. 2019 yılından itibaren TEFAS'ta işlem görmeye başlayınca bu alan büyüyor”
Tasfiye kapsamındaki fonların toplam içindeki yerine dikkat çeken Şimşek, “Sınırlı sayıdaki fondan bahsediyoruz. 2 bin 38 fon var Türkiye'de, bunların 131'inden bahsediyoruz” ifadelerini kullandı.
SPK’DAN TASFİYE İÇİN KAPSAMLI YOL HARİTASI
Şimşek, serbest fonlara yönelik kuralların sıkılaştırıldığını ve ağustos sonunda açıklanan Fon Rehberi ile yeni bir çerçeve oluşturulduğunu belirtti.
“Sistemik risk yok. Serbest fon alanını dünyadaki uygulamalara göre çok daha katı kurallara bağlayan Fon Rehberi ağustos sonunda açıklandı. Bazı konularda geçiş süreçleri var, piyasanın uyum sağlaması için” diyen Şimşek, teminat yapısını güçlendirmeye yönelik adımların da atıldığını söyledi.
Piyasa bozucu işlemlerin görüldüğü fonlara ilişkin süreci ise şu sözlerle anlattı:
“Sınırlı sayıda fonda piyasa bozucu eylemler var, buna ilişkin gereken yapılmıştır. 7 portföy yönetim şirketinin işlettiği 131 fon SPK tarafından tasfiye sürecine konuldu. SPK tasfiyeye ilişkin kapsamlı yol haritasını ortaya koydu”
“TASFİYE SÜRECİ BORSAYI BASKI ALTINA ALMAYACAK”
Fon piyasasının büyük bölümünde işlemlerin sağlıklı biçimde devam ettiğini belirten Şimşek, “Fon piyasasının yüzde 90'ı sağlıklı işlemeye devam etmiş” dedi.
Sorunlu alanın fon birikimi açısından büyüklüğüne de değinen Şimşek, şu değerlendirmede bulundu:
“Buradaki sorun sistemik değil derken, fonların tamamına bakarsanız fon birikimi olarak bakarsanız yüzde 10-11 civarında bir rakam. Bu da şu demek değildir, buradaki fonların hiçbir varlığı yok demek değildir”
Tasfiye işlemlerinin SPK’nın belirlediği ilkeler doğrultusunda yürütüleceğini ifade eden Şimşek, yatırımcı haklarının korunacağını vurguladı:
“Tasfiye süreci borsayı baskı altına alacak çerçevede olmayacak. Nitelikli yatırımcı olsalar dahi, aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir”
“SORUNLU ALANI KARANTİNA ALTINA ALDIK”
Belirli fonlarda oluşan sorunların piyasanın tamamını etkilemesini önlemek amacıyla tedbirler alındığını söyleyen Şimşek, sürecin kontrollü biçimde ilerleyeceğini belirtti.
Şimşek, “Burada bir yoğunlaşma oluşmuş, bunun bulaşıcı olmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı. Süreç sağlıklı şekilde işleyecek. Sorunlu alanı karantina altına aldık. Yatırımcıların tasarrufları korunacak” dedi.
SERBEST FONLARDA GEÇİŞ DÖNEMİ ÖNGÖRÜLÜYOR
Serbest fonlara ilişkin yeni düzenlemeler üzerinde de duran Şimşek, 2024 yılında para piyasası fonları için atılan adımları hatırlattı. Bu düzenlemelerle toplanan paranın belirli bir bölümünün düşük riskli Hazine kâğıtlarında değerlendirilmesinin öngörüldüğünü aktardı.
Şimşek, “2024 yılında genel olarak para piyasası fonlarına dedik ki, sıfır risk olarak görülen Hazine kağıtlarına koymak zorundasınız. O düzenleme bugün işe yarayacak. Serbest fonlar için de geçiş dönemi öngörüyoruz” ifadelerini kullandı.
TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİ YAKINDAN İZLENİYOR
Kamuoyunda “evim şirketleri” olarak bilinen tasarruf finansman şirketlerine ilişkin de konuşan Şimşek, banka dışı finans sisteminde mevcut durumda bir sorun bulunmadığını söyledi.
Sektörün hızlı büyümesi nedeniyle yakından takip edildiğini belirten Şimşek, şöyle devam etti:
“Şu anda banka dışı finans sisteminde bir sorun yok. BDDK'nın sunumunda orada sorun yok. Ancak bu alan hızlı büyüyor. Hızlı büyüyen alanların izlenmesi, kaynakların doğru alanda tutulması önemlidir”
Şimşek, bu alanların uzun vadede bankacılık sistemi gibi değerlendirilmesi gerektiğini belirterek gerekli düzenleme çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
MERKEZ BANKASI VE BDDK’NIN ADIMLARINI ANLATTI
Ekonomi yönetiminin farklı senaryolara karşı hazırlıklı olduğunu söyleyen Şimşek, “Dün bir dizi tedbir açıkladık, bir kısmını da açıklamadık” dedi.
Merkez Bankası’nın gerekli likiditeyi sağlayacağını açıkladığını hatırlatan Şimşek, BDDK’nın da bankaların kendi hisselerini satın almaları durumunda bu tutarların çekirdek sermayeden düşülmemesine yönelik düzenleme yaptığını aktardı.
Alınan önlemlerin ardından piyasalardaki görünümü değerlendiren Şimşek, “SPK hızla sorunlu alanı, fonları karantina altına aldı. Biz düne baktığımız zaman şunu görüyoruz, güven devam ediyor. Piyasanın yüzde 90'ında sorun yoktu” diye konuştu.
“BANKACILIK SİSTEMİNDE DE ÇOK KATI KURALLAR UYGULUYORUZ”
Bankacılık sektörünün sermaye yapısı, varlık kalitesi ve kârlılığına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, sektörde sıkı kurallar uygulandığını vurguladı.
Şimşek, “Bankacılık sisteminde de çok katı kurallar uyguluyoruz. Sermaye yeterliliği Basel III'ün 2 katında. Varlık kalitesinde de sorun yok. Karlılıkta reel olarak baktığımızda genel olarak orada da sorun yok” ifadelerini kullandı.
CDS VE TAHVİL FAİZLERİNDEKİ HAREKETE DİKKAT ÇEKTİ
Piyasalardaki risk algısını değerlendirirken Türkiye’nin kredi risk primi ve borsadaki hareketlere işaret eden Şimşek, “Risk algısı yüksek olsaydı CDS yükselirdi. Sınırlı olsa da düştü. Borsa dün pozitifteydi, genel olarak da pozitif hava vardı” dedi.
Tahvil piyasasında görülen baskının da azaldığını belirten Şimşek, şu açıklamayı yaptı:
“Stresi nereden ölçtük; Hazine'nin tahvil piyasasında hissettik. 2-5-10 yıl vadeli tahvillerde stres kayboldu, faizler düştü. Aldığımız tedbirler doğru”
Şimşek, piyasa bozucu işlemlere ilişkin sürecin bundan sonra adli makamlar tarafından yürütüleceğini belirtti.
